Skip to main content
Hide Articles List

18 articles on this Page

,EIN IAITH, EIN GWLAD,I .A'N…

News
Cite
Share

,EIN IAITH, EIN GWLAD, I A'N CENEDL. (CAN AWSTIN.") I 1 b Nid rfcyvr lawer sydd i'w ddweyd yr 1 wythnos hall am v rlu-fel, er fod yr argoelion yn parbau yn Y niae lioll (Irefniztdau y £ elyn vu troi yn tethiant, a miloedd o fihn-r Gormanaidd yn cael eu gadael yn farw ar faes y gad. Y mae yr ymdreehion i godi brwdfrydedd y Mahomedaniaid i edryeli ar ystranciau Twrei fel "Rhyfel Sanctaidd wedi eu gwyrdroi yn ffafr ein byddin ni, a galanastra mawr wedi goddiweddyd I byddin yr unig Lywodraeth yn y byd sydd wedi meiddio ccdi lief a Haw o blaid Gwilym yr Ynfyd a'i gyfeillion ) Awstriaidd. # =& O'r oclir arall, y mae y Germaniaid yn credu eu bod yn gwneyd gorchestwaith gyda'u badau tanforawl, drwy suddo Haner dwsin o longau trafnidol y wlad hon, a tkrwy suddo llong ocdd-ar ei ffordd tuag yioa a bwyd a diilad o New Zealand —a llongaid o roddion, mewn bwvd a dillad, i'r Belgiaid alltudiedig. Dywedir fod un o'r hadau tanforawl wedi bod mewn ymladdfa gyda llong fechan sydd yn gwyiio porthladdcedd glanau gorllewinbarth Cymru, ac os gwir yr banes, ardal Abergwaen oedd cyrch-nod yr yinwelydd tramorol. Felly, gobeithir Y ca y cwch a'i ddwylaw orweddfa h dragwyddol yn ngororau Cantre'r Gwaelod, os nad ydynt vno vn barod. •iff* v Bygytliir ychwancg o yingyrclifeydd o'r fath, ond gan y gwyddom mai ceisio dychryn ein pobl ni, ac nid ymladd a'n Llynges, ydyw amcan y gelyn, gwyddom nad oes angen rhoddi pwys mawr ar y bygythion. Ysgrirenir y nodion liyn yn rhy fuan i .111. cot'nodi etholiad Cadeirydd y Blaid Gymreig yn Senedd Pndairt- Fawr, uc felly rhaid gadael pwnc dvddorol penodi olvnvdd Syr David Brynmor Jones hyd yr wythnos nesaf. Gan fod dydd y v cyfar fod mor agos, nid gwiw amcanu prophwvaoliaeth. Wedi glJrnest deilwng yn Nosbarth Abertawe, a dewisiad Mr. T. J. Williams gan fwyafrii bychan fel jmgeisydd Rhyddfrydol, dangosodd Mr. Dan Thomas deimlad teilwng o draddodiadau goreu Rhvddfrydiaeth drwv dderbvn dyfarniad cyiarfod o gynryehiolwyr dydd Sadwrn, ..er mai dim ond pump oedd y mwvafrii yn ei erbyn. Gwell, dan yr amgylchiadan, peidio "Üdiu cerryg" at neb, ond, yn ddiddacfl, enillodd Mr. Dan Thomas ychwaneg o edmvgwyr dydd Sadwrn nag o'r blaen, ac os na clilywir am dano yn. yr un Dosbarth yn yr Etholiafl Cyfrre- tiinol, bydd yn sicr o le yn y Senedd, o lierwydd profodd yr ymgyrch hwn ei allu, «i wybodaefh wleitiyddol, ei boblogrwvdd personol, a'i deyrngarweh i'w blaid ac i'w genedl. Boreu dydd Mercher derbyniwyd yr archeb am etholiad i lanw'r srdd, a chymer Mr. T. J. Williams ei le fel eyn- ryehiolvdd y Dosbarth a gynrychiolwyd yrx y gorphenol gan ei dad, gan Syr D. Brynmor Jones, a than Syr Hussey Vivian ryn i'r boneddwr hwnw fyned i Dy yr Arglwv" ddi. >'f5. Dydd Mawrth hn farw y Prif-Athraw Ellis Edwards, o'r Bala, wedi byr gvstudd, a bydd ei farwolaeth yn gol!ed i 1'ethod- istiaeth, i Angliydffnrftaeth yn Xghymru, ac i- addysg. Yr oedd yn bregethwr mawr. yn lienor galluog, yn ddarlilhiwr poblogaidd. () Lanbedr cyrhaedda i law lianes marwolaeth Mr. Josiah Jenkins, Cymro adaabyddvis a galluog, yr hwn fu yn Faer y dref flwyfltlyn neu ddwy yn ol. I'ol cerfiwr mewn marmor a gwneuthurwr cof-goiofnau daliai Sefyllfa flaenllaw yn nghylchoedd cang ei adnahyddiaeth. a chymerai ran deilwng mewn materion yhceddn. Cymro twymgalon ydoedd Mr. Jenkins, ,-n aiddgar fel lVengarwr a chenedlgarwr Cymreig. ac fel Eglwyswr ffyddlon a gweithgar. Yn Nghlardy Aber- ystwyth y bn farw dyd(I Sadwrn diweddaf, a dangoswyd eydymdeimlad dwfn a'r teulu vn en liiraeth a'u colled ar ddydd y gladdedigaeth. Gadewir gweddw a merely a dau fab mewn galar ar ol gwr a thad hynaws, a iheimla beirdd a llenorion yr Herald" ddyddordeb caredig yn y teulu am y rheswm mai un o'r meibion ydyw Mr. David Jenkins, yr hwn sydd yn gyssodydd Cymreig yn y gwyddfa, ac rrtewn sefyllfa bwysi- mewn gofal o orchwylion dyrus a (hwyd peirianft eyssodi sydd yn troi allan gyda chywirdeb anarferol gynyrchion gohebwyr a heirdd a llenorion yn nglioeth eiriau yr Hen Gymraeg." Cyn terfynu, tra yn meddwl am yr hen iaith, dylem gofnodi ffaith darawiadol iawn yngylcb y rhwyddineb a plia un y dg1r' hi. Dywedir fod rhai o'r plant Belgiaidd ydynt wedi cartrefn yn sir n. Saerfvrddin, ac yn cnwedig- y rhai sydd yn y Bettws, yn parablu tafodiaetli Eden eisioes. Y mae pobl Khydaman yn gwneyd yr oil a allant i galonogi y trueiniaid a yrrwyd o'u cartrefleoedd gSC. fwystfilod Gwilym yr Ynfyd, a da genjfr^Meall fod s. pobl Ebenezer wedi cynal cwrdd I :¡ clpl)ran" nos Fawrth i gynorthwyo 3.C 1 ddifyru yr ymwelwyr alltudiedig, ac i'w riwvn i gysswllt a cluTredigion y lie a merched mwyn Caerfyrddih," ys dvwedai un bardd lleol. Da, bdyd, sylwi fod yr ymwelwyr Relgiaidd yn barod ac yn ffyddlon yn Rhy daman, a Mandebie, a manau ereill, eisioes yn :vmervd rhan mewn adrodd a chanu ac; areithio pa le bynag y gofynir iddynt gan gvfeillion ydynt yn arwain symud* fevdau moeso l a chrefyddol yn enwedig mewn eyfarfod) det adloniadol. ILir oes a dvchweliad mor hapus ag y byddo modd iddynt i'w gwlad adferedig. pan ddiweddo anrhaith a gorthrwm barbaraidd y gwylliaid Ellmynaidd.

NEWYDDION LLEOL A I .'CHYFFREDINOL.

ICWMAMMAN. I

Advertising

IMINION AMAN.-.

Advertising

ANNERCHIAD PRIODASOLI

CREULONDERAU Y GERMANIAID.I

Advertising

TAMEIDIAU AMR'VWIOL.

¡A HUSBAND'S WAY. 1

PROUD OF WOUNDED. I

LOCAL WILLS.II

DEATH IN THE -BATH.

ISPORTS & PASTIMES.

IFOOTBALL.

BILLIARDS.

DEATH OF MR. LOUIS MEYER.