Skip to main content
Hide Articles List

9 articles on this Page

COLOFN Y BOBL IEUAINC.

News
Cite
Share

COLOFN Y BOBL IEUAINC. DAN OLYGIAETH DYFNALLT. CWESTIWN Y GYMRAEG. Mater sydd yn rhwym o gael sytw pob dyn ieuanc a gar ei wlad yw mater yr iaith Gymraeg. Prin y mae angen dweud fod Cymru mewn llawer ystyr yn mynd trwy drawsgyweiriad mawr. Mae'r gogwydd yma ar dro er ys ugain mlynedd bellach. Hawdd fyddai nodi ami i reswm sy'n cyfrif am hyn. Hwyrach mai'r peth cyntaf sy'n cyfrif am dano yw'r gyfundrefn o addysg sydd wedi bod yn gymaint gallu yn ein gwlad er ys deugain mlynedd. Mor ddall ac mor ddwi oedd cymwynaswyr addysg y dyddiau gynt fel yr anwybvddasant achos Cymru yn llwyr gan dybied fel eu hynafiaid mai'r unig ffordd i achub y genedl a'r wlad oedd ei Seisnigeiddio. Erbyn heddyw nid oes neb mor anwy- bodus nac mor benwan a gred beth felly. Ni cheir yr unig o oraclau adavsg y wlad a ddeil am funud mai gwendid mewn gair yw cydnabod ac ymarfer y Gymraeg. Pe buasai'r ys- pryd sy'n ffynnu heddyw wedi ei eni gyda'r deffroad addysgol, buasai achos y Gymraeg yn lawer mwy dis- glaer nag ydyw. Sut bynnag, dyma un achos am y ncwid mawr ym mywyd Cymru. Peth arall sy'n cyfrif am y trawsgyweiriad yw dylihad estroniaid i'n gwlad. Yn ystod yr ugain mlynedd diweddaf y mae y iianw Seisnig wedi golchi gyda rhuthr diatal ar draws ein gwlad, ac wedi dwyn yn ei sgil arferion, daliadau, a dull newydd o feddwl ac o fyw. Yr ydym felly wyn- eb vn wyneb a'r broblem fwyaf yn hanes ein gwlad a'n cenedl er ys oesau. Mae'r trawsgyweiriad yn fawr mewn ystyr gymdeithasol. Yr ydym wedi gweld cyfodiad y dosbarth canol- dosbarth sydd yn ddolen o bwys mawr yng nghwrs cynnydd ein cenedl. Yr ydym yn newid yn fawr yn ein carictor crefyddol. Ni wiw i neb gau ei lygaid 11,r ff aith ein bod yn grefyddol yn fwy llydan cynyddol, a "modern." Ond y mae'r trawsgyweiriad ieithyddol yn fwy na'r ddau arall o gryn lawer, ac yr ydym yn rhwym o'i wynebu. Ym- ddengys i mi y dylem fel dynion ieu- ainc ymdrafod a'r mater i chwilota'r ffeithiau'n ofalus a chywir; ceisio'r gwir ar y pwynt, boed felus neu chwerw. Ni ellir ennyn awydd am ddiwygiad oni bo gennym gariad angherddol at ymchwiliad. Yr ydym yn erfyn felly ar Gymry ieuainc sy'n byw ar faea y frwydr i'n helpu drwy ddanfon i ni ddosbarth o ffeithiau ac argraffiadau sy'n ymwneud a'r cwesti- wn. Carwn ei wyntyllu mor llwyr ag sydd bosibl modd y gallom daflu goleu ar y broblem ac helpu ein gilydd i'w dadrys. A gawn ni bob cymhorth gan gyfeillion sydd yn teimlo'n ddwfn ar y mater? 1

Nodion o'r Onllwyn a'r Cylch.,…

Advertising

IYr Henadur Jordan a'i Briod.…

iCymru Heddyw.

Colofn y Gohebiaetban.

Y Tridwr.

Nodion Heolycyw.

- _ - _- - _-ARGRAFFWAITH.