Skip to main content
Hide Articles List

11 articles on this Page

Y Ddrama yn Aberdar.

Briwsion o Aberpennar - (Mountain…

-Penderyn.I

News
Cite
Share

Penderyn. I Mawrth yr 31ain diweddaf oedd tymor y cytundeb i fyny rhwng Mri. W. P. Powell a'i Gyf., a'r chwarelwyr, a ihaid oedd gwneud cytundeb o'r newydd. Penderfyn- odd y gweithwyr ofyn am naw ceiniog yr wythnos o godiad er dod a'r gyflog yn 30s. yr wythnos. Da gennym glywed iddynt ddyfod i gyd-ddealltwriaeth trwy gyfryng- wriaeth y Bonwr T. Jones, Y.H., y goruch- wyliwr, ar ran y meistri, a Mr W. Victor Morgan, Ysg. Undeb y Gweithwyr, ar ran y chwarelwyr. Golyga y cytundeb hwn na fydd gostyngiad na chodiad yn y gyflog o'r 30s. yr wythnos am ddwy flvnedd o amser. Well done, boys Penderyn; dyna'r stroc oreu a wnawd yma erioed. Gwyddom i'r gyflog fod mor uchel rhai troion o'r blaen, ac yn uwch hefyd o ychydig, ond byr iawn y parhaodd. Yn 1Ri4, yn chwarel Mr Richard Fothergill, bu'r gyflog am rai mis- oedd yn 31s. yr wythnos. Mynd ar ei gynydd mae y gweithiau hyn o flwyddyn i flwyddyn tnldiar y trowyd yr hen dram- ffordd yn rheilflFordd. Er cymaint o waith fedrai y gaseg dan gyntaf ddaeth yma wnend, o'r chwareli hyd Hirwaun, fe aeth y gwaith yn ormod iddi; hu raid i'r Cwmni bryull caseg arall. Nid caseg fel y byddai yr hen gontractors gynt yn arfer brynu ar Ffair y Waun neu Ffair Aberhonddu, ydyw'r gaseg hon. Eithriad fyddai i Dafydd Bencae, neu Dafydd Roberts, o Dafarn Coed, roi rhagor nag £20, neii C24, am gaseg a wnai y tro i lusgo ceryg calch o Jiendervn i weithiau Haiarn Abe?-dar, a byddai tri cheffyl yn meclru llusgo chwe' dram, a pliob un yn dal tua thair tvnell a hanner o gerryg. Dyna cxldeutu 21aiii o dynelli mewn un siwrnau mewn diwrnod. Ond bydd y gaseg dan red ar y rheilffordd hon vn bresennol yn costio rhvw £ 945, ac yn byw heb na cheirch na gwair. Nid un siwrnai yn cludo tuag 20 tunell mewn diwrnod fydd hon, eithr bydd ei llwyth dros fil o dunelli hob dydd, a cbannoedd o dun- elli o back carriage o wahanol nwyddau i weithiau dwfr Penderyn ac Ystradfellte. Ilo codai rhai o'r tadau nawr a gweled yr holl heiriannau liyn,daii beiriant ger cwar Mwyn Onn, peiriant tyllu (air-press) ar odrau y waun, dau beiriant yng nghwar Ysguborfawr, a dau beiriant ar y rheil- ffordd, hwy a synnent gymaint ag a wnaeth Dafydd Evans, o Ffynnonhenry, pan wel- odd y tren gynt yn dod y tro cyntaf i di-ef C-aerfyrddin. Er cymaint y swm o geryg a yrrir oddiyma yn ddyddiol, nid ydynt yn difa ond ychydig o arwynebedd y tir am fod y:' haenau creigiol mor drwchus a dwfn yma o bob tn i'r dyffryn. DEWJ CYNON.

- -.- ._- -.-..-.:._-.- -…

Glyn Nedd. I I

-:-.;-... - -,,- -Adolygiad.

Nodion o Rymni. I

Mr Henry Lewis, Trecynon.

Nodion o Frynaman.I

Colofn y Beirdd.

IY Groglith. IY Groglith.