Skip to main content
Hide Articles List

11 articles on this Page

Advertising

[No title]

[No title]

[No title]

News
Cite
Share

WELE derfyn dnvy Llafur drugaredd ar Lafur Chineaidd. Chineaidd yn Neheu- I. barth AfTrica. Pwy sv n caru dyn na lawenha am hyn ? Dyma un o'r pethau yr ymladdoddi Rhyddfrydwvr am dano er's blyn- yclclau wedi ei ddiogelu. Addaw- odd y Llywodraeth pan ethohvycl hi yn IDOl), cldiddymu Y gaethwas- iaeth hon sefydlwyd gan y Toriaidj -Llrlca. Ar ?r clvd?l, yn Neheubarth Affrica. Ar v clvdc1 olaf o Chwefror, gaaawodd y I cwmniolafo lafurwyr Chinealdd Johannesburgh am eu cartref. Pan aeth y Lywodraeth Doriaidd allan 10 sw^^dd yn 1905, oedd dros -?, r ()e,?dd c lr o ?z haner can' mil o Chineaid yn y! Transvaal. Mwy na h? -n?7, yr oecj? trwyddedau i 16.000 ych\vanegol wedi eu rhoddi a1! an, ac o'r nifer I yma cyrhaeddodd 13,000 y mwn-! gloddiau. Ataliodd V Rhyddfryd-1 wyr i ychwaneg lanio, a danfonodd j y dynion yn ol i'w gwlad eu hun- ain fel yr oedd eu cytundeb tair- bb/nyddol yn dirwyn i ben. Araf fu'r gwaith, ond y mae bellach ¡I -\vecli ei gwblhau. Gweithir y mwngloddiau yn awr gan ddynion gwynion a brodorion fel "'lnt O717, ?7nio.i P,- 1.),odorilnp, f el c ynt.! I Dyddorol vw cyferbvnu v sefyllfa i D 3-c-l d(,o i  %v c?-ferb-?n-Li -7 S?-?f?71.1fa a bygythion Arglwydd Milner a'r perchenogion. Dadleuant na ellid gvveitliio y Mines heb lafur Chin- eaidd. Dywedent na weithiai dyn- ion gwynion gyda'r brodorion. At y cyfan sicrheid nad oedd modd gwneud i'r Mines dalu heb lafur y Chineaid. Beth yw'r hanes ? Yn lVlai 1904. nifer y gweithwyr brod- orol ydoedd 70,608 yn Mai, 1909, yr oedd yn 156,065. Rhif y dynio.n gwynion weithient yn y rnwn- gloddiau yn 1904 ydoedd 12,414 yn 1909 y rhif ydoedd 21,305. Darfu i rif y brodorion fwy na dyblu, a daeth nifer y dynion gwynion i fod agos gymaint arall. Y flwydd- yn ddiweddaf codwyd gwerth f 30,925,000 o aur yn rnwngloddiau y Transvaal. Penod ddu yw penod hanes y ffurf yma ar gaethwas- iaeth welw3Td dan nawdd Prydain. Difrifol fu ei ganlyniadau—erys rhai ohonynt am genedlaethau lawer-ond yr y'm yn llawenhau fod gormes wedi ei ladd a Rhyddid eto yn teyrnasu dan ein baner.

[No title]

[No title]

[No title]

.AR Y FUNUD OLAF. . l,....

Pin y Gol. alu Siswrn.

I FFEIRIAU CYMRU.

Advertising