Skip to main content
Hide Articles List

14 articles on this Page

Advertising

NODION A HANESION.

Dyn yn Boddi ei Hun ynI Liangian.

IDamwain yn Nhloty Pwllhell.

Rheswm o Bwllheli.

Llofruddiaeth Willie Starch-…

[No title]

Y Trychineb yn Llandegai.

I Awyrwr Ieuanc yn Cael EiI…

Cyhuddo Crwydryn.

Etholiad Durham.I

Gweinyddiaeth Unedig. I

Cyngor Dosbarth Lleyn. I

News
Cite
Share

Cyngor Dosbarth Lleyn. I Cynhaliwyd ddydd Mercher diweddaf —Mr J. Hughes Parry yn y gadair, a Mr Griffith Evans yn yr ls-gadair. Eisieu chwaneg 0 yyflog.—Gwneid cais gan rai o weithwyr y Cyngor, y rhai a weithiant ar y ffordd yn 'Rynys, am gnel codiad YI eu cyflog. Gan tod y gwaith mor beli oddiwrth eu cartreif yr oeddynt yn gorfod lalu am eu cludo )no gyda'r tren neu gymeryd beisicl Sylwodd un o'r aelodau fod gweision (Termydd yn gorfod codi bump o'r gloch y boreu, ac yn talu treth i gadw gweithwyry Cynghor;, y rhai nad oedd- ynt yn dechreu ar eu gwaith hyd nes yr oedd yn wyth o'r gloch y boreu. — —Gwrthtfdivyd y cais. Codi cyflog arnlygwi/r y Jfyrdd —Gwneid cais am godiad yn eu cyflogau gan Mri D. H. Parry a Henry Williams, dau arolygydd y ffyrdd. Yr oedd y ddau, meddynt, wedi bod yn ngwasanaeth y Cynghor am saith mlynedd. Yr oedd cylch y dosbarth yn dri chant o filltiroedd, ac yr oeddynt yn trafaelio tua chan milltir bob wythnos. Golygai hyny, yn ol fel y telid mewn dosbarth- iadau eraill, ddau swllt ar bymtheg o gostau teithio. Nid oedd eu cyflog yn awr ond 25s. yr wythnos, ac yr oedd eu gwaith yn mynd yn fwy o hyd.—Ar gynygiad Mr W. Williams, Punty- gwair, y cael ei eilio gan Mr John Pritchard, a'i ategu gan y Parch. T. E. Owen, pasiwyd codi eu cyflog o 65P. i 8op y flwyddyn.-Pleidleisiodd y Mri. Griffith Evans (Abererch), Robt. Jones (Penrhos), ac Owen Thomas yn erbyn. Tai Givettlitiyi-Bu trafodaeth faith ar adroddiad Dr Morgan Rees, yr hwn fu ar ymweliad swyddogol drwy'r dos- barth i edrych cyflvvr y tai. &c. Dywedai y meddyg y bu drwy y rhan h, yaf o blwyfi Lleyn. Cawsai mai cyflog bychan delid i weision ffermydd j ar y cyfan, ac ar amaethyddiaeth yr oedd yr rhan fwyaf o'r trigolion yn byw ceid ychydig chwarelwyr yma ac ac\ a rhai pysgotwyr ar y morlanau. Ystyrid pymtheg swllt yr wythnos yn gyflog uchel i was fferm. Cai ei fwyd hefyd ar y fferm, yr hyn a olygai tuag wyth swllt yr wythoos. Rhaid oedd iddo ddarparu ar gyfer y rhent, a bwyd a dillad i'w deulu, allan o'i gyflog Cai engreifftiau yma ac acw fod ang-en tai i'r gweithwyr. Yr oedd rhai yn | barod hyd yn nod i dalu mwy o rent am dy gwell, ond eraill yn ofni y byddai I rhent y tai newydd yn fwy nag y gallent eu thalu. \Vrth edrych ar dai'r gii,eitii- wyr yn gyffredinol drwy Leyn, credai fod y rhan fwyaf o honynt yn anghym- wys i fyw ynddynt. Yr oedd angen am ychydig dai ar gyfer y dosbarth gweithiol bron ymhob pi wyf. Yr oedd o'r farn y byddai codi trigain o dai yn ngwahanol ranau o'r dosbarth yn beth ymarferol. Byddai i geiniog o dreth gynyrchu 241 p. ac ni tyddai yr antur- iaeth yn rhy gostus i ymgymeryd a hi. Yr oedd Mr W. St J ">hn Hancock, prisaer ac ysgrifenvdd Cymdeithas Gymreig y Tai Annedd, yn bresenol yn y cyfarfod yn tinol a'r gwahoddiad, a rhoes anerchiad i'r Cyngor. Sylwodd y gallai y Cyngor fynd ymlaen yn ddi- ofn gyda'u cynllun o adeiladu yn wyneb datganiad Mr John Burns y byddai f'r Uywodraeth, yn ei chynllun bwriad- iedi-, gymeryd trosodd gynlluniau yr awdurdodau lleol. Yr oedd o bwys ir, Cyngor Dosbarth benderfynu beth oeddynt am wneyd ar unwaith, cyn gofyn i'r cyngorau plwyf gymeryd y baich arnynt eu hunain.—Awgrymai y Parch T. E Owen a Mr Owen Jones eu bod i ddechreu yn Aberdaron, aw- grymai Mr J. R. Jones i ddechreu yn Bottwnog a Mr J. Pritchard yn Llith- faen. Sylwodd Mr J. T. Jones y dylid yn gyntaf gael cyngor dyn fel Mr Hancock o barthed i'r holl ddosbarth. Wnai hi mo'r tro i ddechreu mewn un lie hyd nes y mabwysiadid cynllun i'r dosbarth oil. — Yn y diwedd penodwyd pwyllgor o ddeuddeg i dratod y mater ac i gyflwyno adroddiad i gyfarfod o'r Cyngor. Yr Ilaird yn Eifionydd.-Ysgritenai Mrs Yale ar ran Pwyllgor Mamaethol Fourcrosses, yn gofyn i'r Cyngor dalu rhan o'r gost yr aed iddi tuag at gael mamaeth arbenig ar gyfer y rhai ddioddefent oddiwrth yr afiechyd heint- us fu yn nghyffiniau Llangybi a Phen- caenewydd yn ddiweddar. Yr oedd y gost yn lop. 18s. 6?. Gwnaeth y famaeih waith rhagorol, ni bu ond uyyn? farw o'r afiechyd wedi ei dyfod hi yno i weini arnynt. pryd y bu pomp farw cyn hyny.-Pasiwyd i dalu haner y gost, ac i dciiolch i Mrs Williams Ellis, Glasfryn, am y caredigrwydd ddangosodd tuag at y rhai oeddynt yn dioddef o dan yr afiechyd. Hi hefyd fu'n foddion i g-ael y famaeth yno. AdlúJdilld 1) Meddyg.—Cyflwynodd Dr Lloyd Owen, y swyddog meddygol, ei adroddiad am fis Rhagfyr. Yr oedd naw o achosion o'r diphtheria wedi tori allan yn ngymdogaeth Pencaenewydd a Llangybi. Bu tri farw yn ystod y mis o'r afiechyd. Sylwodd fod son na wyddai y meddygon beth cedd yr afiechyd, ond yr oeddynt yn hollol un- farn mai r diphtheria, ydoedd. Yr (, e cl d tri arall hefyd wedi marw oddiwrth afiechyd ar y gwddf, nid oeddis wedi nodi mai o'r diphtheria, y bu y rhai hyny farw, ond yr oedd popeth yn dangos mai math ar yr afiechyd hwnw cedd arnynt hwythau hefyd. Yr oedd ef wedi dod i'r penderfyniad, ar ol gwneud ymchwiliad, mai o Ysgol Llangybi yr oedd yr haint wedi cychwyn, neu o leiaf mai'r ysgol fu'r achos iddo ledaenu. Yr oeddis wedi anion sampl o'r dwr i'r dadansoddydd irol, ac yr oedd adrodd- iad y dadansoddydd yn prcfi nad oedd y dwr yn addas i'w ddefnyddio. Yr oedd trefniadau iechydol eraill perthyn- ol i'r ysgol hefyd yn anfoddhaol. Yr oedd un gwers wedi ei dysgu ynglyn a'r haint, a hyny nedd, mai gwell oedd rhoi hvsbysrwydd ar unwaith pan fo un yn dioddef oddiwrth afiechyd ar y gwddf. Yr oedd y gwenwyn yn duedd- ol i gryfhau ac i fod yn twy peryglus fel yr ai oddiar y naill berson ar y llall. Yr oedd llawer wedi bod yn cwynogan eu gyddfau yn yr ardal cyn i'r haint dori allan yn beryglus. — Pwysai y meddyg ar y priodoldeb o syfydlu ysbyty ar gyfer heintiau o'r fath. Ni fyddai berygl wedi hyny i'r iach fynd i gyffyrddiad a hwvnt, a chaent well darpariaeth a thriniaeth, a bydda: llawer haws gwneud gweithred h "> feddygol arnynt pan fyddai angen hi —Mabwysiadwyd yr adroddiad y. unfrydol. Deddfau Lleol.-Bu trafodaeth ynglyn a deddfau lleol i reoli trafnidiaeth ar y ffyrdd,- Trosglwyddwyd y mater i sylw Pwyllgor y Ffyrdd. Eglurhad.—Sylwodd y Clerc, pan yr oedd y Cyngor yn trafod y priodold.: b o benodi pwyllgor i ymweled a lie neill- duol yn y dosbarth, ei fod ef wedi ym- weled a gwahanol fanau o'r dosbarth ugeiniau o weithiau ynglyn ag ymchwil- iadau er pan yr oedd yn swyddog i'r Cyngor. Yr oedd ganddo hawl i gael ei gostau teithio, ond nid oedd erioed wedi eu cymeryd. Gwnai y sylw er symud y camsyniad oedd yn bodoli yn meddwl rhai o'r aelodau fod ei gostau teithio yn cael eu talu iddo. -0--

Hfcolpgiab.