Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

Advertising

OFNI BRAD. I

News
Cite
Share

OFNI BRAD. I Ofer celu'r ffaitb fod Cvmru'n ofni c?ei ei hr:H-lydm gyda deddf d?tgysylit- tmd. Y ma?r unesmwytl?Id yn amlwg, I ac y mae'n barod i dori all an yn ffyrnig- rwydd ac yn weithredu penderfynol os gWtjLÏrfod y Llywodraeth yn meddwl am roddi gwrandawiad i'r bobl sy'n man-, teisio ar brysurdeb rhyfel i ladrata oddiar Gynu-u yr hyn a enillodd ar ol cyhyd o arcs. Cyfeiriasom eisoes at y llytliyr, wedi ei arwyddo gan amryw o vvrtJiw ynebwyr datgybylitiad, a ynuidangosodd yn y papurau Seisnig. Maluriodd Mr. Llew- elyn Willia.ms ddadl arianol y llytiivT liwmv, ond dywedasom ar y pryd mai ei gnewyllyn oedd y frawddeg "Y mae ar y wlad eisiau amser i ail-ystyried." Elbyn hyn y mae'r cnewyllyn hwnw'n tyfu. Yr wythnos ddiweddaf pasiodd Pwyllgor Amddiffyniad yr Eglwys, a gyfarfu yn Nhy'r Cyffredin, benderfyn- iad yn galw ar' i'r Ty wrthod rhoddi'r ddeddf mewn grym nes rhoddi cyfie arall i'r etholwyr roddi barn aa y mater. I Cadeiiydd y pwyllgor oedd Syr A. Griffith Boscawen, aelod o'r Weinydd- I iaeth bresenol, ac ymhlith y gwyr sy'n j cyflwyno'r penderfyniad i'r Ty y mae I Mr. W. Ormsby-Gore, ysgrifenydd cyff. redinol Arglwydd Milner, yr hwn &y'n aelod o'r Cabinet nesaf i mewn, a .SJT Owen Philipps, gwr a. fu Ryddfrydwr gynt. Dyna, yn syml, yr hyn sydd yn peri i ni ofni y gall aelodau Toriaidd y Llywodraeth fod yn bwriadu gwneud brad Cymru yn y mater hwn. Yr ydym eisoe.s wedi gweled beth yw eu dylanwad; y maent wedi gwneud ym- osodiadau llwyddianus ar Ymreolaeth a, Masnach Rydd. A ydynt yn bwriadu eto, yn enw gwladgarwch a chyfiawn- der, ymosod ar Gymru? Cawn weled. Yr hyn y mae'n rhaid i Gymru ei ddeall ydyw hyn. A mean y bobl yma ydyw diddymu'r ddeddf. Hoffent weled Cymru eto dan draed a'i holl ddyheadau cenedlaethol yn cael ei dirmygu. Ein gwaith ni, gwaith ein haelodau Seneddol a gwaith ein gweinidogion, ydyw gofaiu na chyrhaeddir yr amcan hwnw. Bydded yn gllr fod unrhyw cediad ac uarhyw ymyriad a'r ddeddf yn awr YIl beryglus. Daw etholiad cyffredinol yn fuan ar ol y rli fel, a thry ymhob man ar lawer o bynciau pwysig, ond gellir bod yn lied Bier na bydd datgysylltiad yn un ohonynt. Ond pe'r oedid rhoddi 'r ddeddf mewh gweithrediad, a phe llwyddai'r Toriaid neu rhyv: blaid gym- ysgryw i gael mwyafrif gellir bod yn be-t-ff aitli sicr y byddai gwrthwynebwyi datgy.sylltiad yn taeru fod hyny'n ddigon o res win dros ddiddymu'r ddeddf. Y mae'n rhaid i Gymru rybuddio pob un o'i haelodau Seneddol, boed hwy yn y Weinyddiaeth neu'r tu allan iddi, fod yn rhaid iddynt wrthwynebu pob ymyr- iad a'r ddeddf ar unrhyw dir. Os iidia Cymru yn awr nid gwiw iddi mwyach son am ei hanrhydedd, na'i pharoh; bydd wedi eu colli, ac wedi haeddu eu colli, yng ngwydd yr boll deyrnas. Ac nid cwestiwn i Gymru'n unig ydyw. Pe llwyddid i ymyryd A'r ddeddf gwneid y Parliament Act yn ymarferol yn ddirym, ac y mae tynged Rhyadfryd- iaeth yn rhwym wrth hono. Da mnym weled arwyddion fed Rhyddfrydwyr yn Lloegr yn gweled hyn, a clxredwn y gallwn ymddiried yn y mwyafrif mawr ohonynt. Ond y mae'n rhaid i ni ddi- bynu 'n benaf arnom ein hunain. Y mae Cymru gyfan yn gadarn ar y pwnc hwn, ac y mae'n rhaid i ni beri i arwein- wvr y wlad ddeall hyny. Os cynygia'r Llpvodraeth ymvryd a'r ddeddf y mae'n rhaid i'r Llywodraeth fynd. Ni fynwn ein dyehrynu mwyach gan fygythion anelwig- am yr ,hyn a ddigwydd "os af- Ionvddir ar v Llywodraeth." Gwvddorn yn eithaf da both a ddigwydd ond (ni fod yn benderfynol ac yn wrol. Enillwn y dydd fel y gwnaethom gyda'r Mesur Oedi ddwy flvnedd yn ol, a chymer y Llywodraeth ofal ohoni ei hun.

I GOFYNIOIS Y FYDDIN.

O DDYJ>f> I lnYnD.

Y ]\1(HnV"Q