Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

""-..-P CWRS Y RHYFEL. .

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

"P CWRS Y RHYFEL. ADOLYGIAD YR WYTH NOS Y brwydro yn Ffi-ainc, y Chwyldroad yn RWBia, V sefyllfa yn. Armani, a'r hyn a wna yr America—dyna bedwar prif bwynt cwmpawd Cwrs y Rhyfel am yr wyt-huos ddiweddaf. Yr ydys yrrysgrifenu hyn o hth iioft lau pan mae cyfnewidiadau pwysig naill ai yn. neu ar fedr, cymeryd lie yn y pedwar mae a allant. o bosibl cyn yr ymddengys yr ysgrif hon yn y "Genedl," gyfnewid gryn lawer ar gwrs pethau yn y dyfodol agos. Y Chwyldroad yn Rwsia. JBglurwyd yn bur llawn yr wyt-huos ddi- weddaf tffeithiau y chwyldroad raawr yn Rwsia ei hun. ISid oes raid felly ond wrth air neu ddau ar ei dadblvgiadau diweddarai'. Gvill fod yr un perygl yn bygwth H-wsia vn, ac ar ol, y chwyldroad yno ag ydoedd vn bygwth Unol Dalaethau yr America pan rvddhawvd v caethion yno fel caiilyuiad y Rhvfel Cartrefol. Mae estyn bremtiau rhyddid dilyffethair i bobl. fu yn gaethion am gamifoedd yn debyg I fvrw perlau o flnen v mock, neu osod trysot, drud a bran pob tesjan yn llaw baban. Nid yw r nioch yn gwybod gwerth y perlau, na.'r boiban ddrudaniaeth y trysoi, 11a r naill ua r liall pa fodd i ddefnyddio y rliodd. FeUy gyda'r eaeth a ryddheir heb arweiniad. Bu cenedl, neu yn hytrach genbedloedd Rwsia, en o ietaf dri chan' mlynedd o dan rwymau oaeth- lwed nior Avirioneddol ormesol ag y bu dyniosn du yr America cyn dyddiau Abraham Lin- coin. Cymer genhedlaet.h ueu ddwy i werin I a fu yn hir yn gaeth i ddysgu beth yw rhvddid a pha fodd i'w ddefnyddio. Gwerg anhawdd ei dysgu yw fod gwir ryddid yn gortodi y rhyddid i barchu hawlian pobl eraill. Eglurir y perygl yn Rwsia yn ayml ond yn fffeithiol gan ymddygiad hen wraig o'r werin "P-dd yn rhodio yn rhwysgfawr ar ganol pal- mant Petrograd y brifdd-inas dranoeth i ddi- orseddiad y Tsar. Cilwthiai bawb o'i ffordd gan fyviu canol y palmant ar hyd y stryd iddi hi ei hun. Pan geisiodd rhywun ymrea- vmu a hi, a'i chynghori i gadw rheol y pal- mant, atebodd yn syn a swrth :— "Twt, lol Yr wyf yn rhydd yn a.wr rodio lie v mynaf ac fel y mynaf,a gwnaf bvny hefyd!" Yr oedd y 'rhyddid a fynai'r hen wraig ei fwynhau yn cylyngu ar ryddid pawb arnll-- ac nid "rhyddid" ond "gormea' yw hyny. Perygl mawr Rwsia heddyw i'r "Rhyddid" doeth a da a enillwyd i'w gwerin dl-wy ddewrder ei senedd, yw iddo ddirywio i fod yn "benrhyddid" tebyg i y lien vreigan ar y palmant. Ac y mae cernhaxlott rudd Germani wrthi eisoes a."u holl egni ymhob rhan o Rwsia yn ceiaio perygiu ilwvddiani v chwyldroad drwy gymell y werin sy'n profi bias rhyddid am y t.ro eyntai etioed, i'w ddefnyddio yn benrydd ae er tiwed i bob awdurdod. Uadleuant rywbeth frl hyn:— "■Cymerodd y Senedd yr awdurdod oddiar) v Tsar. Wei, cymerwn ninan yr awdurdod riddiar y Senedd. Mynodd y fkinedd ei fFnrdd mynwn ninau ein ffordd. Dyna beth yw rhyddid i bawb. Nid oes gan y Senedd fwy o hawl i gyfyngu ar ein rhyddid ni nag ydoedd gan y Tsar o'r blaen. Arweinia'r llwybr hwn ar ei union i wrth- ryfel yn erbyn pob awdurdod, ac i anarch- iaeth ddlreol a. berygla y rhyddid a emllwyd —ac a wna. Rwsia yn ddiymadferlh yn y rhyfel yn erbyn Germani. Dyna berygi Rwsia—o nod ac uchelgais Germani. ()nd codir cri fydd yn wi-thwenwyn i'r perygl hwn. A'r cri hwnnw yw hawl i'r werin lywodraeihu drwy ei chyn- rychiolwyr etholedig. Mae ym bobl- ac yn, wir yn debyg-y g,;velir gweriniaetah- fel eiddo'r America—yn Rwsia. fllae'r mit. wvr eisoea yn galw am yr hawt i ethol ett I swyddogion eu hunain. Caniateir hyny I raddau pell i'r catrodau newydd a godir t fl-e.tr rhy fel yn vr Unol Dalaethau. Betb ?. pe Y caniaVid hyny yn y wlad yma- pan tturnwyd gynt?f fyddin CymrQ trwy gyd- '? t '??thrpdiad Mr. LJoyd George, Arglwydd I I Kitchener, a'r Cadfridog Own Thomas? 1cr y? y buasai ?i 0 achos cwyno g?n t '??gyn Cymru yn y fyddin nag a fu. I Pum' Munyd i Ddeuddeg1 yn I Germani. Mae y chwyldroad yn Rwsia wedi gyruV eloc ymlaen vn Germani ymhell iawn eisoes. Ag eithrio Rwsia nid oedd yr un wlad yrt Kwrop He yr oedd cloc rhyddid gwerrin mor "slow" ag ydyw yn G«rmani. Yn Rwsia JI Tsar a'i Lys llygredig oedd yn rhooli popeth = yn Germani, Prwsia a'i Junkers milibaraidd Oedd yn rheoli. Yn Rwsia y oarchar, a'r chwip, ac alltudiaeth oedd yn ajos pa.wb a godai ei lef dros hawliau dyn; yn Germani y carchar, a'r cledd oedd, ac yw, cyflog pleid- wyr rhyddid. Militariaeth yw crefydd Ger- mani MawTth, dnw rhyfel, yw ei ctuw, a t'oosp y tri Ilanc ar Wastadedd Dura. aydot yn aros ymo bawb a.r na phlygant glin wrth swn v cornet mUitaraidd. Y Caiaar, fel Pen Hywydd Milwrol, pydd yn oruchaf yno. Efe ayd¿ yn penodi pob swyddog S'eneddol, (hvladol. a. Milwrol. lKi was ef, i gario allan (11 orchymyn ef, ac i wneuthur ei ewyllys ef yn y Senedd yw y Canghellor-y swyddog at ptwir yn y wlad hon yn Brif Weinidog. Ym Mhrydain os gorchfygir y Llywodra;itn trwy leldlalS Ty'r Cyffredin rhaid i'r Prif Worn lflocr a'i Wemyddiaeth ymddiswyddo; nid I felly yn Hermani geill y Prif Weinidoj vno glecmn oi fysedd yn nanedd y Henodd b'rvd y mynr>—ac aros yn ei swydd ar -i Njd. oes gan y werin yn Germiai, fwy ydoedd ganddi vn Rwsin. y enwyld,I"IJIr., lilis gwirioneddol yn llywodra^cJi y v-i.-d. y dosbarth mi)wro!'gv'n Nfao aeY rhyfel wedi troi cloc rhyidid gwe- in t yn ol gryn dipyn yn y wlad hon f'tid y rnle y cloc hwnw wedi bod ymhell ar ol ei ainser Yn Germani erioed. Yn awr m»e'r bohl yn fJechreu anesmwytho. ac yn gaJyr am symnri hygedd y cloc ymlaen, fel y cadwo 3r.\ser I'hywbeth yn debyg i eiddo gwledsrld eraill- Mewn canlyniad i hyn ymddiswydd.>1d dan awvddog uchel yn Llywodraeth Prwsia < i-,It ":edi bod yn enwog a.m gadw'r cioc yn 01 j KrB rliyw fis yn ol traddododd un )h;,r, ,,nt.. °unt Yorck, araeth vn y Senedd, y n ("weyd rrlai PerYgl mawr Germani yw rhoi awenan I iywodraeth yn nwvlaw'r bobl vn )! yn l'wy- law y dosbarth militaraidd; "Din-yabr G^'r- mani. diwedd ar ei safle ymhlith y «Rhfv{- loedd," ebe fe. "a fuasaj rhoi'r hxwl i'r Senedd i lywodraetho yn 11("1' fyddin. We yw un o'r ddau sydd wedi gorfvl vrri.ldT- i swyddo jt wythnos Ùdlweddaf. jlt,r,,) (rios tau) mae v Canghellor (y PPir vVeiuid'V* yi traddodi aracth fawr yn Senedd Gornnvii. j Hisgwylir y bydd iddo (a) Gyfeirio at y chwyldroad yn Rwara. Ib) Nodi bwriad y Llywodraftth i yru cloc, hawliau'r bobl ychydi ymTaen drwy ■ ganiatau mwy o awdurdod i'r Senedd. (c) Awffrymu pnrrvdrwvdd Gernwni •;  wneuthuT heddwch, gan Rodi t?fT-aa ? mwy de1'bymol genym ni n.?'r rh?i o'r II blaen. Yr vdvs yn ysgrifenu hyn cyn traddodi o'r ("ansjliellor vr arneth bwvsinr hon, ac wrth Rwrs amhosibl felly vw dwevd a gymer efe y liine'l uchod ai peidio. Eithr sicr yw fod jjorsedd v Caisnr yn sigl0. ac Tn:'l.i YT tmia; I obnith iddo cnel cadw ei coron a'i oraedd yw iddo ragflaenu chwyldroad drwy i'r Vv'erin raddan Nnwer eangach o rvddid. iir o !ais a llaw yn Uywodrneth y wind nag n fwyn- hnwvd crfindd-nt.. hyd vn hTn. Mi" v "Vorevarts," panur Sosialaidd mnwr Ger- ?tani. newvdd gvhoeddi prthv? fin I) T yn vr ?'?n v rhvbuddir y CansrhpHor 9'r ?wdurd?d- an pi bod yn "bum' munyd i dd("lddE"g" ar- livnt. ac os C'l'T cloc daro dendde>r cvn r-noi I i'r werin ei hawlinn rhesvmol. vnn— Bi;do!a anesmwvthder cvfTredmol (hwy'r I XvIad yn ( Jermani. Yn v trl'fi mil mae },hvwi)etfi sydd yn bvrwth chwvldroid wedi tori allan. ce I]. streics vn fvnvrh yn y ^Weil.lifcvdd pw ysic-if. IMnr gyfTredinol a bypvtiiiol vw y cynhwrf fel v tarfodwva yr nwdurdodiii i alw catrodau o filwvr yn ol o'r Tfrvnt yn Ffrainc i gadw trefn. inae viili o'r hiilwy,- a gymerwyd genym yn garc-harorion yn Ffrainc yr wythnos jfdiweddaf wedi myn- egu fod anesmwythter yn gyffredinol yn y fyddin. "Yr ydym yn gorfod ufyddhan i'n swyddogion yn awr, o dan gosp marwolaeth os na wnawn," meddant, "Ond pan elo'r rhyfel heibio, torwn yddfau y gormeewyr creulon hyn." I I 'Pris y Bwyd yn Germani. Un o'r elfenau pwysicaf a eill benderfynu Cwrs y Rhyfel ac amser ei diwedd, yw cyf- yngder parhaol a. ohynyddo! Gennani am reidiau arferol bywyd. Mae llawer yn barod 2wyno am bnsiau uchel nwyddau o bob math yn y wlad yma. Ond boed i'r sawl fo'n grwgnach yma gymharo ein cyllwr yma ag eiddo trigolion Germani. Yn Germani mae'r prisiau fel a ganlyn:—Te, deg swllt y pwys; coco, deuddeg swllt; oofli, pedwar swllt; es- gidiau plant, punt y par; esgidiau merched, dwy bunt y par. Nid oes gig moch, na wyau, na reis, na, thafcws, na phys, na def- nvddiau cotwm na gwlan i'w cael am unrhyw bris. Yr wythnos ddiweddaf aeth boneddwr cyfoethog i fewn i ffermdy, a chynygiodd ddeugain punt am ham oedd yn crogi yn y gegin. Dywedodd y ffermwraig fod yn rhaid iddi ymgynghori a'i gwr cyn gwerthu. 'lYa y bu hi yn myned i ystafell arall at y gwr, difianodd y boneddwr a'r ham—ond yr oedd deuga in punt ar ford y gegin pan ddaeth gwraig y ty yn ei hoi. Pa ryfedd fod y bob! yno yn dyheu am heddwch? i Pa. Fodd i Wneud Heddwch. I UelJid yn awr yn ddiamheu ddwyn diwedd I y rhyfe! yn nes o ran amser, a hyny ar am- odau i sylweddolent yr amcanion penaf oedd genym ni yn y wlad hon wrth fyned i'r rhyfel ar y dechreu, pL- yr hysbyaid y byd he.ddyw- 1. Ein bod ni, a Ffrainc, a Rwsia, a'r Kidal, yn barod i wneud heddwch yn ddioed. U. Ond y rhaid i'r heddwch hwnw gael ei wneud a chynrychiolwyr etholedig ac awdurdodedig Gormani-ac nid a'r Caisar a'i Lys militaraidd presenol. Mae yn rhesymol i ni wrthod gwneud bar- gen a'r Caisar am ei fod wedi profi drosodd a throsodd na cheidw efe na gair na llw. Gwrthododd Germani wneud heddwch a Ffrainc ar ddiwedd rhyfel 1870 ond ar yr amod fod y bobl yn ethol ac yn awdurdodi y pergonau oedd i lawnodi y cytundeb heddwch. Gwnai hyn fwy i dori rhwymau caelhiwed gwerin Ewrop nag a wnai enill y fuddu^oJ- iaeth fwyaf ar faes y gwaed. Adiais natur- ioi y chwyldroad yn RWSLa a fyddai rhydd'iiu gwerin Germani felly. I Creulonderau Diratd. Amlygwyd yr wythnos ddiweddaf am ra.i o'r creulonderau diraid a gyflawnwyd gan y Germaniaid wrth encilio yn Ffrainc. Ym- ddengys erbyn hyn mai trwy orchymyn yr awdurdodau goruchel yn y fyddin, ac yn groes iewyIlys y milwyr eu hunain, y gwnaed y pethau ynfyd ac anfad hyny. Wylai Uawer o'r milwyr wrth ddinystrio y tai lie buont yn cael cymaint o garedigrwyda, ac amlygai y swyddogion milwrol lleol en gofid eu bod yn gorfod gwneud drwy orch- ymyn yr uchswyddogion. Dyna brawf newydd mai yr urdd fUitaraidd yw gelyn y werin yn Germani—yn ogystal a'n gelynion ninau. Yr wythnos ddiweddaf 'cafwyd, ar gyrff swyddogion Germanaidd a laddwyd yn y brwydro yn Ffrainc, gylchtythyra-u swydd- ogol oddiwrth ddau o faeslywyddion Byddin- oedd Germani ydynt yn ymarferol yn goroh- ymyn iladd pob miJwr Prydeinig. Uywed y cylchlythyrau anfad hyn mai "anfri Dywed y ar ddewrder milwyr Germani yw fod cym- amt ag un milwr clwyfedig o Fyddin Pvydain yn cael ei gymeryd yn garcharor ganddynt." Nid yw hyn namyn anogaeth bendant i ladd pob milwr clwyfedig o'a heiddo ni. ) Llygad am Lygad. Yr wythnos ddiweddaf etuktodd y Qtf* maniaid ysbyt-long Brydeittjg, yr uAøt/uwo las. Mae hyn wedi rhoi grym ae- JC y cri sydd yn codi yn y wlad Im1 am fynO llygad am lygad a darefc am ddant gan J gelyn. Pan suddwyd IJong hospital o'r blaen o'r eiddom, hysbyswyd yn ein senedd y bn- asai ein Llywodraeth yn cymeryd mesnran dial os digwyddai hyny drachefn. Hysbysir yn awr fod y Cabinet yn ystyried pa beth a ellir ei wneud i da.lu i'r gelyn yn ol yr hyn: a wnaeth efe. j Ynglyn a hyn, ac a'r difrod parhaus a wneir ar longau masna.ch pob gwlad gan eudd-longau y gelyn. yr ydys yn awr yn gwasgu ar ein LJywodraeth ni i hysbysu mai un n delerau hanfodol heddwch fydd i Ger- mani dalu iawn am bob llong a ddinystriwyd ganddynt yn angthyfreithJon, ac mai yr iawa a ofynir fydd cael Hong am long, a'r llongau hyny o gyfartal faintioli i'r rhai a suddwyd gnn y Germa.nmid. Byddai hyn yn llawer I mwy o gosp ar Germani nag a fyddai gwneud ) iddi dalu pris y Hongau mewn arian. Canys un o ameanion Germani wrth suddo Ilongaa masnach pob gwlad yw mynu masnach y môl" ar 01 y rhyfel yn eiddo i Germani. Rhai d cael longau at amcanion masnach ar ol y rhyfel. Mae llongau Germani yn ddiogel yn ei phorthladdoedd. Mae Hongau pob gwlad | arall yn cael eu chwythu i waited y mor. ) "Folly ar ol y rhyfel," ebe Germani, "ni bydd llongau masnach i'w cael am rai blyn- yddoedd. ond eiddo Germani," —canys cymer lawer blwyddyn i adeiladu llongau i gymer- yd lie yr holl rai a, suddwyd gan forladron Germani. Wrth fynnu llong am long, timell am dunell, fel iawn, rhwystrir Germani i fan- tClsIO ar ol llaw ar ei hanfadwaith brescno!. Y Brwydro yn Ffrainc. I I'arhau yn foddliaol, mewn vstyr filwrol, y mae y brwydro yn Ffrainc. Vnidden^vfi fod cynlluniau y gelyn wedi ttael en dyry.su gan J'ym a ehyflymder ein hymosoJiadau ni a r Firancod ar ei olfyddin ef pan yn encilio. Tybir fod Hindenburg, ers misoedd Lwer yn of, wedi rhagweled y rhaid i'r Germaniaid enciLto yn Ffrainc, ac yr oedd mewn caxiyn- 1;HI wedi nodi satie arbennig a elwir yn 'Xim- ell fl iideiiburg" i'r fyddin i sefvll pan or- fodid hi i encilio. Tybiai'r Gennaniaid wyth- nos yn ol eu bod wedi llwyddo i gyrraedd eu dinas noddfa ar ol yr enciliad sydyn. Ond erlidiwyd ar eu hol mor gyflym gennym ni a'r Ffrancod, fel na chafodd y gelyn amser i gau pyrth y ddinas noddfa cyn cyrraedd o ddialydd y gwaed yno. Mewn mwy nag un man mae pyrth amddiffynol lihnell Hinden- burg heb eu cau, a'r Ffranood a ninnan o ddydd i ddydd yn gwthio ymlaen tu.a.'r pyrtIL hyn. Os Ilwyddwn i fyned drvrydctynt, rhaid fydd i'r gelyn chwilio am ddinas nodd- fa arall ymhellach yn ol eto, ac yn nes i'w wlad ei hun. Ofer a fyddai rhoddi yma restr o er.wan y lleoedd a gymerwyd gennym ni o fewn corff yr wythnos ddiweddaf, a ddelid gynt gan y gelyn, ac y bwriadai efe eu dal eto. Hab eg- luro cysylltiad daearyddol y naill le a'r llall, yn eu perthynas a'r safle filwrol, ni buasai rhoi enw r lleoedd yn goleno dim ar y dar- llenydd. Ond jrellir dweyd yn gyffredinot- 1. lMae y gelyn eisoes wedi gorfod encilio ymhellach yn ol, ac ar linell llawer mwy o hyd, nag a fwriadai wneud. 2. Mao 11 iire 11 yr enciliad, y tybid ar y dechreu na estynnai dros 50 milltir o hyd. yn awr dros 120 milltir o hyd. 3. Mae rhai safleoedd-peritrefl, coedwig- oedd. afonydd, camlesi, ucheldiroedd- svdd yn hanfodol i ddiogelwch iJine!! Hindenburg, wedi cael eu cymeryd gen- nym ni a'r Ffrancod cyn y medrai'r get- yn drefnu ei dy yno. 4. Mai meddiant o'r safleoedd hyn gennym ni wedi gorfodi'r gelyn, er mwyn ei ddi- • j ogelwch dyfodol, i alw yno filwvr lawer o fannau eraill gyda'r a mean o gau y porth yno i'n herbyn. 5. H vd yn hyn ofer a fu pob ymgais 0 1 eiddo i adennill y lleoedd hyny. ac i gan y pyrth fel ag i ddiogelu ei linell new- ydd. II 6. Fel canlyniad i'r pethau hyn oil mae y Germaniaid eisoes yn parotoi llinell ary all ymheliach yn ol, ac yn parotoi i en- cilio ymhellach nid yn unig yn Ffrainc. ond yn Belgium hefyù-yr hyn yn sier na. I fwriadasai efe wneud ers mis yn ol. Mae trigolion trefi a phentrefi amryw filltir- oedd o'r tu ol i Linell Hindenburg, eis- oes wedi cael eu rhybuddio i ffoi i rywle. a.m ddiogelwch yn y rhagolwg y bydd rhaid i'r Germaniaid yn Juan. eu dinystr- j io mewn enciliad pellach. ] I Amlwg oddiwrth hyn oll fod dyddiau en- I byd gerllaw. j I Samson ar y Ddaear Eto. I Fe gofia deiliaid yr Y sgol Stil arn y gwr- hydri it wnaeth Samson yn ninas Gaza yn nhir y Philistiaid gynt. -Mae Samson arall wedi dod i Gaza heddyw—a Byddin Prydain, yn cynwys cannoedd o fechgyn ysgolion Sul Cymru yw y Samson hwnnw. Uydd Mercher diweddaf cyrhaeddodd Bydd- in Prydain hyd o fewn pum milltir i ddinas Gaza,—pyrth yr hon a gludwyd gan Samson ar ei y&gwyddau gynt. Nid oes yno byrt-h pres heddyw fel yn y dyddiau gynt, ond pe baent, chwythid hwynt Y11 chwilfriw gan sillls magnelau Pry dain sydd o fewn cyrraedd er- gyd iddynt. heddyw. Bu brwydro caled dydd LIun a Mawrth (Mawrth 26, 27) yn erbyn I byddin Twrci o dan swyddogion Germanaidd ac Awstriaidd. Gymerwyd mil o garcharor- ion gennym—ac yn eu plith Faeslywydd y gelyn, ei holl staff swyddogion milwrol, gan gynnwys amryw Germaniaid ac Awstriaid. Enwir bechgyn Cymru 'The Welsh Troops' ymlaenaf oil yn rhestr y catrodalu Prydeinig a wnaethant wrhydri yn y frwydr nodedig han. Llindagfu Twrci. I Khyngom ni a r Rwsiaid yr ydys yn cyMyin lindagu'r Twrc yn Asia. Yr enw swyddogol a roddir ar Frwydr Gaza yw "Brwydr Wadi Guzzee," hyny yw Brwydr Nant Guzzee, Nant a chwm yn rhedeg o Heerseba i For y Canoldir gerllaw Gaza yw y Wadi Guzzee. Gaza ei hun yw y porth neu'r fynedfa i wastadedd enwog Gwlad y Philistiaid. Yin- estyna'r gwastadedd ymlaen gyda glannau Mor y Canoldir drwy Palestina tiia libaiius ar gyffiniau Syria,-hyny yw, Syria fel y'l ceir yn y Beibl, canys cyfrifir Palestina ei hun heddyw yn rhan o Syria, a Syria yn rhan o Ymerodraeth Twrci. Awgrymwyd droion o'r blaen yn yr ys- grifau hyn fod Prydain yn adeiladu rheil- ffordd o'r Aifft tua Palestina. er hyrwyddo taith ein Byddin. Mae y cynllun yn awr yn dod yn amlwg i'r neb a fynno astudio Cwrs y Rhyfel. Bwriedir i'r rheilffordd hon redeg ar hyd y gwastadedd gyda glan y mor, heib- io godreu Mynydd Carmel, drwy ddinasoedd Tyrns a Sidon, trwy Autioch cychwynfan Teithiau Paul. ac i Alexandretta (yr hen Al- exandria). Olrheinied y darllenydd gwrs y mudiadau hyn ar y map. Yn awr am eu pwysigrwydd. NILe gan y! Twrc eisoes reilffordd yn rhedeg drwy ganol y wlad o Aleppo yn Syria, drwy Damascus a Jerusalem, yn fforchogi yno un gangen yn rhedeg tua'r Aifft, a'r llall tuag Arabia. Dichon y gofynnir pa angen ynte i ni wneud rheilffordd newydd gyda glan y mor, tra rheilffordd y Twrc eisoes yn bod, a. nin- nau yn ei guro yntau bob- tro? Yr ateb yn symyl yw-po bellaf yr awn o'r Ailrt pellaf oil yr awn oddiwrth ein hystorfeydd o ddyn- ion, bwyd, a chyfarpar, ac anhawddaf oil fydd danfon cyflenwadau rheidiol i'n milwyr; tra po bellaf y gyrrir y Twrc yn ei ol, agosaf oil y daw ef i'w gyflenwadau yntau. Mewn giriau eraill, po bellaf yr awn ni o'r Aifft, gwanhau yn fwyfwy a wna ein byddin ni, a chryfhau yn fwyfwy a wna byddin y Twrc am ei fod ef yn myned yn nes adref o hyd. Ond mae Prydain yn Frenhines y Mor, a thra bo ein llongau rhyfel a masnach ni ar y mor, a'n rheilffordd ni ar lann y mor, bydd y rheil- ffordd ei hun, a'r cyflenwadau o bob rheidiau i'n milwyr ni, yn ddiogel. Rhaid gadael hyd ysgrif arall ddangos y cysylltiad sydd rhwng buddugoliaeth Gaza, a'r rheilffordd newydd yma, a'r brwydro ym Mesopotamia a Padarn Aram. ? Deddf Newydd Gorfod I Rhybudd Pwysig I Dro yn ol, yn yr ysgrifau hyn, dywedwyd fod y neb a. wrthodwyd gan Fwrdd Meddyg- ol y Fyddin, ac na chafodd y "Pink Form" cyn Medi llyned^, yn rhydd oddiwrth y Fyddin. Mae y Ddeddf Gorfod newydd a ddygwyd i mewn i'r Senedd yr wythnos hon yn ail- ymaflyd ymhob dyn a ryddhawyd gynt oher- wydd afiechyd. Pan ddelo'r Ddeddf ftewydd hon i weithrediad ni bydd unrhyw Dystyst- grif Meddygol a galwyd gynt hyd yn oed gan Fwrdd Meddygon y Fyddin, yn werth dim. Nid yn nnig gellir galw i fyny o flaen Meddygon y Fyddin pob un a gafodd ei wrthod ganddynt gynt, ond gellir hefyd alw yn ol i'r Fyddin y sawl a fu yn gwasanaethu yn y Fyddin ond a yrrwyd adref, neu a ITaf- odd 'discharge' o'r fyddin oherwydd atiechyd. Bydd pawb o'r cyfryw yn y dyfodol yn rhwym i'r Fyddin, ac yn agored i gael eu galw i fyny i gael en harchwilio pa bryd byn- nag y mynno'r awdurdodau. <

PRIS Y GWENITHI

CYFYNGU'R CYFLEN-I . WAD CWRW

i is MOES. MOES." -MOES,;M°ES."

——————i—— ) NODION I GWLEIDYDDOL.

LLYTHYRAU'R "GENEDL."

GEIRIADUR CYMRAEG. j

GEIRIADUR CYMRAEG. I

- - . 1. D1WEDDA :r A F .

I HYN A'R LLALL.