Skip to main content
Hide Articles List

18 articles on this Page

ARAETH Y BRENIN.I

News
Cite
Share

ARAETH Y BRENIN. I ATEBIAD I FYGYTHION YR ALMAEN. I I Cwestiynau Mr. Asqui%h. 1 Ail-a^orwyd y Senedd ddydd Mercher gan y Brenin, a chdya'i rawrhydi yr oedd y Frenhines- Nid oedd fawr o l'wysg Y uglytl a r serfainoni eleni, ac ni welid y gwisgoedd be.;xdd: a.rfel id gael eu gwisgo ar yr achiysur hwn. Gwisgai y mwyafni o'r Arglwyddi a'r Arglwydaesau ddilladau duon, a. gwelid rb-ad o'r Arg.wydcil menu gwisg filwroi. Rhoes y BreinrLn a'r Prenh'inis liefyd heibio eu gwisgoedd Breniinol. Gorweddai y ddwy faaat^Ll gwh ar gafn eu oadeiriau. Golygia brudd, ydoedo, meddai un gohebydd, ond damghosai fod y wlad yn benderfynol o roddi o'r neiildu bob arferion rhwysgfawr hyd nes y bydd y rhyfel clrosodd. Toithia-i y Brenin a'r Frenliines o'i Balas i'r S<:nedd-dy, yn cael eu go.sgordd gan. nifer o filwyr o'r Trtfediga.ethau, a phan yn myued o'r Ystafell "Wifgot i'r Senedd-dy elai eu MawrLydi ,.t-.ibie nifer o filwyr elwy'd;g. Cyrhaeoüdodd y Llefarydd aelodau Ty'r Cyffredin i Dy'r Arglwyddi, safai Mr Lloyd George a Mr Asquitfi ym ym-yl en gilydd. Wrth ddychweAyd i Dy'r Cyffredin yn ddi- weddarach gwelid, y ddau mewn ymgom a'u gilydd. Darllem.i y Brenin ci araeth yn glir. Nid oead ei Fawrhydi yn edrveli cvstal, ag oedd pan wehvyd ef yn N'ruy'J' Arglwvddi c bit en Edrycihai yn hynach, ac yr oedd goliwg flin- edig arno. Pan gyfarfu y ddau Dy yn ddiweddarach i drafod biisnes, death nifer o aelodau new- yodion Ty'r Cyffredin ylmaen i gymeryd eu llw, ac yn eu mysg yr oedd Mr Fisher. Llyw- ydd newydd Bwrdd Addvsg. Yr oedd Mr. Asqiuith. Mr Bonar Law, Mr Balfour, Syr Edward Carson ao arweinwyr ereill vn bres- enol yn eu sec-dan. a.'r unur Weinidug blaen- llaw yn nhseml (',{'o(M v Prif Weindog.,Ceigiat rhai wybod v rheswm am hyriy, ond. anwvbvddiodd v Llefarvdd y cwestiwn. Pan godo<V,' "fro Bonar Lw yn ddiweddarnch i ateb i Mr A «qn >th.gwaoddii nmrvw nelt dau 'Y Prif Wc.inidog,' 'Y Prif Wei,1:4, ARAETH Y BPuENTN. I Yn ei araeth o'r orsedd, cyfeiriodd y Brenin at gyrrliygion heddwch a wnaed gan y gielyn. Nid oedd y cynygion yn gyfryw ag y gellid syiaenu heddwch arnynt. Yr oe M yf Ymherodraeth a'r Cyngrheiriaid yn bender- fynol o hawlio ad-daliad am y eolledaon a sicrwyd da.m y dyfodbl, ac ystyrid fod hyny yn hanfodol tua, gR t gynydd gwareiddiad. Mewn atebiad i gais Arlywydd yr Unol Dal- aethau yr oeddynfc wecfi hysbysu yr amcariion a geilid gyrlioedd. Byddai i fygythicai o ymynadau pcLUMth a d'eddfau cyhoeddus a unyned ar draws ha-wliau cyffredin y ddynol- iaet-h gryfliau ein penderfyni.ad. Yna oyf- eiriai ei Fawrhydi at wasanaeth y Llynges a'r Fyddnn, a gpbeithiai y byddai i ymdrech- ion y Fyddin yn y gwahanol feysydd dobd a budidugoliaelh yn fuan. Hyderai y byddai i'r ct>-hoeald ateb yn galonog y galwadau a wu-eid arnynt eto i gario y rhyfel ymlaen. DITOLCH I'R BRENIN. C^mlhygiodd Mr M<?Cardy (R.) anerehiad o Ii daiolch. i'r Brenin am ei araeth, ao eiliodd y Ltynghtisy-dd, Syr Hedworth Meux (T.) CWESTIYNAU MR. ASQUITH. Vna caed araith ganMr. Asquith yr hwn a ddywedoda1 mai un ddyledswydd oedd goii- ddynt yn bre.enol. sef bod ynj unol a phen- cterfyndL i gario y riiyfei' Y-Iiiae-n Dymuxtai ofyn un neu ddau o gv> e-stiynau i'r Llywodraetii, nid gyxki'r amcan o feinniadu, and er mwyn cael gwybodaeth. Gofyni i'r Llywxxlraeth oidweyd wrthynt rchwan-eg am y gyahadledd a fwriedidf alw o gynryciiioLwyr y tref4Cdlzactbau ac India, Ai y cwestiwn o gj-dyimdiiech ynglyn a'r rhyfel oodd yr unig gwt»t:wn i ddod cuaa ys,iyriaeth, ai ynto a fwriedid ystyried problemau cai*trefol ae Yra- herodraetiliol fydd yn rhaid eu trafod ar 01 y rhyfel. Yr oedf.J pwynt pwysig araD yn ngiyn a ch}'nyrchu bwyd. Beth oedd nifer y dyuion oecfcLynt wedi eu symud oddiar y tir o da.n y rhtolau dtiweddaf, a pha nifer o (jojynion oeddis wedi aaifon yn He y rhai a gyrmerwyd ymaith, A g^vybodaeth partheti, nifer o aceri o clir oedd yn dTbyg o ga^L «:adael heib ei droi oherwydd fod cilynion wedi eu symud oddiar y tir. B",iJt oedd y prisiau a owodwyd i lawr gan y Rhe- olwr Ymborth ar bytaibws? Pa un af is-bria ynte uwch-bris ydoedd?. Yr oedd yn ym- ddangp.s fod rhyw gam^lclealltwriaetli, ac y-r oedd yn bwysig i'r ffermwr wvbJd sut oedd petliau yn bod. A el lid hefyd wneyd my" eglad pcxthal) uweh-bria ao is-biis ar wenith wedi ei dyfu gartref? Yr oedd y cwestiynau hyn yn rhai o bwvs i'r oyhoedd. Ilolai Mr Asquith faint oeddi nifer y llongau a gym- erwy-d drosodd gjan y Llywodra-eth, at cMi- benion y Llynges u'r Fyddin. Cyfeiri1..i hefyd at fyg:i,hion diweddaf Gei-mand ynglyn a FlUddo llongau, a. dywedlodd' fod hyny yn her i gydwybod a buddiantl yr holl fyd an- mhleidiol (Cym.). Yr oedd y bygvthion hyny mewn "ffa; th yn dda,tgamiad5 o vyfet rhwnsc y gwledydd anmlileidiol. Yr oedd yr lier wedi ei chymeryd i fyny yn anrhydieddus aian 7 brif wlad anmhleidiol (Cym.) ByaHai i Sr^dfain lawenhan yn faWT ddatganiad' o ben- derfyniad y wlad fawr hoim- i wrthaefyll hvd eithatf eu gallu gynlluniau diw«(Jdlaf y gsJiyn. tc,ym- I ATEBIAD MR. BONAR TAW. Yn ei atebiad, dywoorodd Mr Bonar Law (Arweinydd y Ty) iod 60,000 o ddynion oe-dd in gweithio ar y tir oedd heb eu rhyddhau gan y Tnbunlysoedd, ao ystyr:al gan y Lly odi-aeth ddiweddaf nad oedd yn iawn, er fod nad oedd y Trxbunlyscteda1 wedi eu rhyddhau, | i gymtaryd ymaith gymaiat o ddynion oddiar y Ur, pan yr y.styrid fod g-weitlhio ar y tir anc,r bwyisg yn bresenol. Daethpwyd i gy- jtundeb i beidio cymexyd 60,000 o ddynion heb eu rhydidihau, end: credid y dylid Oael 30,000, .'r amod fod y Fyddin yn chwilio am daynion yn eu lie. Nid oedd. y t-refiiiant flwnw wedi ei gario allan hyd yn hyn, alums' chap4i amser. Ilwyracli y gwelid nad oeiiin yn bosibl cael gyi-naitit ag a ddisgjw-ylid i'r Fyddiu, Rhaid cofio ei fod yn bwysig cadw i fyny gryfder y fyddin, ond ar yr un pryd rhaid gwyUo buddiamiu gartref oedd mor bwysig i'r wlad ao i'r fyddin ei hun (Cym.) Nid oedd mewn saflo i roddi ateb- iad pendant yrtglyn a phrisiau y pytatws. Y pria uwchaf, wrth giwrs, oedd yr un a nod- wyd, ao nid dtoeth ydoeofo. 'beimLa.dfu nes gweled sut yr eld ymlaten. Wedi cyfeirio at y mesurau ynglyn ag adeiladu llongau, cyfeiriodd Mr Bonar Law at wasanaeth niawr y Llynges, ac at berygTon y sudd-longau, ac adolyigodd waith y Fyddin yn y giwahanoi faesydd. ywedodd Mr WARDLE (Llafur) fod yr Aelodau L'.afur wedi cael eu gorchymyn gan eu hetholwyr i gefnogi a'u holl egni v Llyw- odraeth. i gario y rhyfel ymlaen. Yr oedd cael undeb ar hyn o bryd yn hanfodol bwysig a phe v rhtvlciem ein holl adnoddau at a1 wad y wlad byddem yn sicr o fuddugoliaeth. Yr oedd yn bwysig i'r Llywodraeth enill cefn- ogaeth hoi1. (Jdop-barth gweithiol y wlad. Dat- ganai Mr W,,trd',e o-fid u-id oedd y Prif Wein- idog yn bresenol yn ystod y draiodaeth ar yr anerchiad. Galwodd Mr PRINGLE hefyd sylw at il)- senold-eb ae-bdau o'r Weinyddiaeth newyJd o'r Ty, a chredai ei fod yn bryd i Dy'r Cyff- redin hwYO a.r y Llvwodraeth i d aln mwV o barch i'r Tv Aeth Mr Pringle 'm 'a"p. i ddweyd ei fod yn bwysig i'r Llywodraeth roi hys<bysrwrdd i'r Ty ynghylch gwahanol M- ion y cyrfeiriwyd ntA-nt yn ystod yr areith-n. Galwai sylw neilldoiol at gwestiwn ychv;anegu at niter y Ihmgau cludo nwyddau. < nifer y Wngau cludo nwyddau. Siaradwyd gan amryw aelodau ereill, ac J yn eu mysg Mr Ellis Davies (Eifion). Gaiw- | odd sylw at gwestiyna-u yn dwyn oyf»yiIJtiad Ðib amaethyddiaetfo, a Llongyfarohai y Bwrdd A Ajuaertfliyddtiaeth am y modd effeithiol y oerid ymlaen y gwaith. Gyda. golwg ax y 30,000 o ddjynion a alrwyd i fyny yn ddiweddar gan y Swyddfa Ryfel, tybiai ef fod yr atebiad a roddodd) Canghellor y Tryaorlys i Mr Asquith y piydnawn hwnw yn golygu fod dynion ereill i'w dodi yn lie y rhai a symudid oddiar y I tir. Deallai fod y swyddogion ymre&tru yn dweyd nad oedd y dynion na d oeddynt wedi cael rhyddhad gan y Inbuniysoedd yn clod dan y cynllun hwn, gyda'r canlyniad fod 30,000 o ddynion wedi eu galw ymaith oddi- wrth amaethyddiaeth, ac nad oedd dynion I ereill i'w dodi yn eu lie. Yr oedd hyny yn faiter dimfol. Pan oedd apel yn cael ei wneyd at ffermwvr i drin rhagor o dir, yr oedd yn syndod meddwl nad oedd dynion yn cael eu hanfon irlciynt yn lie y rhai a sy- mudid ymaith oddiar y tiT. Os oedd y Llywodraeth yn dixgwyl i ffermwyr drin mwy o dir dylesid ohwilio am ddynion iaHynt yn lie y 30,000 a symudid ymaith (Cym.) \1" oedd y gwaith wneid gan lafurwyr am- aethyddol yn galw am gryn yinarferiad, ao yr oedd yn afresymol i'r Lly~wodraeth ddis- gwyl i ffermwvr gvnyrchu mwy os nad ellid cael dynion i weithio ar y tir. Dylai v LlywooVaeth ehwilio i mewn ai nid oedd | ymysg mil-wAT (do.^barth gwa^anaeth crtrer- I ol) ddynion oedd wedi arfer..gwasanaefchu ar ffermydd, y rhai a ddylent gael eu rhydd- hau o'r fyddin er mwyn ha'pu ar y tir. oedd uwch-brisiau yn cqe! eu codi uni uyi,yrth y tir, meddai. ac yr oedd flermwyT yn cwyno nad oodd uwrh-bris ar v 'bwydydd i anifeil- iaid a nwyddau at y tir. Galwai sylw y Llywodraeth at a.maethytJd"!aet'h yn Nghymru. Yr oedd po1J.l yn trin tir yn Nghymru nid yn yr hydref, ond yn v gwanwyn, ac yr oedd nngen mwy o waith ar y tir yn y gwanwym. Yr oedd v ffaith fort dynion a. wt-ifhiant ,ir v tir wedi eu galw i fyny yn mis Iona.wr wedi gosod fFermwvr Cymru me>vn safle arf-Ji- teisiol, ac apeliai at y LlywodrafWi i drefnu" estyn yr amser i'r dynion ,n hyd cdiw (H awrth, er mwvn s-alluoii f[erir.r "fig Nghymru wneyd y trefniadau angenrlieiafol i gvnyrchu mwy 0 gropiau (Cym.). Gohiriwyd y drafodaeth ar yr Anerchiad. —————

IDIYDD IAU J

RHYBUDD DIFRIFOL I WEITHWYR.,…

[No title]

Advertising

CENADWRI YR , I ARLYWYDD WILSON.…

i RHAGOR 0 GRIBOI lALLAN.

I MEDD Y GIN IAETH NATUR.

GAMBLO GYDA SIWGR

AR OL Y RHYFEL. j

DIOTA I YMYSG MERCHED.:

Advertising

DAU CAN MIL Y DYDD.

ICYFLE I BAWB.

:RHIWMATIC AC ANHWYLDEB [Y…

PWYLLGOR RHYFEL AMAETHWYR…

[No title]

Advertising