Skip to main content
Hide Articles List

15 articles on this Page

CWKSY RHVFELj

-'-""-TRECHTJ FFERMWYR.'

PENODIAD I GYMRO

DIWYLLIOR TIR.

i Y PRIF WEINIDOG.'

RHWNG Y LLINELLAU

i—— - DIEFLIGRWYDD GER; MAN…

,DAMWEINIAU YMI MHWLLHELI.,…

« SETLO ACHOS. I

[No title]

CYNGAWS YNGHYLCH í EWYLLYS.

News
Cite
Share

CYNGAWS YNGHYLCH í EWYLLYS. I ACHOS DYDDOROL 0 I LEYN. I Yn Mrawdlys Sir Gaeroarfun, t'dydd Iau, ger broil y Baniwru Atkin. a. nheifuhv. \a, aooi- wyd cynghaws ynghylch ewyllys. Yr haw!- yddes ytfoedri Laura Thomas, .Yioeiybertili. Liangwnadt, a r diffynydd ydot-clti «> .iLa-iu Jones, o'r un ard-al. ilaw lia-i yr iiuwiyddres mai hi ydoedd ysgiit-c>res o dan \1 iiy. cdi- wedflaf Giiliiih June-, Shop, ii-.broji, l>;card y diffynydd, yr hwn a fa larw ,.ti diweddaJ. ltoiiid ar ran y d !?ynydd nad j oedd Griffith Jones mewn cyflwr priodol ei feddwi i v. neyd yr adtg y gwnat^d lu. Ymddasighofai Mr. iiiiis J. Gunnel, K.C., A.S., a. T. E. Moras (dan gyfarwyddid Mri. E. R. Da-vies a Davies) dros yr jiawl- yddas, a Mi*. Aittemas Jones (dan gy far- wyddid Mn. George & Ccorgej di-o? y diff- ynydd,  Dywedodd ALr. Ellis UnSnh fed Crimth 1 JoTi,?-) wedi ymnei!ldn? o fu&nfs fel siop?T ( mi biynydd?edd cyn iddr? fai w. Yr oedd yn ? 71 miwydd oed pan fu farw, ac yr oedd ei fra-wd, y diftynydd, yn 6,0 m,v>ydd oed. Yn i Xlhachwedd 191a, cynierwyd Griffith Jones yn wae. ac ymhen naw d?w?n?od ar 01 hyny g?D- aeth ewylly? yn ffafr pi fra.wd, Wm. Jones, j and nid oedd cyngna%vs i sefydiu yr ewyllys i hono. Ar y 26ain o lonawr 1916, g.MLa?h i G. Jones ewyLyf araH yn iraL' yr h?wiydd- as, merch i gemdea* iddo. Yr oedd yr ew- yHs w" Ü idiynu allan yn ?'csneg? yn ol | cyiarwyddiadau yr yiiiadawed?g gan yr vsgpl- ? f?<tr UetJ, .ir. David Jones. E:1'ùrw3.d yr ewylivs i Gjinith Jones, yi hwn a arwydd- odd yr ewyhy?, ac a.rwydd'' yd hi. he-, e4qmqm D. Jones a thyit uraK. Gwerth yr t' _1 oedd 447p. Gwnaed tair ewyllyv i gyo. in yr ewyllys gyntaf rhoddodd G. Jones bo'-peui i La.ura Thomas; yn yr a rhoodai y cwbl i Wm. Jonee, ond yn y drydydd ewyly lys—yr j ewyllys y mae an gh y d we led i a d yn ei chylch —gwhaetli Laara Thomas, yr urug ysgutoree. Khoed tystiolaet-h pai-thed gwneuthuu* yr ewyllyia gan D:»vi d Jones, y^golfeistr Pen- Rlio.shirwaen. Dywedodd iddo dynu'r ewyll- ys allan yn Saesneg, ac eglurodd ei ehynwyB vn Gvmraeg i Griffith Jol-tesl yr hw:: a ddy- wedodd- fod p(il)petib yn iawTi. Yn yr ewylllys hono gadew.d popeth i' r hawlytldes. Ar y pryd -etra-dii Griffith Jones yn hollol briodol, ] a gweitlxi'edai yn rhesymol. Yn ateb i Air. Artemus Jones, dywedodd y j tvst ei fod- wedi gwneyd ewyllysiau o'r bla-en..Nid' oedd ef yn gwybod fod Griffith Jones wedi gwneyd ewyHys arall yn Nharti- wedd y flwyddvn cynt.. j Geliwch vsgrifenu Cymraeg gystad a Saes-j lleg?_JGallaf. yn wetlr. N id oedd Griffith j Jones yn deall Saesneg. Paham na fuaseah yn yrifenll yr ewyUys al-lail yn Gymraeg fel a.g y gallai yr hen w, ei dealil ?—Oherwydd ni thynais ewyllys allan yn Gvmraeg erioed, a gallwl1 ei gwneyd yn well yn Saesneg. j Gofynodd y Bamwr i'r tyst ediycb ar yr ewvlly.s. a'i chvfieit-hii. Rheiithiwi*: A ddail-fu i chwi gyfieithu yr ewyllys air am air i G. Jones ynte ei chyn- j wy' Y Ty,t: Yr oedd y papuir yn fy flaw, j ac eglurais e.i gynwys goreu y gallwn Rhoed t-ystiolaeth gan Evan Roberts, yr hwn hefvd a arwvddodd yr e'^yllys. Darfu i Mr. Joriets nxidi i lawr ar ddam o bapuir yr j b-ll a dd -weda;. Griffith Jones, ae yna dar- lien wyd c* rawys y pa-pur i G. Jones. Yr oedd nvrs yn igwedni ar Griffitlh Jones bob dlydd, ond ar y noson y gwnaeth G. Jones ei vn* oe-d-d NN-edi mn,ned adref yn waei Yna gohlriwyd y gwrandawiad hyd dd:-dd Gwener, Aed vmlaen gyda.'r achos ddydd Gwnar: Ail-alwyd David Jone-i, ac mewn atebiad i Mr Artemus Jones, dywedodd i ddwy ewyll- Vrt ffael eu dangos ar ddiwrnod cynhebrwng Griffith Jone.s. Un ewyllys oedd yr hon oedd an ghv d we led iad yn ei chylch, ac yr oedd y n,ü; vn Gymraeg. Rhoed t\-s.i.i<:la<eth gan yr hawl, yd,d, es i'r per- wvl ci bod hi yn ymweled a'r hen yn ddvddiol. Rai blynyddau yn ol trosgi^w^dd- I a ni 78p.? odd G. Jones iddi ei bolisi yswmol am 7Sp., a rhoddodd vchydig ddodTefn idill. Y n, Medi 1915, gwnaeth G. Jones ewyllys yn ei ffafr hi, a rhoddodd vr ewyllys iddi hi iw chadw. Dvwedodd yr ymadawedig wrtha nad oedd am i William Jones go .1 ei eiddo am nad oedd gnnddo Want. Dywedodd G. Jon^hef^d fod Mr Evans ft Wm. Jonee wedi bod yno ?i iddo .neyd ei ewyllys yn fEafr yda- ?.?daf, a bod We Jones wedi ^eyd ^O ?dyn Aaid iddo wneyd é ?wyllys ?o ef Mn!d i La?a Tho?- Ychwaj?egad y dy.t ? bod ?? rihy G. Jones pan ??J? ?»-Sriy8 o^ nid oead ganddi wvbodap-th flaenorC:l: fod yr eW)ilys i gael ei gwneyd. 1\1 :soniodd G. jn4as <Id?bm Vl'Tthi am y peth hyd Y æwrnoo di,l?-nol. Yr oedd G. J onœ Yn ei wae.Wd, yn »arad yn Aes?-InOl, « V„ vmita-^vn Mj. oMigerth pan j eod.1 ;d5,1 o'i i dj?hn Wilfoms, Shop Hebr^ -?. <- —.???? ? ?nmMM bum mlynedd yn Hlk10 eI g ?ll-Ij- J  ? ° ?.a Evan Robert, Porthgohnon ? I ? deuai Hugh ??-?. ? wasanaettia „ o-artref ef \m pW'Ucrwm, yno i gysgu, Cof- ¡ S Giffith Jones yn casl ei gymeryd yn wad: ta NhacWd a bu ?-n ei .ely hyd Chw-ef- TM, pryd y bu farw. Daeth dyn- 0'r enw Jane Jones i a dooM Maggie Hughes Wyd rno. Coto;. Q. Jones yn dwevd ei fod eiieu c.a.el trefnu ei bethau, ac ?jj4MOd(i  ttst am D. J- Yr ?-5901-  jOT"* fod yno.'dj^edodd Gliffit,h JOT wrth Y tyt i f d 4-? tre-mu ei bothau. J* oii,i4 G:^y'idd Wm. os )11 tar top» « Ypry?& Gwelodd Wni. Jones, brawd G Jones pio, j Thomas. C ;di ef (y t-vst) fcd G. Jones YB meddw] ?- u?chel o'r bav?lvddos.  V.-?; J?iMs d??'r Thent iddo ef 3? v 4INiodol, a, d>w»i W <4 fr.%wd w-em "tr06gl-=yddo Y cwbl i-dd.o ef yn ei fyw)-d. G- 1 odd  t-Yst dalu- ?t.? ?. Rob-?s, ——Tf- -_ft,<>t,'h11 '11 Blonty. Rh'? el tod P | Pwl'lcrwn Ta.chwed.d 1915 hyd' Mai19f6. gai yn Sib.op, Hebro n, elai G, Jonest P?B?ic?ntc?yrw. n' o ??  Xn ^ddaetb l), Jonee-, 1, )tfe.iBtr )'DO. ?&,& D Jon^rkv^ fjlu i'r 1WR g^ gilydd. I ??.n.i h? yr achos dros vrhawl-yddm. Jna^woW ^r. Artemus Jones ax Dr TboTnm, Bottwnog. Dywedodd Y tyst iddo Thomas. Bottwn^. Dywedod ei wæel- «i„yd<ln »T «- edd 0 Taehwedd, -1915, hyd Chwef?ror d:Ï- weJdda'ft Yr o^ecwyTO n to (MyJ n-slyl wd' odd ? g^ntai, ond yn weLl ^er drox.on ørei.lL Y mwelai a- ef yo bur am]" ddrwy ????"? wyth?<? erelll: t a nbi^ir e'am yr wythnos. oe?dred i?ll. ??'?? ef yngjiy^ evd eNryVv,, a dywedoad y tyst wrtho nad eyd ewyllys, a dy *ac awg- oedd wedi arfer gw 7^ 3a.l o'r ardal i'w ? ?pl?pu.r ?M-y'??'??..?- a. plla>pur wylu-S i Tnwn, ac arwyddodd G-  ?. S Y p?p?. lu a,degau yn unig )'T oedd (j, Jo yre:hy<fig 3m ddyryslyd. ,wWedod d v tvst i Wm- f Mewn croesholxad, dywedc?da v t%-ti Wrn. [ Jones awgxymu iddo et i Bon, WTWl G. Jones .1.1_- n-IA(i y tvst wrth am wneyd ew5 »J*  ?? ??' Wm. J-- 03 nad | oeda G, jon^ "k-?& g%vn- eyd ewyll? 1? ?? ?.-???? ed m?wn gwn- daJ-lten^yd ?  ? wr. -(Ki yr y- ?i ?a? i G. '? "?? ? £ &r ?- ¥n I d,d-w(,dda, h dywociodd G. JOnOs, Q. Jones, "Maent yn dweyj> «ch bod am m newid eich „ ewyllys," a ^heyd ei yn?d y tyst ????biwjy? yT?edd ?ajn?? ?yd d »dy"f^dCj *'I hogan rcedd ;g ? )"11 b,i.d.1 i -ely(isn lonaN,r &g ()Odd 311 TYBTIOLAETH u an Tystiodd Wa Yr  mlwydd oed. Yr oeda gI?aa,i frawd, Gri mtlh, yn b&'hau.s yn yetod ei waeledd, Byddal a, adeg;au vn bar dd)-r.slyd ei feddwl. c?01-    odd Mïr. Ewna, y gweinidog ewyllys el frawd  4jaro: 'h -wyd t ar- ?} Ni wvddai ¡ ef ti-6t,) CNII Y driwrnod 'h-- foa 0' irawd  D?tv Jones 5Ut Y bn iddo wneyd yr ew'yHYs  yn n d3.ID I Wedi iddo rodd: w*™ P1 i L «.th D. -Tom ?s gr™ ,K"'Tih' CroeVlwydi Yr oedd p«>war frod!yt t 0 honynt.. I ° Gmtith, Ac y oeddynt wod'Í

I FFFTWYDBAD EFCHYLL I YN…

ARCHEB AM BYTATWS

! -BWYD YNTE CWRW

CYNGAWS YNGHYLCH í EWYLLYS.