Skip to main content
Hide Articles List

15 articles on this Page

CWKSY RHVFELj

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

CWKSY RHVFELj ADOLYQIAD YR WYTHNOSI PAHAM NA WNEIR HEDDWCH? I LLYTHYFT MR. BALFOUK. BRENIN (RROEGR WEDI PLYGU. < — » 1 1 HHKSWM DROS HYNY. Y SELYLLLA YN RWSIA A RUMANIA. th PERYGL Y 6WLEI)VDI) BY0HAIN.-A (JYELAWNI'R PROFFW YLXILLAETH. = •• Y GENEDL?" Y LLOFRTW) NRWYDD AR Y iMOR. -a d Tcstyu mawr *iarad y dydd yngyn a'r RhY- fel vrwythnos dcmvixwlaf yw Liyth.yr M-r. Balfour at Air. l'l! :rly'yù.dy.r Američ.a., vn egluro safle ^i-vcia-m a i Cfa-jraghretriau! a'r rhyfoi. a PH?HAM NA,.YEIR HEDDWCHI YN AWR. I Adnabyddir Mr. B.tjj'uur M. flunor diwyll- ?di? ?e un o icduy?yr mwyaf cBr ei <*»■ N? d<i\tcha.todd m-ioed yn uwdh y" y ??° gynieiu-d iia r :ai ¡ nag a wna yn y llythyr haTK?syddol hwn. Alajih o atodaad yw i'r gen- adwji a iiamKonwyd yon. jirydain a j Ch) ng- f)ieia-iaid i'r gwledydd a-mhioidgar ac a gar- Odd qiw yn y "Genedl" yr vrytlaw* weddiai. \l'a.e y lytoyr yn ilawer Hhy faith i'w gyhoeuo,; ynra, ond geiu* ayuiio i tyny ei s* v'hved d vn fyrr fel hyn:- Safai G erm-ani yn ah-u cry! raitwrol yng- hanol nifer o genhodiowki liUwor gwanaxach na hi. Yr oedd gtvaiic Germadii am gp newest éi ac w,clNv-vdd.laetliit yn btnygl partr-JWiH i'r cen- hedlioedd byeiuun liyn. Ac er fod "Gyiraith y Gwledydd," :'r hon y cytunasai Owmani ei hun gynt yn adtiavv nodded ac aanddiffy tx i'r ceithedloedd gwann, eto nid oadid tu cefn t "Gyfraiih v Gwledydd" y gaWu ajtgenriveid- iol i su'-rhau uflldd-d-od iddynt. Y canlyn- iad ocdd lod Gernia-ni wedi toa-ri pob cytryw ddeddi er mwvif cvn-aodd ei hamcan. Yr oedd Gerniaiii-fol yr egiunrryd cfe'(*on yn y "Gonedi,"■wtdi cefnogL Twrci yn ei gwaith yn goiniem ac yn Uofrnxidiio yr iAr- memaid oedd o da-n ei ILywodinaBtth hi. Yr oedd y Twrc yn ddigon creuloo oyrtt, and wedi cael swyddogian Uernianaidd. i'w fydid- in akth vn seitiiv. a .tih oreulonacb, a mwy bwystfiLakid. Am y rhoswm hwimw riiaid oedd gyrtru'r Twrc a»L>ian o E-wrop, a rhydtt- ha-u y wni.i'ed.ioeJd yn A:Ta 3-clynt o dan ei IVw ndra^th yno. Am "aWlondeia!; Gen-n?ni ar di' a mar, f nid pcth d?mwenu?i ydc?dd, <?i )?m o bolisa y penderfvnwyd ?no yn bwyiiog gan awdur- dodau (krmani er m?-n dychrynu'r œnhedl- I o?d gwaim a'r g.Uedydd iWnhleidga1'. M?& ?- ,cr<?.lond?ra,u hyny aincan mwy a gwaoth  Ita, ssod-chfygu v --evyion sydd ar y maes yn eiibyn Cti-niaibi. Uwriedid ihwyiit i fod yn ) ihybudd i w'ed'ydd eraiil i beidio givrthavyn- ebu Germani a'i rhwysjg. Os eni'Ia Germain yn y Rhyfe, os ca dd iano yn ddigQp am y drwg a  pa f<? V bvdd yn bo?b) aoxhau m,  hed?dh yn yr am? a dmw? Os L\v^niia GM-majii gj-'Umdoban difnfol y cynm-odd trwy lw i'w pavchu, yn ddim amgftu na "M-rtip D bai)ui- ai tybed y bydda/i iiairnj'W gytundeb a wneid a hi yn wr yn dSebvg <> gael ei barchu ganckii yn y d;yfod<»5 <>s tyb- lai hi ma.i mantais iddi a fyddai eu tdWÎ? G^aihamiaetlhit Mr. BaLtoiu* yn glir rhvwiig UWERIN Germani a'i WYR militaraidd uchelgeisiol. Parad yw lV\dain HEDDYW i wneud hOOdwüh a (erin Ge-rma.&i,-ond nid a Juaikers Pt-wsata, tra yr erys y rtiai hyny yn inetldti awrl-itr&)d a g?.. i gvMdi rhyfel ow bryd y rayiv- ?&. Rhy?dha. y wer? ond ('.ymeryd y chwip o L?- y nnti?-?L yw an??n Iiyiam^ wrth ibar'hau y RbyfeIL < TBI ANIIEBGOR HEDDWCH- I Tcrfjua Mr. Balfour drwy juxii tii aidreb- J grit mawr heddwch. 1. Rhaid symud ymaitix IJlbybh, 11*'1 WaTihau yn efferitihSol yr aehoK inawr o at- lonyddwoh ar heddwch EmrTop. 2. Ithald i amcanion ucfel^Qisioi Gt«- mam am ?icw?-?. ?'? moddioa crculon a ?rTgy?dd yr amcanion. hynny, t ?Tgw?ud yn?ngb??'?y ? Wmin (ji?rma-ni ei hun. 'G?f- r Phaid S mwpch y ? ('I.'in i "G'Yf- raitih y Gwledydd" y ?'????? ??na i r Mb a fvnno aflonvdrlu ;\a' hed'.c\h y byd. ymbwyl? CVll rhut?ro o ??'?i i alanas Ayfel. „. _,?; (jyvda Haw wrlh fynod heibto, genra fod pymix) a gyhuddir o fod yn pisinibL \m" ■■ nodi ors misoedd N-n ol ymrvll yn yr un Se11" iau agy & ddefnyddiwyd gun Mr. Bali'our yr -^rythiKjP ddiiweddaf, yr anhebgorifn'. lifddwoii hyn. Dyna gjweirnod Air. E. T. J^bn, yr Aelod.. oolled'dül dl'tI, Ddwyrair. Dinbvch "Boed i ni fynod hribio i'r Ciisar a"; Jun- ipers Prwsiaidd at Werin Gormani i'w by«- bveru pa. botih a. geisiwii yn y Rhyfel,' mcMld yr anlm ni eu cydynideimlad liwyni-, ac y tleddil" dyianwad vsipryd mdita,raidd y Caisar." Am yr anneogonon hyn foluy mae y dXiau yn yniaj'ft'rol. yn sefyll ar yr un tir a'u gil- ydd. BEENIN GROEG WEDI PLYGU. 0 faes y rhvfel ft hun un o'r ne%vvddion Pwyfeicaf a nnvyal oaJonogol yw fod Brenin Groeg unwaith eto yn dod i'w q. axn,ll Hysbyrwyd yn v "Genedl' I JT "wytlhiiois drli- weddaf fod Brenin Groeg yn gWl n; JV en- byd yn wbyn evmbyJau goiym<J" JSurydain. Alewn atebiad i'w ^'V<M,a- ogol hwvnt ato ysg,.Lfe.Ilotid lytl;,i.i. "I cydsyruad amodol a'u gofynion hwy. Ateb- aaant hwythau yn cldiyrniii-oi y rliaui e-acl "Ie" neu "Nage," "Gwnai" nou "Na wnat pendant a diamodol ganddio. bollwh wedi ateb "le,. Gwnaf" hüb aanod o fath yn y byd. Un o'r gofynion y teimlaj wrl,h\vyiwbiaid mwyaf iddynt, oedd yr an yn amo i ryddhau o gar-cliq La, yn ddioed ddilynwyr M. Vanizclos a gkarcharwjd yn anghyfiawn gall. ei swyddogion ef. Mae Venizolos. fel yr hysbyswyj yn y "Grenedl" o'r blaen, wedi fefydln Lh-wod- raeth o'i eiddo ef a'i ganlynwyr^ ar wahan i Lywodraeth Brenin Groeg. Tra J* Brerrin yn Llywodra-efchu yn A then, v brii-dcnuns, a r Tfoanbarth ddeheuol o wlad Ga^yg • mao lJ'yw- odraeth Venizelos yn benn yn y gw^ddill o r deymas. Mae lLu o fosnachwvT a dynioii cyi- rifol eraiil yn Athen mewn cydyindeimJ fid a Venizelos. Ond er na thro"nt, y gyf- raith. ap, nad aflonydda^-ant ar heddwch v wUd mewn unrhyw fodd, taflwvd hwynt ^g- haxchar drwy or-chynnm y lironun yn i'r gyfraith. Un o brif ofynioo Pi-vdai-n oedd J. rhyddliau y bobl hyn yn ddioed. A thalu iiiawn am unrhyw gollod la gawsani. Ni fynnaj'r Brenin gydsynio a hyn. On d yr wythnos ddiweddaf iLdiodd, er trwy oa-fod., a heddy-w (ddydd Gwener) hy-Tysir fod diiij-n- wy?' Venizelos oH wedi cael eu golirwng yn rhydd or carchar. Y RHESWM PAHAM Y PLYGODD I Y BRENIN I R??i?id edwveh yinhellwh na chais Prydain ^Ta'inc am yr ?pomad pah am yr iidiodd j Bream G,?oeg yr wythnos 4di.w?d<La?. Awg- j 'rmwyd yn y "Gonedl" dro yn ol fod Brcn- ] m Grceg yn rhyw fath o Wu-?yn nag (weather | glass) yn dynodi pa fath dywydd yw hi ar y I Caesar a'i Fydd'n yn y Ba^lkiwis. Pan fo^r f Caisar yn LKvyddo, neu arwyddion ciyf y 1-fwydda, mae Brenin Groeg yn dyrcQxafu ei j bonn ac yn caledu ei galon a'i warr fel Phar- j loh gynt yn eirbyn ceiaiadau J'lydain. Pan i bo M'n by^w th stonn aT y Caiaar ac yn cfebyg y llwydda Prydain a'i Chynghreifiaid, j mae Brenin Groeg yn swa,tto? ac yn dod yn greadur yatwyth rhwydd í.a.v.-n j'w driin. I Yr m-ythno6 ddiweddaf daewi cennad milwa | ol oddi?Tth t C?Iear i ymg?Whori a -Hr?- in Groeg. CyfarfyddatJaIlt yn Lorissa, tref yn Groog ychydig i'r deheu o Beirea lie bu; Paul yn pregetlhu ar ei ffordd i Athen. Yn yr ymgvnhoriad hwnrnv cafodd Branin Groeg yn ddiamhou w-ybodaeth gywir am faiint nerth a gsallu miiwrol y Caisar i wrihaefylil y Rwsiaid yn Rumania a Chyd-Fyddin Salomca yn Macedonia. i Tiann<3et-h neu ail trannoeth i'r ymgyngbor- 1 iad hyny yi' amlygodd Brenin Groeg ei fod ytn ildio i holq ofynion Prydain a Ffrainc yn ddiaanodol » ) Y cusgiiad naturioJ y gol'lir ei dynnu o hynny yw fod y newydd a gafodd y Brenin i gan w?s j Ca"-r yn ddigon i'w aj'gyhoedd? j na fedrai I'yddin Genmam gyrraedd cyffiniau j Groeg yn ddigon bua-n i'w iichub ef rhag dialedd ih-ydain a Ffrainc os parhau yr ys-j tyfnbg a wna efe ymhelilach. Faly iidiodd. j BdJLadb Rymudir Byddin Gix>eg i'r tni hwnt i Gulfor Corinih, lie y geffir eu bugediio hwynt gan longau rhyfel Prydain a Ffrainc fel na ddychwelont i aflonyddu ar Gyd-Fydd- in SaloniCA yn yr ymladd sydd ar gymeTvd 11/e riiyngddi a Byddin Garmani a Bwljgaria ai- gyffiniau G. I ERGYD RUMANIA. t Un o'r cymhieltion wnaoth i Freniin Groeg Mio oedd y ffaith fod Rumania bellach yn dechreu talu 1-juiii o'i diyled yn ol i r gelyn. Era wythnosau lawer mae Byddin Rumaoiia wedi gorfod eiiciLio o flaen ymosodLada-u nerthol Byddin Mackensen. Yr oeddenft wedi cilio y ta hwnt i'r Afon Sereth, un o'r afoa- ydd sydd yn Tfhedeg o Fynydd-dir Carpathia- i ymuuo a'r Danimtb ger y Mor Du. < Wedi croesi']' afon, safodd Byddin Ruman- j ia i wrthsefyll y go,'yn &'i- ymosod'wr, a tihrn. yx wyf yn y6gnfennu hyn daw yr hanes eu bod yn medru dAl eu tir, ym gaJlu ymosod yn eu t-rù ar y gelyn, ac o bosafol ar fedr taro e.rgyd mawr os jiad mrnvol, i'r Germanitaid vm. Esbonia livii baixxlrwydd Brenin Groeg i ildio. I iMae dan neu dri o bethau pwysig yn cyfnl" am feithiant presennol Mackensen i symud vmlaen. Y cyntaf a'r amlycaf yw yr un a, nodir gan Mackensen ei him, sef fod Byddin Roumania wedi derbpi adgyfnerthion mawr mewn milwvr f. magnelau o Rwsia. Nodwyd merwn yegrif o r blaen yn y "GenedL" mai diffyg magnelau trymion gan Fyddin Ru- mania oedd yn ei gosod o dan anfantais i gyfarfod a Byddin Gemuuii. Geilir ca%qu fod y digyg,h-A,nw bellach wedi cael ei wneud i fyny, a bod y ddrwy fyddin bellach ar dir mwy eyfartal. BlhieswTn arall yw fod gan y Rumaniaid yn awr reiiffordd gyfleus y tu ol iddynt sydd yn medru cludo iddi yn gyflym bob angenrhaid, t'ra mae aden ogleddol Byddin Germani 3- dioddef o eisien rheilffyrdd, ac hyd yn oed ffynxld. Riied liinell ffiynt y brwydro rhwing y ddwy fyddin o 120 i 150 milltir ar ei hyd. f fur fir pob un or ddwy fyddin gan ddx-y "aden" a ehorffiu canol. Arfeir Mackensen hyd yma a fu taro a'i, ddwy aden bob yn ail, gan symud y corff canol ymlaen i'r llincli a eniillI.ald gan y naill aden iieut llatl. i Ond yn awr mae ei aden aswy, yr un, tnIa'r gogledd yn y mj-nydd-dir, mewn aui- j hawsterfl-U ° ddaffyg moddion cludo bwyd a: d\yfarpai- i'r niilml-i. N i-d oes yno reilffordd nid Deb yno hyd yn oedffordd y geill cerbyd ar ohvjmion. na hyd yn oed oeffylau, ei tihedthio. Cludir pob bwyd, a phob oyfai-par, i rain fawr o'r aden hon gan wyr t'raed yn cxmo T pctixa-u iuiciciH>t ör eu coijiaiu. lViae r C,rmaniai(i fe]IN- A-edi COVii y fantais oedd ganddynt mewn magnelau mawr, a, phan gyf ea-fydd y ddwv blaid m!lodd yngliljedd, a bidog yn erfkyn bidog, mae y Rumaniad yn prufi ei hun yn woT! gwr iial" Germ an-; ad—fol y mae Beohgyn Cymru wcdi gwneud gamvait;]! v yn Ffrainc.. i rh-wcdnr hcno fod v R.un-Lfiiii,%Id wedi j llwyddo i amgylchu un adran o fyddin Mac J kensen yn y mynydd-dir. Os hyn gail i brofi yn -ergyd pwysig. | Y SEPYLLFA YN RWSIA. I Mae y eefylMa yn Rwsia yn agos I iedig a'r sefyHfa yn Rumania. Cofied' y daf- jI lUenydd am y gyffelybiaeth a roddwyd yr wythnos ddiweddaf yn y "Genedl" am y llinyn india rubber yn cael ci deneuo wtrti. I gael ei estnrn allan. Daaighos^wyd yr wythnos ddiweddaf k-d y Germaniajd wedi teneuo a gwanhau eu Ihnell yn un pen (ger Riga) er mwyn cael Hinell gryfadh v pen araJll. yn Rumania. mantei6- Lodd y llwsiaid ar hyny i ymosod ger Riga, 1: yn y gogledcL Dywedais yr wythnos dcri- weddaf mai canlyniad1 llwyddtiant Rwsia yn y gogledd a fyddai gahv mihvyr Germani yn ol o Rumania i amddiffyn Prwsia dd-wyrein ioi ai- lann Mor y Baltic. Ymddengys y newyddion o Rumania fel pe baa liyn eisoes yn cymeryd Me, a Bvdldin Mackcuseii yn methu parhmi i Rymud ym- Lifer. ac mewn peryg' o orfod cilio yn ol yn Rumania. • PERYGL Y GWLEDYDD BYCHAIN t Yr wyf fwy nag unwaitlh yn yr ysgrifau hyi) yn y "GenedA" wedi galw sylw at y ]>> .burwydd a'r tebygolrwydl i Germana ruti-tro ar un neu ara^i o'r gwledydd bych- ain anihiei>dgar ar ei chyffiniau fel y gwnaeth ar lldgwm dcleelneu y rhyfel. Alae tair gwlad felly ar gyffiruiau Germani mewn peiygl oddiwrtii hyn, sef yr lsieldii-- oed-d (tiollaiid) Dennxarc, a'r Yswisdir. Dich^n y gufynna'r dar'tlenydd pa fantais a fyddiai hyny i (3ermaiii, -ga.,i mai creu gelj'in- ion newydd iddi a wnai felly. Yr at-eb yw mai yr un arncan fydd gandcli ag oedd ganddi pan yr vmosododd aT Belgium -Oef cael liwybr agored i vmosod ar ei Q'(>lvn- ion, Firainc a. Phrydain. Cymerer Fftrahic a ddeehreu. Rbuthrodd Gennani ar diti.ws Belgium arm mai gwlad ag- oicd watvtAd oedd ytro y gaiuai ei Byddinoe<id deiitiiio yn rhwydd drwyddi i ymoeod ar Ffrasmc. Gwnaeth yr un peth, ac am yr un rheiwm, yn Luxemboi-g, Mynydd-dir udhel anhawdd ei deLtliio, gydag ambekl i fwlch cut ynddynt, yw r gweddill o'r eyffindir l'hwng vnd d ?.nt, v.w r gwe( i dl' Germani a Ffrainc. Wedi methu ohoni yn y gogliedd1 dtrwy Bel- gium, ac yn y ciinot j exmuSi Verdun, tay ei golwg yn awr i'r deheu i gJffiniau yr Yswis- dir. Y n ei gwynebu ar ei chyffindiir ei hun v mae Belfort, caerfa fawr gadiamacu na Veir- dun. Ond pe caffai groesi'r eyffindir i'r Ya- Avisdir, caffai yno llwybu: agored i iyned o'r tu ol i Beifort* a phervgiu felily iholl Fydtkn Ffrainc. Gwir y buiusai felly yn torri ei 3Blw a'i chvtundeb a'r Yswisdir—ond nid yw lIIM- na chVtundeb yn rhwystr i'r Caisar on ca rv\\ fantais drwy eu torii. Yn y gongl ynte He y gailai dorri drwy yr Yswiidir i Ffrainc, mae'r CairsLr wedi casglu yr wvthnosau diweddaf. yn ddiganv a, dirgel, gannoedd o filoedd o filwycr. Gan ganfod y pervgi m'AO Tjlywodraetb yr Yswisdir hiitliau wedi galw ei Byddin hirtJHLll i'r maecv, a i gos- od ar y cyffind-ir yn barod i wrtheefyli y Ger- maniaid o- ceisiant ruthro yno. BYGWTH PRYDAIN. Am \r iseldiroedd a Deiimarc, cael ffordd rhydd t ymorod arnum ni yn y wlald yma yw yr atyniad a'r demtasrlwn i Germana- Trwy ieddia.au Denm.ux- galiai gloi Mor y Baltic i'n herbyn reI na fedr em gynorthwyo Rwis*a. Trwy feddianu yr Iseldiixiedd enilfiai arfor- dir yn wynebu giannau Lloe .i-, ac yn ILawer nes iddynt nag ydy'w yn a ay. Galiliai oddi- yno ddarufoll Ilu o sudd- ;au a Dluoedd o. Zepelins i vmosod arn. ni. AC AR Y ARF YMA Y GiiSYD GERMAN7! JII-:i;I)Y\\ El ilOLL OJ'AITH. Ar faes y frwydr air y t'ir gwyr nad ots modd iddi en- jvlir buddugoliaeth. Mewn brwydr deg ar y mor mae ei gobaith am ennill yn il-ai fytlh. Eithr cred jm ddiysgog y medr d'rwy ei sudd- longau a'i Zepelifts orfodi Prydain Fawi- i wneud heddwch. Y LLOFR-U-DD NEWYDD AR Y MOR. krae perygl codi o fewn yr wythrosau diweddaf i longau maenach Pryd- ain ym Mor y Werydd. Mae llong ryfel cayf- arfog i Geimani wedi lkwydido i ddliarro o Germani i'r mor agored, ac eisoes wedi suddo rhyw dd-wsi-n o'n llongau masnach- ni. Yn wir gelil,fod dwy Long yn y mor agored yii ymosod yn a.Nvy ex max dim ond un didaeth a&an. Llong Brydeinig yw y llall.a didBilriwyd a ariogwyd gan y rhyfelong Germanakicl. Dihangodd hono alhvn drwy .ganol Llynges Prvdam wedi ffugio ei hun fei llong masnach N-n cludo coed. Wedi cyrraedd Mor y Wer- ydd taflwvd y coed i'r mor, codAvvd y mag- nelau cuddiedig i'w Lie, a dtecJhreuodd ei da- frod. Gan fod ganddi f-Nvy ogriw ac o arfau nag oedcl, cisieu, arfogodd y long Biydeuug g,yntaf gvfaddas a ddaliwyd gandda —ac yn awr ma.e'r ddlwy yn hwylio ol a blaen gan j-mosod ar bob llong Brydeinig, neu a to n hwytio tua Pluydain, gan eu suddio oil, a chymeryd y criwiau yn garcharonon.

-'-""-TRECHTJ FFERMWYR.'

PENODIAD I GYMRO

DIWYLLIOR TIR.

i Y PRIF WEINIDOG.'

RHWNG Y LLINELLAU

i—— - DIEFLIGRWYDD GER; MAN…

,DAMWEINIAU YMI MHWLLHELI.,…

« SETLO ACHOS. I

[No title]

CYNGAWS YNGHYLCH í EWYLLYS.

I FFFTWYDBAD EFCHYLL I YN…

ARCHEB AM BYTATWS

! -BWYD YNTE CWRW

CYNGAWS YNGHYLCH í EWYLLYS.