Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

Advertising

[No title]

OAl lU'R AFON.

News
Cite
Share

OAl lU'R AFON. C vFA.KFOD MISOL LERPWI. Yn Crosshall Street, Rhagfyr 27. Llongyfarchwyd y Parch. David Jones ar ei ddychweliad i'r Cyfarfod Misol, a datganwyd Uawenytld o'i weled yn edrych mor clda arol eigystudd. Argynhygiad y Parch. R. R. Hughes, B.A., a Mr. James Venmore, Y.H., pasiwyd i anfon lly'hyr at y Gwir Anrhyd. D. Lloyd C-eorge, A.S., i'w longyfarch ar ei ddyrchafiad yn Brif vVeinid. Jg, yn dymuno ei lwyddiant, ac yn datgan ein penderfyniad i weddio am iddo gael gras a doetliineb i gyflawni'r dylet- swyddau pwysig sydd yn disgyn arno.- Pasiwyd i anfon cydjrmdeimlad y Cyfarfod Misol a Mr. Richard Williams, Garston, wedi colli ei briod a'r Parch. R. W. Rober'.s, B.A.B,D.,wedi colli daufabanbach ;Mr.Hugh Roberts, Peel R,ad, wedi colli ei frawd—Mr. Robert Roberts, arweinydd y gan yn Peel Road, ac at y weddw a'r plant yn eu profedig- aeth a Mr. Elias Morris, Stanley R. >ad, yn ei waeledd; ae a gweddw'r Par h. Rol)c-r' Evans, y cenliadwr. Cenadwri o eglwys Laird Street yn gofyn am gynryehiolae'h o'r Cyfarfod Misol i gynorthwyo'r oglwys i ddewis rhagor o flaenoriaid. Pasiwyd y Parchn. R. W. Roberts a J. Owen, Mri. Evan Edwards a Hugh Evans i fynd yno y trydydd Sul yn lonawr. Adro ddiad o 'r ymweliad ag eglwys Webster Road, yn dweyd fod y Parch. Daniel Davies, Pentre, wedi ei ddewis yn rheolaidd yn weinidog yr eglwys. Cadarnhawyd, a phenderfynwyd i wahoddied y Cyfarft-d Misol gael ei anfon idd •. Adroddiad yr Ysbytai, yn cael ei ddarllen gar Mi-. R,bert Evans, Princes Road, yn lie Mr. Hughes-Jones, yr ysgrifennydd. oedd yn absennol oherwydd gwaeledd. Derbyniwyd yr adrc)ddiad.- Cyllwynwyd y gadair i'r llywvdd newydd (y Parch. O. Lloyd Jones, M.A..B.D.. gan y cyn- lywydd, Mr. Joseph Bellis. Cvflwynwyd diolch y Cyfarfod Misol i Mr. Bellis gan y Parch. J. H. Morris a Mr. J. J. Thomas. Yn absenoldeb yr ysgrifennydd, y Parch. T. J. Rowlands, M.A.,B.D., caed sylw ar y Symudiad Ymosodol gan y Parch. J. Owen. • DarlJenwyd a chadarnhawjrd adroddiad- au blynyddol y Pwyllgorau a ganlyn yr Undeb Canu CynulIeidÙwl, gan Mr. Jsmes Venmore, Y.H., y trynorycld.-yr adr-ddiad wedi ei ddarparu gan Mr. Wm. Parry. Water- loo Pwyllgor yr Ystadegau Pwyllgor Ariannol y Cyfarfod Misol, gan y Parch. R. W. Roberts. Awgrymwyd fod yr ardroth i Crosshall Street am ddefnyddio'r ystafelloedd ar gyfer y pwyllgorau i gael ei chodi o zC26 i £ 'i2, ac mai am ddefnydd yr ystafelloedd i bwyllgorau'r Cyfarfod Misol yn unig y telid, a bod rhodd o £5 i'w gyflwyno i'r Chwaer Evans. Adroddiad Pwyllgor y Genhadaeth Gartrefol, gan Mr. Robert Evans. Awgrymid fod yr ac-hos yn Neston i gael ei dderbvn o dan nawdd y pwyllgor y Pare 1. J. K. Hughes, Ellesmere Port, i ofalu amdano. Adroddiad Pwyllgor y Capelau, g an Mr. John Edwards, yn galwsylw at y drysorfa neilltuol o £ 5,200, at dalu dyledion capelau yr arian i'w cael ac i'w talu i mewn yn ol £ 5 y cant, ac yn awgrymu i'r eglwysi bycliain fan- teisio ami. Sylw ar yr Wythnos Weddio gan y Parch. H. H. Hughes, B.A.B.D,- Croesawyd Dr. Jones Parry, Prestatyn, sydd yn gaplan gyda'r milwyr yn Knowsley, a chaed gair ganddo, yn diolch am a wnai'r eglwysi i'r bechgyn. ac yn erfyn arnynt barhau. MAHWOLAETH MR. ELIAS MORRIS, BOOTLE —Ymadawodd Mr. Elias Morris, 58 Wadham Road, Bootle, a'r fuchedd hon, Rhagfyr 23. yn 73 mlwydd oed. Yroedd yn wael ers tro, ond daliodd i fynd at ei orchwylion bron i'r diwedd. Bu allan am 5 ehydig y dydd Gwen- er cyi. ei farw, a chafodd annwyd a fu'n drech na'i nerth. Brodor ydoedd o Landdnlas, ger Abergele. Aeth i St. Helens yn llencyn 17 oed. Ym mhen tua dwy flynedd, daeth i Lerpwi, ac aeth i'r ysgel i gymhwyso'i hun ar gyfer galwedigaeth well na labrwr, gan gynnal ei hun a'r ychydig oedd wedi ei gynhilo. Ar ddiwedd y tymor, aeth at hen lfaenor Cliatham Street Ile'r oedd yn aelod—gwr o ddylanwad—i ofyn iddo eigynorthwyo igael lie mewn swyddfa ond yn lie hynnr, cafodd wers dda am ei falchter. "Eisitucaelrwis,,7o. dillad crand a choler wen bob dydd. yn lie trowsus ribs a chadacham dywdclf sydd arnat" Gorchmynnwyd iddo fynd yn ol i labro, rhag cvwilydd iddo ond ni thorrodd hynny ei galon, oherwydd mab i wraig weddw oedd ac fel rheol, a bechgyn amddifad trwy an- awsterau. (Os megir llawer o blant hot- houses, a rhoi top hats i hogiau deg a deuddeg oed, i fod yn ornaments i'r teuluoedd, druain ohonynt pan dyfant i fyny, i gystadlu a phlant amddifad ein milwyr. Diolch na welir cymaint o arwyddion ag a welid ar gynnlleid- faoedd Lerpwl fod rhieni yn damnio eu plant a dillad a moethau, i ddilll and i geisio arg raffu ar eu cyd aelodau eu bodyngyfoethogt Aeth Elias Morris ddigefn i chwilio am le ar ei wadnau ei liun, a chafodd le mewn swyddfa yn y fasnach goed. Bu gyda Mri. flome Wainwright nes y rhodJodd y ffinn honno ei masnach i fyny ugain mlynedd yn ol ae o hynny hyd y diwedd, bu gyda Mri. Monro Bryce, yn fawr ei barch. Pan welodd ei feistr ei iechyd yn gwaelu, penododd wr arall i wneud ei waifch. Adrcddai'r gwr hwnnw fel dywedodd ei fei-str wrtho pan yneibe-,iodi. I want you to do Morris' work, but let him come and do what he can, when he can and remember, you are not to boss Morri." Ond fel crefyddwr a dyngarwr o'r iawn ryw y gwyddom ni fwyaf anidano gwr egwy- ddorol a gwir grefvddol ydoedd er nad oedd yn ymladdwr mawr, yr oedd yn gymeriad cryf. Glynai wrth ei egwyddorion yn ddi- ildio ni chymerai ei droi oddiwrth yr hyn a gredai oedd yn iawn. Pan yn St. Helens, bwriodd ei goelbren gyda'r aehos bach Cym- raeg, ac ymdaflodd i'r gwaith. er mai hogyn oedd. Ei hoff waith ar bryrfl-iani-n Sadwrn yno oedd cario meinciau i ryw hen ystafell fach lie y cynhelid y moddion ac yn fore y ,Slll,iii yno i oleuo tan,ac yna at y tren i gyfar- fod y pregethwr. A'r un fath pan ddaeth i Bootle, yroedd yr achos yno yn ei fachgendod pan ddaeth Mr. Morris tua'r flwyddyn 1862. Ymgynhullai i eglwys fach mewn ystafell fechan yn Derby- Road, a bu ei ddyfodiad, er mor ieuanc, yn gafiaeliad iddi. a cheir ei enw yn un o'r ychydig afu'n-cLyfal gasglu at y capel newydd ym Miller's Bridge, a agorwyd yn 1864. I-hl'n cynorthwyo'r aehos yn Soutbport a Waterloo pan gychwyn- nwyd eglwysi yno. Meddai lawer o atgofion am hynny, a hydirwn fod y rhai sydd yn he" hanes M.C. y cvlch wedi eu diogelu. Fel diwjrgiwr neu d dyngarwr yr hynododd Mr. Morris ei hun. C'redodd y gwirionedd syml ond pwysig fod dyn yn bechadur, ac oherwydd hynny'n golledig, ac fod ran Dduw drefn i'w gadw. Derbyniodd y Cymod ei hunan pan yn ieuanc, profodd ei felyster, gwelodd hawddgarwch ei Geidwad, cyfiwyn- odd ei hiina-i i'w wasanaeth, a threulicdd ei criau hamdden. cyd eg y parhaedd ei nerth, igeisio cael eraill at y Crwaredwr. Wrth was- anaethu ei Arglwydd, a cheisio eraill ato, gwelodd yn fuan ddrygioni'r Fasnach Fedd- wol, a daeth yn ddirwèstwr selog a chryf, ac yn un o r rhai mwyaf gweiiligar ac ymdrech- gar i gael eraill yn ddirwes* wyr a fu erioed yn lannau'r Mersey. Bu'n Demlwr Da o'r cych- wvn. Bu iddo ran yn sefydlu Cyfrinfa'r Cambrian, a'i dwyn yrnlaen am fl^niyddoedd lawer. ac efe oedd y prif symudydd i sefydlu Cyfrinfa Mona. Cere dodd o 2" mpas i cymell y Cymry i rnem-Ti i'r Cyfrinfaoedd. Ceisiodd y collcdig, a dygodd finl i ddafad giwyor o anialwch meddwdod ar ei vsewyddau yn lJawen i dy dirwest a ITiy ei Dad. Gwnai v ei ba d. Gwnai hynny dro ar ol tro a'r un rhai. Ni (iiyf- yngodd ei hun i'r Cymry. Bu iddo ran yn fturfio ami i gyfrinfa Sacsneg. Gweiihicdd yn galed am lawer o ilyn^yddoedd gyda Mr. a Mrs. Poulsom i gyirnal cygnerdd yn y Town Hall arnos Sadwrn, i wr-hweithio dylanwad y dalarn. Bu gyda Mr. G. Y. Ticlde ac eraill ar y Vigilance Committee, yn ceisio creu barn gyhoeddus yn erbyn y tafarnau, yn gwrth- wynebu'r trwyddedau. Dros 30 mlynedd yn ol, nid oedd Gymro yn Bootle mwy adna- byddus, na Mr. Morris ymysg y Saeson. Mae trigolion Bootle heddvw yn ddyledus iddo i raddau nur i-ielaefli fod llai o dafarnau yn Bootle na'r un dref arall ym Mhrydain. ar gyfer y boblogaeth. Bu'n aelod gweithgar yn eglwys Stanley Road. Dec hreuodd weith io cyn dyddiau'rpwyllgorau. Gwelai ei wai h ei hun, a gwnai ef. Bu'n fEyddlon i'w holl gyfarfodydd, yn un o'r athrawon mwyaf llwyddiannus ymwelodd a gweithiodd ar ran yr eglwys a'r ysgol mewn amser ac alien o amser. Dewiswyd ef yr flaenor yn Stanley Road yn 1887. Llanwodd ei swydd i'r ymvlon. Byddai ganddo ddosbarth bob blwvddyn i baratoj plant i gael eu derbyn yn gyflawn aelodau. Yr oedd v seithfed t6 ar hugain a fu gydag ef wedi'u derbyn y flwyddyn ddiweddaf, felly bu tua thri chant o blant yr eglwys o dan ei oiai yn y peth hwn a dTau y caiff ddj wedyd rhyw ddiwrnod "Wele fi a'r plant a roddaist i mi." Meddai ddigon o ras i weithio o'r golwg ac i roi eraill ar waith. Nid oedd fawr o wahaniaeth ganddo ef pwy gai'r clod os gwneid y gwaith. Oherwydd ei fod yn weithiwr c afodd lawer o wrthwyneb- ia.dau. Nid oedd gronyn o gyfrwystra ynddo. Nid bob amser y dvwedai ei neges yn y ffordd ddoethaf. Ll.pgai ei genadwri ynddo, a deuai allan yn eirias. Ni fu'r un diwygiwr erioed yn ddyn doeth yn ol ystyr ein dyddiau ni i'r gair doeth, sef gofalu am gadw'r ddysd yn wastad. Nid oedd loan Fedyddiwr felly, na Phaul. Beth pe rhoid Paul yn weinidog ar un o'n heglwysi, a'r rhai oedd yn ei ganlyn yn flaenoriaid, y rhai a eilw ef yn ffyliaid Ae y rhan fwyaf o'r aelodau i'w cydau pigog fel draenogod, a'r gweddill' i'w cregyn, cyn pen pythefnos. A'rhyn sydd yn gwneud aelios Paul yn anobeithiol yw ei fod yn diolch nad oedd yn gall. Dywedwyd llawer o bethau cas wrth Mr. Elias Morris ac er ei fod yn wr o deimladau tyner iawn, r-i adawodd i hynny ei lesteirio. Co de, del ei groes, a dygodcl hi yn deg ar ei ysgwvddau. Ni ddaeth i'r golwg o'r tuallan i Bootle er iddo fod yn aelod o'r Cyfarfod Misol am 30 mlynedd. prin yr adnabuwyd ef, ac ni ehyd- na.buwyd ei werth. Nid Jlawer o flas oedd ganddo ar drefniadau ac allanolion crefydd,. ond crugai ei enaid wrth weld dynion yn ymroi i bechu. Gofid calon iddo oedd gweld y Saboth yn eael ei Fathru. Medrai lawenhau i wraidd ei enaid wrth weld afradlon yn dych- welyd. Meddai barch dwfn i'r weiiiidogaeth,, gwrandawai'r Efengyl yn eiddgar. Yr oedd yn hero worshipper, a'i brif wron oedd Yr anfarwol Barch. Henry Rees." fel y gtihvai ef. Ond nos lau, Rhagfyr 28, daeth ei fam yr hen ddaear ato, a sibrydodd yn ei glust "\Vel, Elias bach, fe godaist ti yn fore iawn, cefaist ddiwrnod c-aled. Mae'n siwr dy fod wadi blino. Ddoi di i freichiau dy hen fam ? Pwysa dy ben ar fy mynwes, Cwsg yn dawel, ac fe dy sigla innau di yn fy nhroadau mawr hyd fore'r at,yfediad." Ac fe ehedodd ei ysbryd at Dduw yr hwn a'i rhoes. Bu Mr. Morris yn briod ddwywaith ei wraig gyntaf yn frodor o'rDrefnewydd, un o'r gwra,edd duwiolaf it fu'n aelod o eglwys Stanley Road. Bu farw un mlynedd ar byn.theg yn ol. Ail briododd a Miss Davies, unig ferch y diweddar Mr. Henry Davies, Bryngwyn, o ben uchaf Dyffr^m Clwyd, a chwaer y diweddar Barch. Thomas Davies, B.A., Bootle, ac Awstralia ar ol hynny, yr hon a ofalodd yn dirion iawn amdano. Gadawyd hi a dau fab iddo, sydd yn cerdded llwybrau eu tfd, Mr. David Morris, Y.H., Fflint, a Mr. E. P. Morris, Llandudno, mewn galar dwfn ar ei ol. Gwened y Nef arn vnt Dydd Llun, y dydd cyntaf o'r flwyddy*, daeth tyrfa liosog a pharclius i hebrwng ei weddillion i dy tei hir gartref. Arweiniwyd y gwasanaeth gan y gweinidog, y Parch. O. I.Ioyd Jones, M.A., B.D. Cymerwyd rhan gan y Parchn. O. J. Owen, M.A., J. Hughes, M.A., William Henry, David Jones, John Owen. Dygwyd yr arch gan bedwar o hen aelodau ei ddosbarth Mri. David Richards Edward Jones, Thomas Jone., a Robert Davies. Y trefniadau yng ngofal Mr P. Lloyd Jones,^Stanley Road. Parhad ar tudal. 6.

Advertising