Welsh Newspapers

Search 15 million Welsh newspaper articles

Hide Articles List

7 articles on this Page

Advertising

Gerddi Gwiadgarwch. I

Rhyngoch chwi a finhau.

DRWY'R MISOLION. I

IAR GIP.

_-.-"....-,,-........ 0 LANNAU…

News
Cite
Share

0 LANNAU TAF. J i ) MESUR byr a chyffredin sydd gennyf y tro hwn. Mae digonedd wrth law, ond amser a ballodd i'w baratoi. Cefais lyt.hyr hir a diddorol oddiwrth yr hen frawd athrylithgar, Joan Bydir, yn cofnodi ei brofiadau ysbrydeg- ol. Coir ef yn ei dro. Yr wyf am gael un ymgom dda bersonol ganddo yng nghyntaf. Gwell tafod na phapur fynychaf, onite ?—— i Neithiwr bum yn gwrando Brynsiencyn yn darlithio ar John Elias. Gwledd o'r fath oreu dyn mawr yn traethu ar destyn mawr. Wrth gwrs, y darlithiwr oedd fwyaf. Efe yw un o'r ychydig yng Nghymru sydd yn feistr ar y grand style, ys dywed Matthew Arnold. Mae ganddo gorff hardd, cryf, urddasol; ni wn i am yr un Cym.ro poblogaidd yn debyg iddo. Mae ganddo wyneb hardd, cryf, meistrolgar. Beth petai'r diafol wedi ei enlistio>ym more ei oes ? Dyna gaffaeliad Mae ganddo lais fel organ, ac iaith Cymraeg fel y mor. Mor ychydig fedr y famiaith fel efe Teimlir fod y Gymraeg wedi ei rhag. arfaethu i fod yn gyfrwng cennad yr Anfeidrol pan glywir hi yn byrlymu o enau aur Bryn- siencyn. ii Sain ac atsain y rhyfel glywir o hyd ar Lannau Taf, yn gymysg a swn ystormydd. hydref yn crochruo rhwng gwem a derw'r llechweddau yma. Sonnir am droi ysgoldy mawr ac ardderchog Castell Cyfarthfa yn ysbyty i'r clwyfedig. Nid oes dim wedi ei benderfynu'n iawn eto ond deellaf fod y gallu terfynol yn nwylo'r Swyddfa Ryfel., Fel y mynegais eisoes, mae'r Sosialiaid yn gryf iawn ym Merthyr a'r cylch, sedd y diweddar Keir Hardie—galluog, gonest a phenboeth. Yn wir, credaf fod Cymdeithasiaeth yn cyfiym afael ar werin Cymru ac o hynny y deillia dau berygl. Yng nghyntaf, y mae Sosialaeth yn wrth-wladgarol felly, ffarwel i Gymraeg ac ysbryd Cymreig. Er mai cariad brawdol yw syniad canolog Sosialaeth, eto mewn ymarferiad, tuedd faterol sydd i'r mudiad. Mater o £ 8. d. yw'r mwyaf pwysig ynglyn ag ef. Yn olaf, ac yn ganlyniad naturiol i'r -ail, y mae Sosialaeth yn wrth-grefyddol— ;n practice. Mae byw yn y gyxndogaeth am ra.i blynyddoedd yn fy ngyrru i gredu mai gwin rhy gryf i werin Cymru yw Sosialaeth—hyd yn hyn. Mae mwy o feddwi amo ymysg ieuenctid y pyllau yma. nag sydd ar ddim arall yn ein hoes. S.

Advertising