Welsh Newspapers

Search 15 million Welsh newspaper articles

Hide Articles List

5 articles on this Page

O Lofft y Stabal. | - . I

Adolygiad. ''I

News
Cite
Share

Adolygiad. I Cylchgrawn Cymdeithas Hanes y Methodistiaid C,alfinaidd.-Mae hanes dechreuad Method- istiaeth yng Nghymru o ddiddordeb nid yn unig i bob Methodist ond i bob Cymro a fyn fod yn hyddysg yn hanes ei wlad. Oblegid rhan o ffrwyth y Deffroad Crefyddol yn hanner olaf y ddeunawfed ganrif yw'r Cyf- undeb y mae ei hanes o hynny hyd heddyw i raddau mor helaeth yn gymhleth a hanes Cymru. Ymledodd dylanwad y Deffroad hwnnw dros fywyd ein cenedl ymhob gwedd arno, nes ei chodi i'r tir y saif arno heddyw yn addysgol, yn wleidyddol, yngymdeithasol, yn ogystal a moesol a chrefyddol. Mae'n wy- byddus fod yn Nhrefeca gasgliad mawr o lawysgrifau, o eiddo Howel Harris ac ereill, sydd o werth amhrisiadwy fel prif ffynhonnell hanes dechreuad Methodistiaeth. ond bvrf vn hyn nid yw eu cynnwys yn wybyddus ond i ychydig. Bu son trwy'r blynyddoedd am gyhoeddi y rliain,felycylioeddwyd dyddlyfrau Wesley, ac yn 1910 penodwyd pwyllgor gan y Gymanfa Gyffredinol i ystyried y mater. Bu gwr cyfarwydd o benodiad y pwyllgor am rai blynyddoedd yn ddiwyd yn copio'r llaw- ysgrifau, ond wrth fynd ymlaen gwelid fod y gwaith yn llawer mwy nag a feddyliesid ar y cychwyn, ac heblaw hynny fod rhan fawr o'r llawysgrifau yn ddim amgen nag ailadrodd- ladau o bregethau, a gweddlau, etc., fel na fuasai o un diben cyhoeddi'r cwbl fel y maent. Yn wyneb hyn, yn 1915, penderfynwyd ffurfio Cymdeithas Hanes," gwaith yr hon fydd hyrwyddo astudiaeth gywir (scientific) o'r hanes a rlJenyddlaeth a berthyn i Fethod istiaeth Galfinaidd trwy, ymchwiliadau i ffynonellau gwreiddiol yr hanes yn Wh reveca, a pha le bynnag y'u ceir. Cyhoeddir y defn- yddiau hanes hyn yn eu ffurf wreiddiol mewn Cylchgrawn hanner-blynyddol, ynghyda nod- iadau eglurhaol, ae erthyglau, etc. Diau y cydnabyddir fod y cynllun hwn yn tra rhagori ar y llall, a gellir disgwyl trwy hwn y bydd yr holl ffeithiau a chynnwys llawysgrifau sydd a fynnont a dechreuad Methodistiaeth yng nghyrraedd y cyhoedd, fel ag i sicrhau hanes cwbl ddiduedd a chyflawn o'r symudiad pwysig hwn. Mae eisoes y ddau rifyn cyntdf o'r Cylch- grawn wedi eu cyhoeddi, ac y maent o ran diwyg ac argraff yn bob peth ellid ei ddymuno Ceir ynddynt hefyd adargraffiad o ddarluniau gwreiddiol o Howel Harris a Daniel Rowland Un o'r pethau mwyaf gwerthfawr ynddynt yw Llyfryddiaeth Methodistiaeth" (A Bibliography of Welsh Methodism). Ceiryma restr fanwl a, chyflawn o ysgrifau, llyfrau. erthyglau, pamffied i, etc., yn d wyn perthynas a hanes Methodistiaeth a'r Tadau, a bydd y rhestr hon o werth dirfawr i bob efrydydd o'r maes diddorol hwn. Mae yma erthyglau hefyd yn dwyn ffeithiau newydd a diddorol i'r golwg am Daniel Rowland a Richard Tibbott, ynghydag amlinelliad o deithiau HowelHarris i Ogledd Cymru, wedi ei ddyfynnu o'i ddydd- lyfrau ef ei hun. Elai a gonnod o ofod i ni geisio manylu ymhellach ar gynnwys y ddau rifyn gwerthfawr hyn, ond v inaent yn ernes ragorol a gwyd ein disgwyliadau am rifynnau dyfodol, a chynghorwn bob Cymro—boed Fethodist neu ara!L—addymunawybod rhyw. beth am hanes y Deffroad mawr ganrif a hanner yn ol, a hynny o lygad y ffynnon ei hun, i ymuno a'r "Gymdeithas Hanes," a thrwy hynny gael y Cylchgrawn. Yr ysgrif- eunydd yw'r Parch. M. H. Jones, B.A., Eryl, Ton Pentre, Glam.-H.H.H.

rSUFELL Y EESROD I

AR GIP. I

Advertising