Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

Advertising

,0 Lofft y Stabal.

News
Cite
Share

0 Lofft y Stabal. IX. MISTAR GOLYGYDb,-Fel y ceisis i ddangos dydw i ddim am i neb feddwl mod i'n cen- figennu wrth undyn byw am wisgo dillad crand, giard aur, modrwy, na dim arall. Heblaw hynu, dydw i ddim mor ragfamllyd a dwl ag i feddwl fod pawb sy'n gwisgo petha felly'n falch a rhodresgar. Taid annwl, nac ydw Rydw i'n nabod. y "ddynol natur yn ddigon da i ddallt cimin a hyn,—ma rhwbath yng nghalon dyn ydi balchtar, ac nid y peth sy amdano fo. Mi alia i fod ein falch ad yn y ngwisg gwas ffarm ag unrhw un yngwisg y sgweiar ne'r lord mwya'n yr holl wlad Roeddwn i'nnabod gwasfu'ngweithio ar yr un ffarm a minna flynydda'n ol, a Twm Lord fydda pobol yn i alw fo. Tasa hwnnw wedi cael ffortiwn, fasa dim dichon byw'n yr un wlad a fo. Ac mi wn i am fyddigions yn ormod o ddynion i mhasio i ar y ffordd heb neud cystal bow i mi ag fydda inna'n i neud iddyn nhw. Ond fel y deudis i o'r blaen, ma rhwrai digon Sol i feddwl fod rhw betha ma damwain yn i roi amdanyn nhw'n gheud gwahaniaeth hanffodol" rhyngyn nhw a phobol erill. Rwan, i dd wad at y pwynt sy gin i miawn golwg, meddyliwch am fabi i wraig y Cast all acw, a babi i wraig gwas ffarm. Ma nhw'n deud ma'r nyrs fydd yn golchi babi'r Castall, ond gwyr pawb ma'r jam fydd yn golchi'r Hall. Dydi hynnu'n gneud dim gwahaniath yn y hahis, ydi o ? Nac ydi, wrth gwrs. Mi fydd y ddau fabi'n cael i stripio'u noeth- lymun groen, y naill fel y llall, ac yn cael i golchi a dwr a'i sychu a chlwt, a thasa'r ddau'n cael i golchi'n yr un twb, pwy, sgwn i, fedra fynd ar i lw prun oedd babi'r Plas a babi'r Bwthyn ? Ma'n wiry basa babi'r Plas yn crio, ond mi wn i y basa babi'r Bwthyn yn crlo cystal ag ynta am i ddannadd-tasa gynnyn nhw ddannadd hefyd Fasa'r ddau bach yn gwbod dim gwahaniaeth rhyngynt a'i gilydd, a fasa neb arall chwaith—dim ond fod dau greadur bach diniwad, o'r un teulu dynol, yn gorfod diodda'r un gosb a phawb arall am ddwad i'r byd presennol, ac yn protestio'n erbyn hynnu fel pawb fu o'i blaen,—trwy gicio a gwingo a nadu. Yda chi 4wedi medru nilyn i hyd yma, syr,—fel bydd y pregethwrs mawr yn gofyn ? Wel, os yda chi, daliwch ymlaen nes down ni i'r goleuni. Dyna'r ddau fabi yna wedi i golchi a'i sychu, ac wedi i hiwmro i dempar dda a welodd angylion ddim dau bictiwr bach delach yn y byd yma. Yda chi'n ddigon bethma i ddeud wrtha i fod gwahaniaeth rhwng y ddau greadur bach rwan ? Ma babi'r Plas yn gwenu, ond mi fentra ddeud fod babi'r Bwthyn yn gwenu cystal ag ynta, ac yn medru rhoi bawd i droed yn i geg cystal ag o hefyd. Ond ma'r ddau fabi'n tyfu miawn amsar, ac yn dwad yn abal i gerddad a ohampio yma ac acw. Erbyn hyn, ma gwa- haniaeth mawr amdanyn nhw, beth bynnag. Ma un plentyn wedi wisgo miawn dillad neis, a nyrs yn i ddijyn o rhag iddo fo 'i maeddu nhw, nac i ddim niwad ddigwydd iddo fo. Mae'r llall yn chwara o gwrnpafay ty, miawn dillad clytiog, ac yn amal yn syrthio i'r baw ne i'r drain, ac yn dwad i'r ty tan grio. Yda chi'n meddwl fod v izwahaniaeth hanffodol wedi dwad i fiawri ynyn nhw erbyn hyn ? Dim, dim, dim Hynnu o wahaniaeth sy'n y dillad, mi fydd yn cael i stripio wrth iddyn nhwfynd i'w gwlau—at yr un croen ag oedd amdanyn nhw pan yn cael i golchi'n fabis bach, fel y buom i'n son. Wel, mi awn step ymlaen eto, os gwelwch chi'n dda a waeth innifynd ar unwath i'r pen aralli fy wyd, achos mi fedrwn setlo pwnc y dillad ma i gyd yn y fan honno. Mi fuo gwr y Castall farw, agwr y Bwthynhefyd. Wrth gwrs, nid yrun amdo —mwy na'r un arch-oedd i gyrff y ddau. Ond a oes rhwun a ddyfyd fod yr amdo a'r arch yn gneud gwahaniaeth i'r ddau gorff marw, o'i rhan nhw? Tasa rhwun yn deud i bod nhw, mi faswti inna'n teuru na fasan nhw ddim, a dim ydi dim. Wel, dyna ni wedi gweld y ddau ddyn yn nau ben bywyd, y d echra a'r diwadd, ac wedi methu d wad, o hyd i'r gwahaniaeth hanffodol rhyngyn nhw o rani dillad. Rwan, fedrwch chi feddwl am rhwun yn deud fod "gwahaniaeth han- Hodol" yn y ddau oedd y r un f ath yn dwad, i'r byd alr un fath yn mynd ohono fo, o ran dim fedra dillad neud iddyn nhw ? Meddyliwch am y peth yn ddifrifol, fel tasa Dyna ddyn wedi byw miawn ty bychan, yn talu rhent i'r Castall amdano, heb nemorddodrefnyno fawr werth, heb geiniog yn y bane, a dyma sypyn o'r dillad, digon di-raen, a 'dawodd ar i ol. Rhowch y dillad yn bentwr ar y bwrdd. Dynanhw. Rwan, fedrarhwunddeud wrtha i sut ddyn oodd yr un fu farw odd wrth y dillad fuo to 'n i wisgo ? Nonpfens Ma'r dyn, gorff ac enaid, wedi mynd i ffwrdd, a'r dfliad yn y fanyma. A dyma ni'ny Castall eto. Ydyn fuo farw yma oedd bia'i dy, ty y gwas ffarm fu farw, a 4lawar ty arall trw'r wlad. Dyma bentwr o ddillada drud y buo fo'n i gwisgo, waits a giard aur, modrwy a phin sciarff, a pherla disglar, a phob peth y galla dyn addumo'i hun a nhw a dyma'r lwcing glasus y bydda fo'n trimio i hun ynnyn nhw, tip top, y rwmsus hardd y byddafo'ncerddad trwyddyn nhw a dyma'r gwely asmwyth lie bydda fo'n cysgu, a He buo fo--jarw Fedra rhwun ddeud wrtha i, oddwrth y petha hyn i gyd, beth oedd y "gwahaniaeth han- ffodol rhwng gwry Castall agwry Bwthyn ? Dyma'r ddau fel i gilydd wedi marw allan o'r holl betha oedd gynnyn nhw yn y byd yma. Mi welis i miawn rhw bapur newydd fod gwr y Castall wedi marw'n "werth cannoedd o J filoedd obunna." Aie ? Dyn ddim yn fwy o werth na hynnu Os dyna'i werth o, oedd o'n werth dim iddo'ihunnac idragwyddoldab, o'r eiliad y buo fo Jarw. Mi a i at y Meibil unwath eto, ac yn ol hwnnw ma barnu gwerth dyn wrth i wisg a'i arian yn wrthun i'r eitha. Ryda chi wrth neud hynnu'n i daflu i'r un farchnad a nifeiliaid, gwair ac yd, tatws a fala, wya ieir a chig moch, a phetha felly. Ryda chi'n gosod dyn yn yr un ffair ag y byddai Mari India Roc" yn gwaeddi yni hi; "gwerth dwy geiniog am geiniog"! Ryda chi'n mynd a dyn i'r un shou a'r mwnci hwnnw a dynnai sylw plant, hen ac ifanc, am i fod o'n gwisgo cot goch Beth ma'r Hen Lyfr yn i ddeud ar y matar ? Ma yilta'n pwyso ac yn prisio dyn, ond fel hyn "Yr Arglwydd a bwysa'r ysbrydion." Be newch chi rwan ? Felly, ysbryd fu miawn dillad, a thy, a chorff; a phan fu'r tlawd a'r cyfoethog farw, bu i ddau ysbryd "hedeg ymaith." Ma cimin o briodoldab miawn gofyn am sachad o gomon sens, I lafhan a ostyngeiddrwydd, ne werth hannar coron o sancteiddrwydd, ag ichi ddeud fod dyn—y dyn, cofiwch-yn werth cannoedd o filoedd o bunna." Yr unig Un a wyddai werth dyn, fe'i pwysodd ac fe'i pris- iodd. Rhoes yr holl fyd yn un pen i'w glorian, a dyn yn y pen arall; a dyma sut y troes petha Pa leshad. i ddyn os ennill efe yr holl fyd, a cholli ei enaid ei hun ? A sylwch ar y pwynt,—nid yn unig yr oedd enaid-hynny ydi, y dyn—yn gorbwyso'r -a i ct -hynnv byd, ond 'doedd, dim pwys o gwbwl yn y byd —dim, a dim ydi dim, meddaf unwath eto. Na feddylied neb fy mod i'n ceisio difrio neb sy'n byw mewn plas, mwy nag yn ceisio ffafar, yn y matar hwn, i neb sy miawn bwthyn. Rhaid i mi addaf fod Jac Jos yn codi o flaen ymedd wI i o hyd, ac yr oedd o'n ddynac yn sa-nt. Ac os ydi'r byd ma'n mynd i farnu dynion sy'n cysgu miawn llofftydd stabla, rydw i'n bownd o'u cael nhw i ganiatau-cin y gwrandawa i arnyn nhw- nad oes dim gwahaniaeth hanffodol rhwng dau ddyn am fod un yn byw miawn Llofft Stabal a'r Hall miawn Plas, a pheta un yn cael i gladdu o'r worcws, a'r llall o'r Castall—hyd nod tasa'i amdo fo wedi neud i fvnv obvpura pumpunt. HEN WAS.

Y DILUW.

Advertising

Wpth Gpybinio a Mydy lu. :