Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

Clep y Clawdd, I

[ YSIAfEll Y BtlKDUi

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

YSIAfEll Y BtlKDUi f oyahfrohion gogyfei S'r golofn hon i'w oyf- j "sino -0 PEDROG, 217 Prescot Road, Liverpool J BRYCHATJ R GOLOFN." I DYNA destun nodyn a dderbyDiais, ac yn cynnwys amryw enghreifitiau o'r hyn a gyf- rifai'r gohebydd fel gwallau cynghanedd, neu, ynteu,fel enghreifitiau o'm hanghysondeb i yn fy nodiadau ar wahanol gynvrchion. Gwna 'r gohebydd yr achos yn fy erbyn mor foddhaol iddo'i hun fel y gofyn. £ Oes gynoch chi ddvjy ridyll yna, deudwch ? (1) Nid wyf erioed wedi honni fy mod yn anffaeledig ar gywirdeb pob math ar gyng- hanedd, nac ychwaith wedi barnu pob darn cymeradwy yn ddifai. Nid oes brydydd anffaeledig ar gynghanedd. Cyfrifir awdl Prydferthwch Tudno fol ei orchest bennaf, ond gollyrigodd wall pendant i'w ail linell ynddi 0 mae yn werth, Brydferthwch, I glaVr llawr hlyt/u i'r llwch. Byddaf weithiau'n gweld gvrall, neu linoll amhexxs. mewn englyn neu gy wydd, ond yn eu gollwng i fewn-—am na fedrwn newid y llinell' wrthi ei hun, a bod teilyngdod cyfiredinol y darn yn gymeradwy. A chyhoeddais ambell wall yn yr eiddof fy hun, yn gystal ag eiddo eraill, yn ddiarwybod. Nid yw'y argraffydd, chwaith, yn anffaeledig. (2) Rhagwant—av y chweched sillaf yn nechreu englyn, yn lie y pumed. Detholodd y gohebydd—o 1814-5-bedair enghraiffi o ragwant ar y chweched sillaf yn llinell cyntaf englyn, i'w bwrw yn fy erbyn am fy nodiad ar englyn i'r rpebot.. Bydd y dyfyniad a ganlyn o'r nodiadau ar y "tebot" yn ddigon i I ddangos nad oeddwn yn collfarnu 'r rhagwant ar y chweched siilaf mor bendant ag y myn y gohebydd Gwn fod rhai beirdd enwog yn bwriv amhell linell fel hon i awdlau, ond nid yw'n warant" iedig, yn ol y gweilch y bum i tan eu beirn- iadaeth; ac mewn englyn unigoi, yn anad dim, ni ddylid gollwng llinell amheus i fewxx. Ag vstyried pwv oedd yn ei roi, credaf fod y cyngor yn un go gall, a'r dioge laf l i brydydd iexianc. Ond gwel ramadegau barddoniaeth. (3) Gofynna'r gohebydd, "Beth am v. ewpled,- Tlawd ei len, a'i ben yn bwI. A'i garbed bag" yn garbwl ? Buasai "lien "a "ben" yn wallus mewn cynghanedd sain, ac mewn odl ond ni feddai'r darllenydd hawl i gymryd lien yn lie llenn, gan fod ystyr da i'r olaf. Ac am yr ail linell o'r cwpled,—er na wnawn i byth linell o'i bath,—mae awdurdod uchel yn ei gwar- antu, gan ddal mai ar y sillaf olaf o'r gair y dibynna'r cyfnewidiad a'i rheola. Dyna, mi gredaf, farn graff yr Athro J. M. Jones. Llinell arall a godir i'm herbyn yw Blygant, gwrcydant i gyd. Mae cysgod dau wall yn y llinell-proest a gwall sain. Ond mae'n oddefol fod d ac nt yn osgoi proest,— I mewn .i'w ogoniant, O mae'n gannaid. Ac mae'r ffurf ar gynghanedd sain sy'n y llinell-—ei gosod ar yr g, ac nid yr c, yn gwrcydant," yn dryfrith yng ngweithiau yr hen feirdd Cymreig goreu. Nid wyf yn gwybod imi erioed wneuthur ei bath, a ga- beithiaf y cedwir fi bellach rhagddi ond fe'1 gwarentir. Wedi'r cyfan, nid wyf yn teimlo ddarfod i'r gohebydd crybwylledig gael achos i'm senna & i gwestiwri ynghylch y "ddwy ridyll." Wrth gwrs, ni ellir disgwyl ymdriniaeth fanwl ar y cynyrchion a anfonir i'r Ystafell ni fedd Y BRYTHON ofod, ni feddaf innau araser. Mawr obeithiaf y Athro J. M. Jones rwyteb i orffen ei Ramadeg Barddoniaeth cyn hir, modd y gallom gael i brydyddiaeth y' r i hyn sy gennym, o'r diwedd, i iaith-sajon. (4) Pan yn .gwrieuthur y sylwadau hyn. waeth imi gyfeirio at dddsbarth neliltuol o ohebwyr na fynnwn wneiuthur dim a hwynt. Hoffter y rhai hyn yw ymgywreinio a, ffurfiau amheus ac anghy tfredin—o leiaf erbyn hyn— ar gynghanedd, heb unrhyw amcan uwch mewn golwg na cheisio dyrysu a maglu emill. Eu dull yw dyfeisio Ilinell. o'r fath, a'i hanfon mewn englyn i gystadleuaeth neu newyddkd- ur, ar amcan Phariseaidd o dripio beirniad, ac wedi hynny sgrifemiu i'r wasg ar v mater. Y dyn a fedd ystryw meddwl i beth fel hyn, gwyliwch ef ymhob cylch. Hoffaf ddigrifwch diniwed cystal a neb, ond mae peth fel hyn yn ystryw ddrwgJIe dylid bod yn syml ac s-gored- Arf i waith yw'r gynghanedd,ac nid tegan plantos. CYMERADWY.—Ar Urddiad S'yr 0..2,1. CYMERADWY.—Jh- ?-cMM? 8YT a.M. g., -H"o?,tFa€?<ye)t<. BYDOLDDYN" J BYDOLFAB a ad olofn-goronog Yr enaid o'i fa.rgen; ? Ei dduw sal sydd is heulwcn. j Ac i'w bwrs y plyg ei ben. PEDROG. ACHUB ELN" GWLAD I ErN hadfyd gwel, 0 Arghvydd Dduw, Tosturia, nefol Dad Dywysog ein hieuenctyd, clyw Ac achub Di ein gwlad. Rhag colli gras Sa,bothau,r nef, Rhag sathru deddfau'n Tad, I Gwna rymus waith mewn gwlad a thref Ac achub Di ein gwlad. Hhag magu blys, rhag llygru serch, I Rhag twyll y byd a'i frady Amddilfyn galon mab a merch, f Ac achub Di ein gwlad. Rhag cyngor pob an^uwiol ddyn, Rhag elw di-Jeshad, A rhag Dy werthu Di Dy hun, 0 lesu, cadw'n gwlad Rhag pob rhyw feddwl cas a'i haint Yn D'eglwys, nefol Dad, Perffeithia'r undeb rhwng y saint, Ac achub Di ein gwlad. Er mwyn y rhai mewn dagrau fu Yn hau y gwerthfawr had, Er mwyn Dy Fab yn eiriol fry, 0 achub Di ein gwlad Sancteiddia'n henaid drwy ein cur, Tosturia, nefol Dad I fywyd glan, i grefydd bur, 0 achub Di ein gwlad ELFED I

DROS DDYXION YJS" Y GAD.*…

IEin Cenedl ym Manceinion.I

Advertising