Skip to main content
Hide Articles List

6 articles on this Page

Advertising

Advertising

Advertising

Trem a "Nhw."I

News
Cite
Share

Trem a "Nhw." I MAE pawb yn deal] y rhyfel, a 'does neb yn ei ddeall chwaith. Sonniwch amdano wrth y neb a fynnoch, ac eithriad fydd i chwi daro ar ddyn a eddyf, allan a<s allan, nad yw'n deall y mater. Yr unig rai nad vdynt yn ei ddeall -os coeliwn nrn gilydd-yw y rhai sy'n ei weithio, yn onwedig y penaethiaid swyddogol. Buom yn crodu 11a wer ar y cychwyn yn Arglwydd Kitchener, Syr John French, y Cadfridog Smith-Dorrien, ac amryw eraill ar y tir ae yn y Llyngesydd—wel, bu raid inni adrodd Uythrennairr wyddor hyd at J "cyn Icofioenw JeUicoeJ Tybiem Ni fod rhyw allu cyfareddol yn perthyn i'r dyn hwn, ac y gallsai arwain Ilongau rhyfel i gyrraedd glan- nau r Almaen yn fwy cudd ar wyneb y dwr nag yr a'r sitbmarinws otano, ac heb i'r gelvu wybod dim hyd nes y cai ei longau'n ysgyrrion tan draed ei fdr-filwyr. Tybiai rhai fod mwy na digon o ddynioii inewn khaki orE; tro. a bod Mr. Lloyd George, bellaeh, wedi siarad digon o arfau tan a deunydd ergydion i daro'r Caiser a'i luoedd i lawr, a chwythu Gemiani i fyny. Gwir ein bod NY mewn tipyn o ben- bleth ar y cyntaf, ond tybiem nad oedd ond eisieu yehydig iisoedd na fuasem ni, Ffrainc a Rwsia -heb son am Ital,i--wedi gosod pen ar yr helynt yma i gyd. Ond, wedi'r cvfan, ac ar ol blwyddyn a hanner o ryfel, nid ydvm fawr ymlaen, na'r diwedd yn y golwg-na fawr sicrwydd sut lun fydd arno pan ddaw. Yn sicr, mae rhyw STHW wedi esgeuluso tgweithio allan ein harfaethau Nx 1 Ac, am hynny, a pethau o ddrwg i waeth. Ie, yeh- ydig iawn ohonom y sydd na fynnwn feirn- iiadu, ac yn onwedig gond-ernnio gweithrediad- au Byddin a Llynges. Ac addefwn yn onest ein bod ninnau yrnysg y Na; beiraiadol hyn- o leiaf, hyd o fewn yehydig fujmdau'ji ol. pan ddechreuasom feddwl am y Drem lio-ii ac hyd yn oed yn awr, nid allwn ond cymedroli tipyn ar em syniadau. SDdarfod i gam- gynaeriadaix difrifol gael eu gwnenthur gan ucnel-swyddwyr, yn y Llywodraeth a'r Fydd- in, a addeflr yn lied gyffrodinol, chwarae teg i m Ond, wedi'r cyfan, tybed nad ydym yn rhy ibarod i gondemnio'n ysgubol y rhai sy'n arwatn Llynges a Byddin, a'r Diplomatwyr yn eu plith ? Diddorol iawn, ac argyhoedd- iadoI yn eu ffordd—hyd nes delo hanes i'w profi-yw ysgrifeniadau'r experts ar y rhyfel. Ac maent wrth eu swydd broffwydol yn awr Cof gennym ddarfod inni, dro byd yn 01, ac yn ein hymwybyddiaeth oraclaidd, son am y "gwn quawr" Germanaidd, a brudio'r .L _1- :'t .?II ^uygrwy<i« y byddai gan y gelyn gymaint o syndod inni mewn teclyn o'r fath ar y mor ag a fu ganddo ar y tir-yn taro Liege, Namur Antwerp,a Dunkirk Yn aw?,—nid wedi darllen y Dryeh. wrth gwrs !-mae'r ysgrif- ennwr adnabyddus, Mr. James Douglas, yn •ceision brawyehu a stori'r "gwn mawr." Myn e.e fod y gwil a dan-belennodd Dunkirk dscos ugam milltir o bellter, yn gyfryw nad oes gan Lynges Lloegr ei hafal, a deil hefyd mai gwn llong ryfel oedd hwnnw. Awgrymai'n gryf a chyffrous y gall fod y gelyn yn paratoi syndodau yn ein herbyn ar y mor, a chan ei gloch i geisio deffro n Llynges i'w pherycl. Cred fod y Germaniaid a'r Awstriaid yn adeil- adu Ilongau newydd ar gyfer gynnau mawr, yn helaethach a chyflymach nag y tybiwn ni, yn gystal ag yn ail-drefnu'r Hongau oedd ganddynt. Ond ar ei ol, dyma experts eraill, yn ceisio speicio'r "gwn mawr," ac am inni beidio a phryderu yn ei gylch. Ni allai'r Ilongau oedd gan yr Almaen, meddant hwy gymryd i fewn y gwn 17-inch, ac ni allai un- hyw long fod o hwylustod i frwydr ar y mor, trwy saethu ugam mstltir o bellter. Mynnant hwy mai'r hyn y mae'r gelyn yn brysur arno yw adeiladu submarines—ac awyr-longau, wrth gwrs. Cais y rhai hyn gennym gredu fod awdurdodau Lloegr, Fyddin a Llynges, yn deall yn burion beth y mae'r Caiser yn ein wneuthur. Wel, yn wyneb y dywedyd a'r croes-ddywedyd, rhaid i Ni fod yn amynedd- us a pheth allem ni wneud i newid pethau ? Un o'r ffeithiau difrifolaf a gyhoeddwyd yn ddiweddar oedd gan y Prif Weinidog, yn Nhy'r Cyffrediii,-Fod cyflenwad cyfarpar rhyfel, fel y cynyrchir ef ar hyn o bryd, yn ddifrifol o annigonol i'r gofyn Anodd meddwl am ffaith fwy annymunol a phwysig na hon. Ond i ddibennu ar y Drem hon, parhawn i wneuthur ein dyletswydd, parhawn i ddal ein hyder mewn amynedd, ac yn wyneb pob anffodion a siomedigaethau a gwrddwn, tueddwn i gredu eu bod Nnw yn deall y rhyfel yn well na Ni. Addefwn fod y fath dasg yn un go anodd, ond nid yn amhosibl Ydynt, mae pawb yn deall tipyn ar y rhyfel, ond neb yn ei ddeall i gyd. Wel, mor wibiog yw meddwl dyn Pan ysgrifennem y frawddeg olaf, daeth i'n cof y digwyddiad hwn:-Fl.),ii- yddoedd yn ol, fel y dyehwelerrc o oedfa nos Saboth, cwrddasom hen gyfaill, pur sertennol ei farn, yn dod o wrando, mewn capel arall, un o brif bregethwyr Cvinru. Gofynasom iddo'r cwestiwn arferol, piyd yr ymgrynhodd, yn ei holl bwysigrwyddbeirniadol, gan ddy- wedyd, Wel, yr oedd o'n bur dda'r bore, ond am ei bregeth heno, mae'n rhaid i Mi gyf- adda 'i bod hi'n alhiog iawn." Wedi'r cwbl, ein anhawster mawr yw cael at safon barn. Ar y mater hwn y mae'r cyfaill galluog D.P. yn cael y drafferth fwyaf a'i wrth-ddadleuwyr. Ei goll mawr ef yw dal i daeru mai'r haul, ac nid y cloc, yw safon amser. Amheua'r oriad- uron yn dwyn enw Tolstoi. Yn wir, ni fyn gydnabod hyd yn oed anffaeledigrwydd y Gwn Un sy'r ochr arall i'r Mersi, ac yn saethu ergyd safonol amser i filoedd o bobl, a phawb yn ei goelio ar unwaith. Gobeithio y bydd sylwi ar y crwydr hwn o'n heiddo'n rhybudd effeithiol i eraill rhag dilyn meddyl- iau gwibiog fel hyn. Beth bynnag, mater go anodd i'w setlo'n foddhaol yw gwerth cym- harol barnau'r NI a NHW

I Trem l!.-Drama'r Balcanau

BIRMINGHAM.