Skip to main content
Hide Articles List

8 articles on this Page

MISOLION IONAWR.

I Annerch i Eglwysi Efengylaidd…

News
Cite
Share

I Annerch i Eglwysi Efengylaidd Cymru. I An ran Undeb Eglwysi Efengylaidd Cymru. mentraf yn ostyngedig anfon gair o annerch atoch ar ddeehreu'r Flwyddyu Newydd. i ddymuno i chwi fendith gyfoethog y Goruchaf yn ei hystod, ac i ddatgan gobaith dyflaf calon pob gwir ddisgybl i Grist ariddi fod yn un o flynyddoedd Ei ddeheulaw Ef ynystyr lawjiaf y gair. Yn sicr, "arnser yw i'r Arglwydd weithio," a chredwn y rhydd Efe i'w bobI yn vstod 1916 gyfle mwyaf en hoes i gyd weithio ag Ef i gael y byd i'w le, trwy gael dynion i sylweddoli mai Crist yw eu hunig ymgeledd, ac mai egwyddorion Ei Efe,.gyl Ef yw eu hunig obaith am weld barn a heddweh, gwirionedd a ehariad, wedi en sefydlu ar y ddaear. Daetii 1915 i mewn, fel y flwyddyu o'i blaen, ynghanol mwg a tluui y rhyfel greulori- af, ehangaf, ffyrxiicaf, a mvyyaf dinistriol yn holl hanes y byd. Gobeithiem flwvddyn yn oi y buasai'r diwedd wedi dod cyn hyn, a gwawr heddwch wedi torri ar fyd clwyfedig, eithr fel arall y mae. Sugnwyd mwy fyth o genhedloedd i mewn i'r llynclvn erchyll, ac nid yw'r beilehion gwaedlyd a fu am ddeugain mlyiiedd yi?i I l u-.ti i o?r I l a- mlynedd yn llunio'r llanastr hyd yn hynnvedi dadebru o'u gwallgofrwydd llofruddiog. Eithr i Dduw y bo'r diolch, nid yw'r gelyn wedi I yw'r gelyli wedi j sengi ar ein fcraethau, a chadwyd y pla ymhell oddiwrth ein pebyll. Mae'r Arglwydd wedi ein "harxigyleliviiii a, chania(lk,uvmwktreq-t, dylem ninhau eu seinio a llafar lef ymhob cartref a cha pel açnYm a thref dray ein bro. Dywedaf hyn er y gwn fod llawer aelwyd wedi ei thywyllu am byth, a seiniau wedi distewi o ami i gartref ac eglwys na chlywir mwy mohonynt yr ochr hyn. Eithr mae'r atgof am eu gwrhydri a'u haberth, a'u hymdrech ddiofn a'u hangau buddugoliaethus yn lliniaru llawer ar yr ing, ac yn peri i i oil sylweddoli fod mwy o ysbryd Calfaria yd ein bechgyn nag oeddym yn barod i'w briodoli iddynt. Ac y mae'r Diddanydd mawr wrth law o hyd i gysuro pob galarus, a gwyr mil- oedd erbyn hyn nad ffurf wag yw geiriau Ei addewid Ef. Mae Ei gwmni a'i gymorth a'i gysur yn fwy byw iddynt na dim arall yn y bvd. Ond sut yr ydym fel eglwysi yn mynd i wynebu'r flwyddyn hon a'i haimyfal agwedd au o gyfrifoldeb a gwasanaeth ? Dywedir yn lied hyf fod y rhyfel yn brawf fod Cristionog- aeth wedi methu. Ond ffolineb yw dywedyd fod peth wedi methu ac vntau yn ei wir vstvr heb ei dreio. Pe bai y Testa- ment Newydd wedi ei chymhwyso at brob- lemau mawr rhyngwladol y byd, ac Ysbryd y Ceidwad wedi cael ei ledyladwyyngnghyng. horau a chalonitau teyrniaid ac uchelwyr, yn ogystal ag ym mywvd gwerinoedd y gwled- ydd, ni buasai'i fath drychineb ofnadwy a'r | rhyfel yn bosibl. Eithr gan mai un o amcan- ion yr Eglwys yw corffori mewn cymeriaclau personol a bywyd cymdeithasol egwyddorion yr Efengyl, a 'u dwyn i arwedd u ar y byd rnawr o'i chwmpas, rhaid cydnabod ei bod wedi svrthio'n fyr iawn o gyflawni ei dyletswydd a sylweddoli ei hamcan am gyfnod maith eyji y rhyfel. A chredaf ei bod wedi dysgu'r wers erbyn hyn. Beth bynimg, yr hyn sydd wedi ei wneud mor oleu a'r haul trwy'r rhyfel ydyw fod popeth ond Cristionogaeth wedi methu, ac mai hyhi'n unig yw gobaith y byd. A cheir cyfle bellach yn 1916 i brofi hynny, ond i'r Eglwys ddal arno a sylweddoli ei nerth. Beth ddylem, ac felly fedrwn, wneud ? 1. Oni ddylem arwain y wlad i fwy o ddifrifwch. ac i'w hargyhoeddi fod a fynno Duw a sicrhau buddugoliaeth i gyfiawnder a daioni ? Onid yw ein hyder yn ormod ar ddyn ac ar liaws lluT ae yn llawer rhy fach ar alluoedd anweledig Duw Tybed na fedrem fel eglwysi o wahanol enwadau ddod yn amlach yn gytun i'r un lie i ymostwng gerbron yr Arglwydd a deisyf am ei gyfryng- iad buan, yn ogystal ag i eiriol am Ei nodded a'i nerth i'n bechgyn dewr 3,'U tetduoedd pryderus ? 2. A beth am ein ffyddlopdeb i Aehos Crist yn yr argyfwng. presennol ? A ydyw ein haelioni tuag a to yr liyh a ddylai fod ? Dang osir caredigrwydd mawr tuag at drysorfeydd y rhyfel, ond os gwneir hynny ar draul cadw i fyny efteithioirwydd ein trefniadau eglwysig a chrefyddol bydd y niwed a'r golled yn fawr, a pharlysir ein hymdrech i baratoi ar gyfer y dyfodol. Trueni fod y rhyfel yn cael ei wneud yn esgusawd dros wasgu ar Achos Duw. Ac oni ddylem wneud gwasanaeth Ty Dduw yn brif allu yn hanes y genedl ar adeg fel hon ? 3. A ydym yn gwneud y safiad a ddylem yn erbyn drygau dinistriol sy'n dylifo i'n gwlad yng nghysgod y rhyfel ? (a) Er holl ymdrechion y Llywodraeth, mae meddwdod ar gynnydd. ac nid yw trychinebau brawychus y rhyfel yn ddigon i sobri pobl. Oni ddylem fel eglwysi fynnu cael Deddf Llywodraethiad y Fasnach Fedd- wol wedi ei chymhwyso at Gymru i gyd, yn lie at barthau ohoni fel yn awr t (b) Mae ein Saboth yn cael ei sarnu, a'r papurau newydd yn ei fydoli a'i anghysegru. Da oedd gennym weled Llys yr Apel yn cad- arnhau dyfarniad ynadon Amanford i gosbi'r pn-nnwr ar y Su1 yn ogystal a'r gwerthwr. Ni falia'r gwerthwr ddim am ddirwy o 5s., ond ymgroesa'r prynnwr pan wel fod yn rhaid iddo ef dalu 58. yn ychwanegol at bris ei fyglys os pryn ef ar y Sul. 4,ni dclylem fanteisio ar hyn ? {c) Tybed na fedrem helpu cynildeb yn fwy effeithiol nag y gwnawn ? Mae'r chwaraedai a'r darlundai'n orlawn, fel y tafarndai, ac arian gwerthfawr yn cael eu gwastraffu fel dwfr. Nid yw'r bobl yn dychmygu am y tlodi a'r cyni sydd i ddilyn y rhyfel, nac am y cymorth a roddant i'r gelyn i'n concro trwy eu gwastraff. 4. Ac wele orthrech filwrol wrth v drws onid oes gan yr eglwysi ddyletswydd a ehyf- rifoldeb enfawr yn ei wyneb ? Gwae. ni os daw Gorfodaeth Filwrol i mewn fel rhan bar- haol o bolisi gyhoeddus Prydain. Nid yn unig newidia holl nodwedd bywyd ein hieu- enctyd, ond gwna ryfel arall yn bosibl yn hwyr eact?y,d, ond gwita r, neu hwvrach. Mae ein holl draddodiadau ynglyn a rhyddid a chrefydd fel Eglwysi Rhyddion yn y glorian, ac os na ddeffrown dygir ein dinasfraint oddiarnom. Ymhob gwlad lie y mae Gorfodaeth, mae awyr y barracks yn farwol i grefydd, a bydd felly ym Mhrydain. Yn awry mae i ni ofalu na bydd unrhyw fesur o'r fath yn ddim anigen na pheth dros amser, a buddiol^fyddai i ni gofio mai blaen y cyn yw'r Mesur yng ngolwg y rhai sydd wedi gwaeddi fwyaf amdano. Yr oedd rhyddid yn annwyl i'n tadau, Etc nid yn ddibris y dylem ei beryglu. 5. Gwna'r eglwysi fel rheol eu goreu ynglyn a'r milwyr ieuainc sycld wedi myjid allan o'u plitli, a da gennym ddeall fod darpariadau rhagorol yn cael eu gwneud ar eu cyfer yn y gwersylloedd i'w diogelu yn foesol a chref- yddol ac y mae'r Cadfridog Owen Thomas yn bwriadu ychwanegu'n fawr atynt, ynglyn gynllun. godidog ar gyfer y catrodau Cym- reig, yn y misoedd dyfodol. Ond synasom ddeall fod cannoedd o filwyr Cymreig wedi eu gadael i fynd allan o'u heglwysi heb gymaint a Thesfcament ganddynt. Diffyg meddwl oedd hyn yn ddiau, ond hyderwn y gofala pob eglwys o hyn allan wneud y diffyg hwn i fyny. Gwerthfawrogir rhodd o Destament gan y milwr, ac mae hyn yn gymorth mawr i'r caplan hefyd. Gellir cael un Cymraegza- Saesneg o Gymdeithas y Beiblau, a tollid ar cigarettesi'w pwrcasu,ni byddai rawed yn y byd. Dywed un o brif feddygon milwroI Caerdydd fod llawer gormod o ysmygu ymysg y milwyr yn y ffrynt a gartref. Darparer hefyd bob cysuron i'w cynhesn a'u clydu yn yr o erf el a'r gwlybaniaeth ond uwchlaw popeth ysgrifenner yn ami atynt, a gweddier yn barhaus drostynt. 0. Hyderwn y gwel 1916 ddiwedd y rhyfel, a dylem baratoi ar gyfer dychweliad y milwyr. Gwyddant bella ch beth yw gwerth crefydd, ac mai ei gwir sylwedd yw Crist. Ei Hun. Ni bydd ganddynt flas nac amynedd at fan j betheuach, ac ni bydd ffiniau enwadol mor bwysig yn eu golwg. Bydd eraill, rrtael-it wir, yn dod yn ol yn fwy anystyriol nag erioed, a gosodir treth drom arnom fel canlynwyr Crist i gwrdd a'r sefyllfa. Bydd raid wrth gyd- weithrediad ar ran yr holl enwadau, a chyd- drefnu'n weddigar a myfyrgar, ond gvda bendith y Nef diau y byddwn barod i'w hwynebu. I Nis gall y bechgyn, I ka"r egl\vysi, na Chymru na Phiydain, fod yr uh fath ar ol mynd trwy bair a ffwrnes mor boeth a hyn. Hyderaf y ceir ni wedi ein puro oddiwrth bob materol- rwydd a gwanc am ddifyrrion aphleser, ac y gwelir ni wedi dychwelyd at y sylweddau mawr, i aros bellach vnddynt. Euthom i ryfel i achub y gwan ae i rwystro rhwysg a rhaib gwan ae i ri- y pobl wedi ymwerthu i Jiunaiigais, gan daflu ohonynt i'r gwynt bob ystyriaeth o iawjtder a chywirdeb ac anrhydedd a rhyddid a dyn- garweh. Teimlaf fod dydd y fuddugoliaeth yn ymyl, a hyderaf na wel y d vdd hwnnw ni yn waeth ein delfrySau a'n cyflwr nag yr oeaaym pan euthom 1 mewn. Na ddnwyner y dydd gan ddialgarwch a chasineb afo'n I peryglu'r heddwch a sicrheir, gan gofio Arglwydd biau ddial a thalu, ac nid dyn. liJin hamcan bellach ddylai fod gwylio na bo trychineb o'r fath byth eto yn^gorddiwes y byd. A'r unig ffordd effeithiol i ddiogelu hynny yw hyrwyddo dyfodiad Ei Deyrnas Ef ymhlith pob cenedl dan haul: 14 "Dnw a drugarhao wrthym ac a'n ben- dithio a thywynned Ei wyneb -arnoni. Duw a'n bendithia, a, holl derfynau y ddaear ai hofnant Ef. "¥r eiddoch, yn rhwymau'r Efengyl. H. M. HUGHES, Llywydd Undeb Cenedlaethol Eglwysi- Efeng- ylaidd Cymru. Caerdydd, lonawr 7fed. 1916.

Heddywr Bore

Advertising

1 I tin Cenedl ym Manceinion.…

Family Notices

Advertising

Advertising