Hide Articles List

20 articles on this Page

0 GADAIR MODRYB SIAN. 1

News
Cite
Share

0 GADAIR MODRYB SIAN. 1 YN Y TREN, I Rhyfadd onite ydi y pethau a siaredir am danynt yn y tren gan bobol nad ydynt yn adnabod dim ar eu gilydd. Dyna roeddwn i yn feddwl wrth ddarllen llyth- yr Dr Cynddylan Jones yn y "Times" yr wythnos o'r blaen. Buaswn yn meddwl fod y Doctor parchus wedi clywad yn y tren dyn mor ddrwg ydi Llewelyn Wil- I lianis, ac y mae yn ei fygythio a than- lyniadau ofnadwy 08 na altrith ei gan. Debyg gen i mai troi pobol rhag cyfeil- iorni ydi gwaith gethwrs, ac felly rhaid peidio beio gormod a r y Doctor. O! na, nid wyf yn bwriadu sgwenu ar y Doctor a'i hawl i fygythio, J'hiw dro eto efallai, and dipyn o ragarweiniad ydi hyna i'r hyn a glywais i yn y tren. Dipyn o ainser yn ol, digwyddais fod yn trafaelio o Fangor i Gaer, ac fel y rest o'r merched yma, ychydig iawn fydd gennyf i ddweud mewn ewmpeini diarth, ond roeddwn i yn glustiau i gyd. Ni chymrodd lawer iawn o amser i mi ddallt mai chwarelwyr oedd v rhan fwyaf o'r ewilipeiiii. Chwarel- wyr oeddynt, cvil bellad ar y dalltais i, o. ardaloedd Nantlle. wedi bod gartrof am seibiant, ac yn dychwelyd at eu gwaith mewn munition works yn Nortlnw *ii. Daeth bob peth braidd yn destun sgwrs, gan ddechreu hefo Lloyd George a di- weddu hefo clogsiau. Fedra i ddim dweud yn awr yr lioll bethau y siaradwyd am danynt, ac efallai na fyddai yn ddi- ddorol chwaith. Wrth gwrs roedd yn 1 rhaid cael siarad am eu gwaitli a'r con- I ditions, ac yn un He dyma un yn gofyn i'r llall, Ydi'r Undab yn dy boeni. Wei ydynt Jack, meddai Wil, ond rvdw i wedi ffeindio ffordd reit dda i gael ym- wared Byddai i yn dweud wrthynt mod i yn dal i dalu fy rhan i Undeb y Chwarelwyr, ac mae hyny yn pasio hefo nhw. Wet wyt ti yn dal yn aelod o'n hen Undab ni Will Dim ffiars Jack. Tydi yr Undab yn da i dd:m i mi. Chefis i rioed ddim elvv oddiwrtho. Ie, dyna fa, dyma fi wedi dwad at y peth o'r diwadd. Yn da i ddim i mi! Welsoch chi rioed g nJnint ohonom sydd yn peidio gwneud da. oherwydd na ddaw ag elw personol i ni. Rydw i yn synu at chwar- elwyr Arfon os ydynt hwy yr un fath a'r un y evfeiriaf ato. Ond prin y gallaf gredu hynny, canys beth feddvlia ym- ddygiad fel yna. Y mae y dyn yna yn twyllo ei gyd-ddyn, mae yn cymeryd arno fod yn perthyn i Undeb y Chwarelwyr, ac yn twylIo aelodau'r Undeb y Gweithwyr yn mysy y rhai y gweithia. Pam, am yn ei feddwl ef, na chaiff unrhyw elw per- sonol o'r Undeb. Ni (ldarfn i'r dyn yna erioed oiy» y ewostiwn iddo "j Inman, a allasai wncv.'l unrliyw ddaioni i'w gyd- weithwyr trwy aelodi yn ei ndeb Na, dim da i mi. dyna ydyw boil yniresym- iadau rhai pobol Ceir hynny yn mhlith pob dosbarth, ond credaf eu bod yn lluos- ocach yn mhlith gweithwy na'v un dos- partii arall. Dyna clnvi yn meddwl am funud am dano ni yn Sir Fon yma, Cawn y ffermwyr yn ynmno mewn Undeb Cenedlaethol mawr, gryni a gallu lioll ffermwyr Prydain Fawr y tu ol iddynt. Mae gennym Undeb Gweithwyr yma hefyd, ond Undeb bychan Ueol ydyw a'i bosiblrwvdd ond bychan, Nid oes gen- nym awydd symud yn mlaen, mae arnom eisieu bod ar ben ein hunain, yn Undeb bach, glan, didwrw a distaw, cyfarfod un- waith yn y flwyddyn i ddarHen c-yfrifon, ethol swyddgion (ffermwyr rai ohonynt). Er fod ein Hundeb yr oil o'r hyn a ddy- wedais, "to i gyd ceir gweithwyr heb fod yn-aelodau. Pam Am nad ydyw yr Undeb yn debygol o ddyfod a dim da iddynt hwy. Pa hyd, tybed y byddant heb ddilyn esiampl y meistradoedd ? Pan y mae ffermwyr Mon eisian codi pris y menyn. maent yn cyfarfod i'r diben hv-nny, ac yn yfmino a'u gilydd i gario y peth adref. Pan y mae shopwvr eisiau codi pris eu nwyddau, mae yr oil ohon- ynt yn yn uno i beidio gwerthu heb hyn- a-hyn. Ond sut y gwna y gweithiwr ym Mon? Safa yn y farchnad gyflogi ar ben ei liunan, gan ofyn am yr hyn a dybia, wnaiff y tro iddo, ac heb feddwl am funud a ydyw yn cael mwy neu lai na.'r gweithiwr agosaf ato. Diffyg cyd- weithredlad rhwng y-gweithwyr, a hyny yn ami iawn yn codi oddiar hunanoldeb. Methu gweled fod Undeb yn dod a dim da iddynt hwy, eu lies eu hunain yn fwy pwysig ganddynt na lies en cydweithwyr. Yn ol pob proffwydoliaeth, mae yna am- ser caled o flaen gweithwyr ein gwlnd, a'r nnig ffordd y gallont gael eu hiawn- derau ydyw trwy fod yn unol, trwy ang- hofio faint o dda gaent eu hunain ac am- canu gwybod faint o dda allant wneud i eraill Cymenvch gyngor gan hen wreigan o Sir Fon, lioll weithwyr Mon, Arion, a phob eir trwy Gymru, ymunwch a'ch Undeb, a welsoch chi erioed faint o bleser gewch mewn gwneuthur daioni dros ac i mill. Dyna ydyw fy nheimlad i.

Y DIWEDD. I

i GWEISION - DIRIIRWYOL.I

I SYR OWEN THOMAS. !

I PRINDER PYTATWS.

BWRDD Y LLENOR.-I

Y DRYSORFA.I

TRYSORFA R PLANT.I

:CYNGOR PLWYF LLANDDEINj IOLEN.…

DOGNAU ISELLMAEN.I

DYDD LLUN. 1

IDYDD MAWRTH.

Y FASNACH LECHI.

I I'R GROES GOCH.

I CYNYRCHU BWYD.

I TIR CYMRU.

f BANGOR A'R BENTHYCIAD.

I RHEW YN TORRI.

Family Notices

Advertising