Hide Articles List

25 articles on this Page

Advertising

Streic y De.

[No title]

Advertising

NODIADAU.

News
Cite
Share

NODIADAU. CLYCHAU'R NADOLIG. Daotli y Nadolig eto yn ei dro, a phob bhvyddyn daw wyi ryw Iawenydd niewydd i lonni'r gaion, pa. mor isel bynnag ei cbjtlwr. Yn ystcd y blynyddau diweddai ceisia rhai po.bl, sy wedli ymgolJi ym illwterol- rwycld byd, dij'styrwcli 0 brii wyl y Cristioncgion. Ccisiamt ddweyd y dyiasai oenedloedd yr ugeinifed gunrif gVxii uwchlaw yr arferilon sy wedi eu oysylitu mor dynn wrth ddygwyl Nadolig. Effabr dysged a ddyetgo, gweil gan y mwyafrif 0 hyd ddal g'afael yn yr hon draddodikdau syml. Mae rhyw NEGEJ ar- be-nnig iddynt hwy YDig nghaniad y clycliau; ao AS rnai dychymyg, hyd yn oed, yw sylfaen eu cred, gwell hynny na seiniau. Ni fed- rant EU holiter o'r Nadolrg'- Dacth yn L'han o'u narur yn nhymcw ieuonotyd, a gwreidd. iodd yn rhy ddwfia yn OU bywyd iddynt oddef i neb eiarad yn ysgad'n am dano. Ac wyl yn werth ei cadw pe ond er mwyn y piant. Iddynt hwy mae'r Nadolig yn riiywbeth 03:)1- weddiol, yn 11hywbc,tll sy'n worth byw blwyddyn gyfan erddo; ac nid yw hyd yn oed y sawl A ifugia ddifaterweh yn ihtoiicl rydd og'yf^redd yr wyl pe bcddlon hwynt.hAvy i gyfaddef y cwbl. Ni a. gredwn i g'yd F-od rhyw gymaint 0 ddaioni yng nghaion pawh, a.c os effeithiol defodau Rhagfyr i ddod a'r daioni hymiy i'r golwg a'i ledaenu dros y wlad [lid ofer mohonynt. Ac yn nhymbr Nadolig bydrlwn oil ietuaino uu- waith etc. Gwoddiiwai duxxi y tyiwyihiau teg a ddo,Av a dedwyddweh a heul- wen i'ir adaear, ao yihiuaiwn 1 gyd yn erbyn y gci- yni-on anweledig a ddaw a gofid a phc-an. "Ar y ddaear, tangnefedd, ao i ddynion ewyLiys da. « Y GENLDL ANFFODUS. 0 Nid QC3 le i g'onedl y "siptiwn" YIJog rugihym- deithaa war. Crwydment lie y mynnont, yr un croeso a'u hares, a chant ell drwgdybio gyrru dros y ffin. Ac EidaJ yn tybio mai i ddyfodiad y crwydinaid y rhaid pricdoli'r oolera sy wedi gwasgar hyd em tir, mae oyiraith g-wlad, weithi<in, wødi ei goscd yn fur rha.g oroesi o'r hii dros y cyttiniau. Mae haiues y genedl g'rwyd'r O hyd yn aros yngbudd i'r luanosydd a'r g'.vyddonydd a'r icith- ydd). Gwyddom i gyd mai o'r Dwyrain y daetbant, a gwyddein yn ma.i'r Angeu Du, a wnaeth gymaint 0 ddifrod ar ein gwlad, oedd eu cydymaimi ar y cychwyn. Yn L.OCGR, ar un adeg, dierbyniasamt groeso cynnes, eitnr ni arhosodd 6U dros dymor hir, a, buan yr ediryohid arnynfc drachefn in>egis pobl isel eu moes delfrydau. Er eu rhyddid ymddajig- osiadiol dichon mai eu bywyd! hwy yw'r mwyaf trucrma a ckiaeth iran yr un 0 genedloedd Ewrcp. Ond er fed gandd-ynt feiau lu, nid ydyrut heb eu rhinwedidau, a Lawn yw eu calon- nJJU 0 letygurwch niod'weddiadol y Dwyrain. Yn anad dim, erys y genedl grwydr yr anian rydd honno a ga oi heageuluao gennym ni yn rhuthr yr -ugeinfed ganrif. Eu hooter hwy yw'r meusydd a'r rhos, a'u cronglwyd gynhefin y wybrcn anwadal. < CYFNOD TWM O'R NANT. dtdeunawfed ganrif yn ganrif lawn yn han-es Oymru. Nodweddid y cyfnod gan dri mudiad mawr, sef oedd rheinny: y deffroad Jienyddai: Y' diwyg'jad' crefyddol; a'r dawygiad gwleidydaol, a ddechrouodd yn Ffrainc ac a ledaenedd led-kd y byd. Yr oedd dylanwad y deiTrcad Benyddol, eerch hynny, yn fwy ami- gyda'r peiidehgion na ohyda'r werin, ac ni ddechreuodd y bobl gyffredin d'dieffro hyd IKS y clywsant swn emyna.u'r diwygiad! orefyddol yn esgyn tua'r nef. Ac er mor isel a fu syn- iad Cyrnru am Dwin o'r Nant, dyma'r adeg, adeg y diwygiad crefyddol, a. ddaeth yr hen gyimeriad gwreiddiol hwnnw i sylw'n g'wlad. Yr oedd ei gydymdeimlad yn liwyr bcih], ao un o'i ddymimr&djatu penna-f oedd caej ei gydaabod Joel diwygiwr cymxiealios. Mae gesmym sen am dano yn yrogoonio a. Thomas Charles o'r liaia, UNIWA,IITH, ao yn cyng'hori'r preg€3thwr hysbys i cfeil'u am y dtefaid, tra y gofalai ef am y bleiddiaid Ac yng ngoleu- ymgom hynny'n unig y medrvvn ni esbonro hanea Twm o'r Nant fel diwygiwr cymdeithaa Nidtoos gennym namyn ydhydig' iawn 0 hamsa gwirioneddol yng'lyn a'r bardd, er fod gennym draddodiadau Iou a.r laiar gwlad. KYNORJHELLAIU ei fywyd ef oedd ci weithiau banckksoat a. hanes ei oes. Diobon mai'r pennaf o'i weithiiau yw ei interliwdiau. Mlbnt hwy yn werthfawr nid yn unig am gynmwys ohonyn.t, mewn rfhai man- nau, fa-rddionioietb iyw, eifchr hefyd fel drych cywir 0 fywyd gwerin ei oee; 00 wrth g*ymeryd i ystyriacth y cyfnewidiad, moesol a. chrefyddol. a ddaeth dros Gymru yn ysfacd y ddwy gunrif ddiweddaf, rhaid rhoi lIe aml-wg i Dwm o'r Nant. Nid swyddogaeth of oedd i ddar- ogan hawddfyd i'w gyd-wladwyr, ond yn hyt- rach i alw eu sylw a.t ea ffacloddau ao i geisio S-anddynt ymryddhau oddiwrthynt. ° < » GWERTH HYSBYSEBU. Y mae'r masnacliwr na rydd wybodi i'r byd beth Bydd garnddo ar werth, non a esgeuiusa fajnteiisio ar y cyfryng-afu sydd yn ei gyrraedd i wahedd cwsnaeriaeth, yn lied debyg 0 gael ei hun yn hwyr neu hwyrach ar ol yn y gystad- leuaeth lem a geir y dydd'iau hyn. 0 bob ffurf o hyshyseJOu nid ocs hafal i ddalennau aewyddt- iadur. faxn bendant a. ddatganwyd y dydd o'r blaen yng Nghyngor Rhyl pan vn trafed pa fodd oi-eu i alw sylw at "chwarxauio y dona" erbyn yr haf nesaf. Danghosodd yr yejgrifennydd yn niad oedd unrhyw ffurf ar hysbysebu a ddygai g'ymaint elw ag a geid drwy gyfrwing y NC vvyddiiaduron. HEN BORTHLADDOEDD CY'MRU, Ddwy ganrif yn ol nid ooodl gaa borthjadd- oedd Caerdydtd, Casnewydd ao Abeopthsiw, a. chyfrif y cwbl gyda'u giiydd, namyn un-ai--ddeg o longau at eu gwasanaethj a. dhwedi cannf arall NID oedd y infer ond wedi dyblu. Yr oedd gan Abertawe, Porthcawl, a Nedd 37 0 longaiu, ao yr icodd y nifer wcdå. cynhyddu i 9'j ymlhen oanrif arail. Tua diwedd y ddeu- nawfed ganrif cyfyng'wyd masnach dtramorol y Deheudar, gan, mwyaf, i borthladdoedd Aher- teifi ao Abergwaen, ao yr oedd gan y ddau 10 239 0 longau .rhyngddynt. Eithr yng Ngog1- ledld Qymru y GWNAED y fasn&eih ehangaf y pryd hynny. Yr oedd gan Fiwmaris, Amlwch ao Abermaw 327 0 loriigau, ac nid oedd drefi yn y Dywysoglaeth brysured a hwyminvy, Gyf- lymed y trOodd yr olwyn!

[No title]

I Llith Die Jones.

mwa—wmommm Can y Ddau Hen…

Advertising

Hen Qynicriadau Hynod.

Y LLAW WENN.

Advertising

ICyfarfod Misol Dyffryn Chvyd.

Nadolig y Plant.

PENMACHNO A R CWM.

[No title]

I I Cymraeg Llafar Gwlad.

Canon Newydd Bangor.

[No title]

--Ieuan Gwynedd. "

I Dros y Gwir.

Anfadwaith Hcundsditch.

[No title]

ONE MOMENT PLEASE.

Advertising