Hide Articles List

24 articles on this Page

Crefydd a Moesoldeb

Pigion o'r Drych.

FY NGARDD.

PENMACHMO A'R CWM.

Anffawd yn ystod yr Etholiad.

[No title]

Cloddio am Aur.

Ccrff Diweddaf Whitehaven.

Marw'r Tad Jones.

Trysor Cuddiedigf.

Advertising

Advertising

NODIADAU.

[No title]

Llith Dic Jones.

Netiion o Glip y Gop

[No title]

Advertising

Hen Qymcriadau Hynod.

News
Cite
Share

Hen Qymcriadau Hynod. YSGRIF ARBENNIG rn, "PIONEER." (PA-rhad.) Yr oedd Edward Jones ar gyciiwyn o faroh- nad Dinbych unwaith, a GV>iyn»odd un o bne- ghwyr y Bedyddwyr oacid yn byw yng nghymydogaeth Llanfair, "Ga'i lifft gynnooh chi, Edward JONOIS?" "Cowch, neno'r dyn, a dhan mil O grooso," ebe'r gwr cared;g. Yn fuan ar ol cychivyn gfcddiweddaiant bregethwr Am by noil OMid a I siwrnai i'r un cyfeiriad a hwythau. "Dckowch chi i fyny?" ebe'r cjgydd wrbho. Derbyniodd ymta-u'r gwahoddiad gy-da DICICH PAIXID. Cyn i'r cerbyd dtithio nepeli yr oedd y ejd-au bregethwr grib yn nghrib mewn dadl gaJed, ax y pwno amhenodoJ, "Bapto" a Baptiso. NID oedd Edward Jones vn g*wy- bod n-ao yn naalio dim am y dyrysbwnc (canvs pa.n ofynid iddo ef bcith oedd ci ddaikdau crefyddoi, "Prc.LOS&ant" fvdidaj'i ateb boob am- ser) a clioisicdd fwy nag unwaith gyfryaj.g'u mwng ei gyd-drafadwyr a'u tynnn eddawrth y pwnc—diflas iddû ef—trwy troi'r stori a san am fustych a defaid breuion, ond ym "rnin dwi" yr inoitai'r ddeuddyn arcs. C'r diiwedd, yr oedd wedi bliito cymsuat ar ou HJSGWTS fel y dlisgynodd yn sydyn o'r oerbyd a dechreucdd ddatod y cen;g,.a,u, er cryn syndod i'r pregeth- wyr, ac eba wrthjnit, "Dyma i chi, bobl, cs nad ydach chi am dewi a'úh ciebar mi'c}, taflaf allan, bodi an' cowl. Chewch chi ddim iwsio ngherbyd i i gweryia yng nghyioh c-di tipyn crefydd. P' r un ydaoh ohi am neud rrari, ffryndian, ai byhafk/ch hun-en, ynte cerddod ad re?" Ac yn hollol ddiceth, cydwelcdd y ddaai i ohirio'r ddadl, a aiweddodd y daith honner yn nodedig o gy^urus. Y PRYDYDD HIR. Bu'r bardd a'r y.jgolor envyog, y ParcJi Evan Evans (le.,uam Bry-dydld Hir). yn gurad Lian- fairtalhajai-n dros dymor; ao y mae amryw chive,d-,Ie,u,o,n a.r gaol ana dano ef a'r be-irdd oedd yn cyd-oesi a.g of yn y 11 AN enwog..3-11 farw'r Prydydd Hir ym mis Awet, 1789, yn 59 mlwydd oed, end ni bycid marw'i enw ef tra pery bra ar Gymraeg. CiocUydd Llanfair yn acle.g- y Pryxlyddi Hir ydeedd Robert Thomas, yr hwn yntau a dirty gai'r enw bardd; ond fel iei.tnyddwr yr oedd OI YN fwyaf nodedig. Dywedir ei FOD yn medru'r Groeg, Lladan, Seisneg' a Chyniiaeg. Yr oedd ei iawysgrifen yn ddestins tros ben, fed y d'engys "registers" yr Eglw\-s trwy ei holl gloohydd:AE.I'h, o 1740 i 1774." Adroddir y ohwedl ganlynol am ef a Bafydd Sion Pias. r oedd Robert Thomas n«wydd rwymo swp o lyIraiU gydia cbostyn wrt'h y nøJlbrem, ac y-n ceisio _-wn-(,,iid en.glyn lddvnt. Dyma Dafydd i BMM i'r ystafell, ac yn fyn, 13e wyt ti'n wnofud, Robin?" "Rydwi'n ceisio gyvcoud onglvn i'r sv.p Uyfran sy'n crcagi wrth y non- bren," obrai yntaiu. "Sut y dechreuajist ti?" gofynai Dafydd eilwaith. Ate bedd yntan, "Fel hyn— Lladin yn gre-gin a _qa Yn ymyi y GRONGLW^D?' oJ "WCIE," ebe'r "gorffen 0 fel hyn- Y Saesneg wiwdeg gtdwRyd Y Groeg lan a'r Gymra-eg lwyd. Ac fel yna y ga.dawyd yr engiyn. DAFYDD SION PIRS. Dafydd Jones oedd ei "enw iawn," ac "J oodd- yn ysgolfeistr y Jlan ar y pryd, a ofiadwad ei fam y dafarn a elwid yr Harp—H<en dy IQ gwoilit yr honno, gyda mantoll fawr IR sim-nai, a pnentan holaeth 0 bo-b+u'r tan. Arfer- a] Y. Prydydd HiT a Dafydd eistedd ar y pon- tanau hyn. Un ddwrnod pan oedd yn bwrw oira ,ao yn oer iawn, DAETH y DDYA fardd Harp wedi hanner rhynnu, a phob un yn anelu I ait ei bent.an. Ond dig wyddodd 1 Sion Huws 0 Garrogf v rrydd fod yno. Neiddodd ar benta-n Dafydd, a oh-rech-wenfu. yn ei wyneb. Ffrom- odd yrsfeau, a dywedodd yn irw-rx,— "Mi ci i uffern rhag dy t1a'n I gael y tan i ymdw ynmo." Atebodd Siouiyn mewn oiliad— "Caf wieled yn0 yn ysgwyd ei dirs, Un Da.fydd Sion Pirs yn persio." (I'w barhau.)

G wrthryfel yn Brazil.

Sefydlu Clerigwr Cymreig.

----Caneuon Gwerin Cymru.

---.----ROEWEN.

Advertising