Hide Articles List

20 articles on this Page

COLWYN BAY NATIONAL EISTEDDFOD.

THAT WINTER CÜTJGII !"

ST. ASAPH BOARD OF .GUARDIANS.

INTERESTING WEDDING AT CONWAY.

TREFRIW COUNCIL SCHOOL

Advertising

Advertising

Llofruddiaeth Ofnadwy yn Nghaergybi.

------------------KLUSEN SGWlUAR…

[No title]

Llith Die Jones.

Advertising

Trefriw a Uenyddiaeth Gymreig.

News
Cite
Share

Trefriw a Uenyddiaeth Gymreig. Yn Eisteddfod Treirdw, Dvdd Nadolig, tra- ddododd Mr R. H. Williams yr ancrchiad oan- lyiiol:- Y mae yn llawenydd i ni weled nifer mor dda wedi d'od eleni eto yn nghyd i Eistedd- fod Trefriw. Y mae y cyfarfodydd hyn wedi bod yn fenditlhiol iawn i ni fel ccncdl yn y garphenol. Y rhai hyn sydd wedd bod yn brif foddion i barotoi ein pobl ieuainc ar gyfer gwasanaetih cyliooddus crcfydd. Dyma hefyd y ftryndiiau sydd wedi bed yn cyflenwi ciai u a dynion ac a thalentau yn mhob oes yu nglyn a n mudiada.u eeaiedlae.tli- ol. A dyma ninau, bono, fel pentrefwyr, fel ein tadau, yn dangos ein oefnogaeth i len- yddj-.i,th a cherddoriaioth ein gwlad trwy fod Y11 bnesenol, yr hyn sydd yn coto,ni ymdrech- ion y pwy]Igor a Ilwydddant-Ilenyddol ac axianol. Y mac Trefriw wedi bod yn gefnogol i lenyddiaeth Gymreig er yn foreu. Yma, yn Tanrliiw, ac yn Bryn Pyll Isaf, y bu yr ar- gra]/a-v,;a-sg Gymreig gyntaf yn Ngwynedd, a'r ail yn Nghymxu. Argrephid Ciyfrau a chyho-:ddid oerddi yn Nhrefriw tua 150 o flynyddau yn ol i adi-edd hancs helyntion ein osnedl, pan nad ocdd yr un cyfrwng arall i'w gael, cyn amser y papur newydd. Enw yr hen brintar oedd Dafydd Sion Dafydd, yr enwog henafiaethydd, fel y galwoi Ieuan Glan Geirionydd ef. Yn ei ddilyn ef daeth ci fab, Ismael Dafydd, ac ar ei ol viltau ed wyr, John Jones, Pyll. Y mae y tri yn gorwcdd WTth dalcen mynwent yr Eglwys. Buatrwn yn cich cynghori eliwa-y plaut--i fyn'd yno i weled lie yr huna tri o gymwynaswyr ponaf Cymru yn eu lioes, y rhai a aberthasant hyd dd'oddef er mwyn "goleuo a huliio bwrdd y bobl gyffredin." Yr ydym i'n oanmol am ein meddylgarwch yn dod.i cofeb i ddangos y fan y ganwyd Glan Geirionydd. Hacdda yr hen argrapliwyr yr un potili oddiar ein l'aw. Pwy gymer y mater hwn ireirn llaw? Cofiwn fod hyn yn ffadth yu hajQeu gvvhdvdd ac ax- daloodd sydd yn amvybyddoi coffadwraaofch ea henafia'd a'u cymwynaswyr: eu bod yn cael eu gwneud yn a-mddifad o ddyndon felly; a ff-aith alants iawn yw hon. Cofiwn, hefyd, mai yahydig iavu ocdd y tal, heb son am ddioich, am leaiydda a ohyfaneoddi llyfrau yn y gorphenol, ac nid ydyw fawr gwell oto. pylem hefyd ddangos mwy o barcih i lenor- iou a beirdd em hoes ni. Wyddon ni ddim faint yr abert1 y maent yn ei wneud. Y mae un ar y llwyfun yma yn bresenol—v Parch Evan Davies. Y" mae Mr Daviee wedi bod yn olygydd gwahajiol gylahgronau am dros 30ain mlyncdd; wedi dwyn lluawe o lyfrau allan, yn gofiantau, eyfrwl,ia,diju, etc., a'r di- weddui' oil, "Gweitliiau a Hanes Tafolog." Yr oedd y Parch Elfcd Lewis, M.A., Llun- L-ti-n, yn darlithio arno yn Blaenau Ffestin- iog vchydig amscir yn ol, ac yn nghwrs ri Lul syiwc.dau rhagarweiniol, dywedai fed yn rhajd iddo dJJu y dcyrngcd uchai poeibl i waith ^ygrydd y gyfrol o weithdau Tafoleg, ac yr oedd Tafolog yn sicr o fod yn ddyn mawr cyn y buaisai gwr o salle Mr Davies yn cymeryd cy:n.a.int o ddyddordeb ynddo. Nis gwn faint o honoch sydd yn gwybod hyn, neu faint o honoeh sydd yn pctrolien y g-wadth rhagorol hWll; ond buaswn yn anog pa.wb a all ei gael -,dyma un ffordd i ni ddaingofi parcih i len- yddiaeth a lknorion yr oes brcsenol. Bydd i enw Mr Davies fyw trwv cj w-aith am lawer o flynyddoedd. Bydd dyedthriaid o Gymrn yn d'od yma yn m-hen 150 neu 200 o flynydd- oedd, ac yn dweyd wrth eu gilydd, "Dyma lie y bu y lienor a'r esboniwr enwog If an Dafydd yn byw." Yn amser Dafydd Sion Dafydd, ccrddd fftir ac almanaciau'r flwyddyn odd newydddadur- on y wlad, a chloehydd Trefriw ocdd prif a-rgraphydd Cj-mru.

PENMACHNO.

FFESTINIOG.

:-AFTER 4 YEARS.

Nedion o Glip y Gop.

OOLEG Y BIUFYSfJOL BANGOR.

Yr Eglwys Anglicanaidd ac…

Advertising