Hide Articles List

17 articles on this Page

Y GOF YN Y MIL-FLWYDDIANT.

CENFIGEN A'I FFRWYTHAU.~

DINAS MAWDDWY,

CADER IDRIS.

News
Cite
Share

CADER IDRIS. Paliam y mae y fath luocdd yn dringo y mynydd hwn yn misoedd yr haf ? Mae yn gynwysedigyn y swyn sydd mewn gorchfygu auhawsderau, yn yr adfywiad eorphorol a nieddylio.1 a rydd, ac i'r golygfeydd eang ac amrywiol a f wynheir wedi cyrhaeddyd i'w ben. Mae yr esgynfa tua thair milldir, ar hyd lwybrau anhygyrch sydd yn beiyglus ZIY mewn manau os eirallau o liotiyltt. Tjchder y mynydd yw 2,929 o droedfeddi. Ym wisga yn arddunol yn y garw a'r rliamantus, gau yingodi Z) L, mewn mawrfrydigrwydd unigol yn uchelder ei fangre. Dyina ddesgrifiad y bardd Glasynys o hono Preswylfod yr arutlirol,- Y sgythrog drumawg dreiii, Cartrefie'r blwng dymhestloedd, A thref yr awel tern Hafotty'r gwrdd daranau, A thrigle'r diflin fellt 0 gylch ei chrib ymwibiant, Gan hollti'r meini cellt; Trywanant aet y nefoedd, Dyrwygant gae y gwynt, A mathrant y mynyddoedd A'r moroedd ar eu hynt; Ond pan ddaw hinon dawel, Yr awel gain a gwyd, 0'1' inor y nifwl bolwyn Yn wisg i'r clogwyn llwyd, A'r cnuog darth ddosbartha Ei hun yn wregys den, A'r gweddill fyn ymddyrchu Yn doich o gyich ei phen. O fynydd ardderchocaf, A'r harddaf dan y rliod, Darllenir ar dy wyneb Yn hawdd--Mae Duw yn bod, Er hyny bydd yn ymddiosg yn ami o'i wisg o ni wI a tliartli, ac yn yniddangos mewn bri o dan ifurfafen ddi-gwmwl. Ar brydiau bydd rhauau ucliaf y Gadair yn glir, a'r dyffryuoedd islaw dan gawodydd a niwl. Oodwyd ty i achlesu yinwelwyr ger pen y Gadair yn y flwyddyn 1824, end y mae yn a wr yn adfeiliedig. Gwelir ar hyd y mynydd olion golosgiad y cyn-oesoedd. Ceil- pentyrau o geryg' mawrion, rhyddion, ar ran lielaetli o'r Gadair a'r Cyfrwy, wedi eu taflu o bosibl gan allu fJrwydrol o'r ceudod a lenwir yn awr gaii y ddau lyn sydd ar bob oclir i'r mynydd. Mae y cwympiadau yn fawi-ioti ae finll, ac un serthle greigiog uwchbeu Llyn Cae, yr hwn sydd yn nglianol y mynydd, yn frawyclius i'r cyffrous a'r meddylgar. Tynwyd darlun tarawiadol o'r fan g'an Eichard Wilson, y uieistr-arluiiydd, genedigol o Penegoes, a rliyfedd na byddai mwy o arluniau yn cael eu cymeryd o'r arweddau mawreddns a geir mewn cyliawnder ar y brenin-fynydd hwn. Mae yr olygfa o gopa y Gadair ar ddi- wrnod clir yn wir ysblenydd. Gwelir rhanau o Siroedd Caernarfon, Penfro, a'r Amwythig. Islaw canfyddir (Jastell y Bere, yn miilwyf Llaufiliangel-y-penant, yr hwn y dy wedir f u yn anuldiffynfa frenhinol. Arch- wiliwyd of g'an y diweddar hynafiaetliydd, Mr. W. W. E. Wynne, a cliafodd ei fod yn un q'r rliai mwvaf yn Nghymru, ac yn nod- Z) edig mewn addilrulaut. Mae amryw o draddodiadau ynglyn a'r mynydd, ac am Idris Gawr, yr hwn yn ol y Trioedd, oedd nid yn unig yn gawr ond yn gawr goleuedig, a astudiai seryddiaetli; ac am nad oedd yn dewis i neb sefyll rhyngddo a'r goleuni, dewisodd y mynydd uehaf yn Meirionydd i arsyllu y ITtLifafen. Traddodiad arall yw y byddai i'r neb a gysgai noson yn ngwely Idris ddeffro yn fardd, neu yn wallgof. Un arall eto. Ar y fferdd o Talyllyn i Dolgellau y mae Bwlch y Llyn Bach, neu Llyn y Tri Greienyu. Gelwir ef felly am fod yuo dair careg o faintioli mawr, a ddisgynodd o'r graig- uwchben, ond yn ol eliwedl ddychinygol a dattodd y cawr allan o'i esgid yn y fan hon, am eu bod yn poeni oi droed.

TOWYN.

MACHYNLLETH.

' Yn YXAIJLVS.

IABERYSTWYTH.

UNDEB YR YMERODRAETH.

CORRIS.

BODDIAD YMSUDDWR.

TALYBONT.

Y PAB ARHFWYDYDD.¡

ABERDYFI.

TAN MAWR YN DERBY.

A M in \V I ON.

[No title]