Hide Articles List

12 articles on this Page

NODIADAU YR WYTHNOS.

EMLYN.

--[DIOGELIR POB HAWLFRAINT.]

[No title]

ADGOFION AM LLANGYNNWR.

CAPEL CYNFAB.

--ABERBANC.1

LLANDYSSIL.

FELINDRE, PENBOYR, A'R GYMMY-DOGAETU.

News
Cite
Share

FELINDRE, PENBOYR, A'R GYMMY- DOGAETU. At Ohjgydd Y JOURNAL. SYR, -Gall fod y gauaf erchyll wedi anharddu holl brydferthweh anian, a pheri i delynorion coedydd y Cribin roddi heibio eu telynau perseiniol, a chrwydro o ddyffryn i fryn i geisio eu beunyddiol ymborth, felly gall pawb o Idar- llenwyr craffus eich newyddiadur ganfod nad oes dim o amgylch yr oyof yma fedr ddarloni ysbryd hen lwynoó oedranus a methedig fel myfi. Gan hyny, daeth i fy mryd boreu Litin i fyned allan oddi rhwng y coedydd moelion, ar hyd y rhod- feydd culion, pa rai oeddynt wedi eu carpedo â dail y gwahanol goedydd. Ond cyn i mi fyned ym mhell, tynwyd fy sylw at un o gigfrain anghydfo 1, yr hon a ledai ei hedyn yn awyrgylch gymylog tristwch a gofid. Prysurais yn y blaen tua chyfiiriad ysg-ldy y plw^f; yr oedd fy meddwl yn gythryblus yr oeddwn yn intthu mewn Ull modd sylweddoli yr olygfa. Ond yn ffodus, daeth un o'm cydryw i'm cyfarfod, a gofynais idd<>, "Pa beth oedd hyn?" a gwnaeth yn hyshys i mi yr anghyd.ielediad oedd yn ffynu rhwng perohenogion gwlan-weithfiioedd Felindre a'u gweithwyr yug nghylch codiad yn eu cyflogau; a ychwanegodd befyd fod y mei.-tri yn cyfarfod a'u gilydd yn ysgoldy Felindre i ystyried y [ en- derfyniad y daethpwyd iddo y nos Sadwrn blasnorol yngnghyfarfodcyffredinol y gweithwyr. Yr oeddwn wedi clywed llawer o ddwrdio a di- radiio y meistri yn adel, y stieic ddiweddaf, tua diwedd y flwyddyn 1889. Ac o herwydd hyny, peiidet-fytiais na wnawn ddychwelyd i'm trigfan cyn y S ulwrn canlynol, fel ygallwll gael sicrwydd parftaith o ymddygiad y gweithwyr tuug at eu nuistri, yn ogystal ag ymddygiad y meistri tu;i<y at eu gweithwyr. Nos Fawrth y 6fed a ddacth; canwyd y gloch, ac yn sydyn gwnaeth amryw o'r 11 y meistri eu hymddangosiad yn yr ysg -Idy grybwylledig, Yilg nghyd a thri o gynnrychiolwyr y gweithwyr. Ond, Mr Gol yr hyn a dynodd fy sylw fwyaf oedd y dynion hyny oeddynt ychydi" tisoedd yn ol yng nghyfar fodydd y gweitlnvyr weithiau byddai un o honynt yn y gadair un arall yn drysorydd neu yn ysgrifenydd, weithiau byddai un o honynt yn anercli ei gydweiihwyr yng nghylch yr anghyfiawilder a dderbynient oauiariawy meiscri; hryd aiall yn eu hanno-' i ofyn am godiad yn eu cyflogvlU, tra y byddai y | fantais o fewn cyrhaedd iddynt. Ond nid wyf yn dweyd eu bod wedi myned yu erbyn y gweithwyr pan yng nghyfarfod y meistri, o herwydd nis gwn ond nid ym ni y llwynogod yn hofli fawr i weled dynion yn ymddyrchafu mor fuan, gan anghofio o ba. ffos y cawsant eu c'oddio. Ond i ddychwelyd at y pwnc, scf cyfarfod y meistri Pasdwyd eu bod i ddanf. n pedwar o gynnrychiolwyr i ddwyn y penderfyniad canlynol i gyfarfod y gweithwyr (yr hwn oedd i'w gynnal yu y Long Room, Siop Newydd, Felindre, 110s Iau yr 8fed), eu bod yn cynnyg tua 10 y cant o godiad ar yr original list, fel y gel wir hi. Ar ol i mi wylio ychydig oddi amgylch y gymmydogaeth, a gwrando ar yr hyn a ddywedai hwn ac arall daeth yr adeg i'r gweithwyr i ddechreu eu cyfarfod 1103 Iau, ac yn fuan gwelwyd yr ystafell wedi ei gorlenwi. Wedi i'r cadeirydd gymmeryd y gadair, awd ym mlaen a'r gwaith y cyfarfod Ar ol llawer o siarad aeth cenad i ddeisyf am ganiatad i'r cynnrychiolwyr i ddyfod i mewn a phenderfyniady meistri. Gyda hyn, gwnaeth pum person eu hymddangosiad yn yr ystafell sef Meistri S. Williams, Dyffryn Mills J. Lewis, Mirros Hall; David Rees, Glanyrafon Ben Jones, Ogof a Harry Jones, Pantybarcu'd. Y cyntaf a siaradodd osdd Mr S. Wiiliams. Dywed- odd foci yn dda ganddo weled eu gwynebau siriol, a'i fod ef yn gobeithio y byddai i°lieddwch lifo fel yr afon; ond ni ddywedodd y carai weled lifo fel yr afon; ond ni ddywedodd y carai weled cynawnaer rei tonau y mor. Er hyny, credaf fod pawb o'r personau a nodais uchod wedi ymdrcchu ymdrech deg i wneuthur cyfiawnder a'u gweithwyr y noson grybwylledig. Ar ol rhoddi eu cenadwri, gofynwyd amryw o gwestiynau iddynt, i'r hyn yr I atebodd y mwyafrif o honynt yn berffaith fodd- haol—yn deilwng o'r ysbryd diaconiaid a warden- iaid eglwysig. Ymadawsant mewn heddwch o'r ystafell. Wedi hyn, cymmerodd y gweithwyr benderfyniad y meistri i ystyriaeth, ac wedi ei drin a'i drafod am oriau, daethant i'r penderfyn- iad eu bod i anfon chwech cyflafareddwr i gyfarfod chwech o'r meistri nos dranoeth, sef nos Wener y 9fed. Dygodd hyn y cyfarfod i derfyniad. Can fod pethau wedi myned ym mlaen mor hwylus trwy yr wythnos, cododd awydd yn fy mynwes i ddychwelyd tua r ogof. Ond meddyliais mai an- noethineb ynwyf fuasai tori fy mhenderfyniad blaenorol. Gan hyny, gosodais attalfa ar flc rdd fy meddwl,a chrwydrais trwy'r cymydd, o goedwig i goedwig, hyd nes daeth yr adeg i gyfiafaredd- wyr y ddwy blaid i gyfarfod a'u gilydd mewn ystafell yn y Siop Newydd, Felindre. Nid oes dim yn rhoddi fwy o fwynhad i mi na chlywed dadleu mewn ysbryd mot frawdol, a phawb o honynt yn cydnaboct yr hyn oedd gyfiawn ac nniawn. Llwyddasant cyn yiD, adael i gymmodi y meistri a'r gweithwyr a'tl gilydd, a'u rhwymo rnegys yn un a chadwell cyfiawnder. Yn awr, y mae teulu'r clec yn fud, am am bell igorach terfy' lyd wedi cuddio ei beØ 11 59 yng nghuddfan cywilydd-dra. Mae y cracb feistriaid hyny a fuont mor haerlluga digywilydd y 11 yn clustfeinio ar gyfarfodydd y gweithwyr yl1 cael hamdden a ihawelwch cydwybod i ofald tipyn am en busnes eu hunain. Dyma'rdosbartl* o bobl ag y mae meistri parchus a gonest Felin- dre wedi derbyn dirmyg a sarhad ar dudalenau Y newyddiaduron o'u herwydd. Am hyny, oheb' wyr clasurol, dymunaf arnoch i gadw'r ffin yl1 glir rhwng yr efrau a'r gwenith. Terfynaf 1 waith hon mewn hyder y cawn gyfarfod eto y fuan ar dudalenau y JOURNAL. Rhaid i mi groesi *'ysger er gwneyd fy ffordd tua'r ogof.—Yr eiddoch, &c., LLWYNOG. [Cyfarfu y Llwynog," druan, A gofid wrth groesi r "ysger," yr hyn a eglura diweddarwch ymddangosiad ei litli. Gan mi anaml iawn yr ydym yn cael y fraint o glywed oddi wrth y rhyw' ogaeth yma, yn enwedig y rhai hyny o honynt » gj mmerant ddyddurdeb neillduol ym materion y gwehyddion yn ardal Felindre, nis gallwn lai nil chyhoeddi yr ysgrif uchod. Ond adgoffir ni nad yw y b li i gyd yn gorwedd arnn. Rhaid i ninna" gymmeryd ein rhan. Y GoL.] --————.————- f

ER PARCHUS GOF

ER SERCHUS GOF

[No title]