Skip to main content
Hide Articles List

11 articles on this Page

'",...... { .. jJ. 1 -: CyQafan…

News
Cite
Share

{ jJ. 1 CyQafan Ofnadwy yn Nghriccieth. v; i 1 1 MJADD EI WRAIG* A'l DDAU BLENTYN. HU N ANLADDI AD Y LLOFRUDD. TRENGHOLIAD. Dychrynllydi ac osfnadwy ydoedd y newydd a ledaenwyd prydnawn ddydd Mawrth i'r pexwyl fod holl deulu William Williams, Ty Eiddetr, Crio cierth., wedi eu daxganfod yn farw yn eu gwelyau. TiTae yn ymddangos fod y Parch W. B. Jones, rfaeithorGarn Dolbenmaen, wedi galw ynNghric- jcieth gyda'r Heddgeidwad William Owen yn nghylch William Williams a'i deulu, a'r ymchwil- iad a wnaed ganddynt hwy ddygodd i oleani Tin o'r cyflafanau mwyaf ofnadwy y gellid meddwl am dani. Saif Ty Eliddew mewn maea tucefn i Ar- vonia-terrace ac allan o'r bnf-ffordd i Lanystuni- dwy Trigiaaai William Williams a'i deulu yn t rhan sydd yn gwynebu Llanystumdwy, a Mr Grif- fith Jones, chwarelwr, a'i deulu yn yr ochrar gyfer j ffordd fawr yn arwain fir Maes. Yr oedd Wm. Williams yn fab i Mr William Williams, Brynkir, ond yn fiaenowlceidwad helwriaeth yn Ymwlch- Saesnes oedd Mrs Williams, ac y mae ei mham y* ibyw yn Nghaer. Y TRENGHOLIAD. AIm ddau o'r gloch prydnawn ddydd Mercher yn j White Lion Hotel, cynhaliwyd trengholiad ar y cyrph gan Dr. Hunter Hughes a'r rheithwyr can- lynol;—Y Parch W. R. Roberts, Mri W. H. Wil Hiama, Manchester House; Richard Williams. Oastle-square; William Griffith, Belle Vue; W. Pughe Jones, Shop Newydd; Morris Williams, arolygydd; Thomas Bunnell, cadeirydd y Cynghor JOoebarth; D. O. Price, Post-office; R. T. Prit- chard, Sheffield House; John Thoanae, White Lion Hotel D D. Bewen, Antral Buildings < Henry Parry, J. W. Jones, photographer; Wm Rees, ironmonger; Elias Jones, Bradford House; a J. Evans. Dewiswyd Mr Bumell yn flaenoT. Yr oedd y Milwriad Ruck (prif-gwnstabl) a'r TTch-arolygydd Jones, yn nghyda'r Rhingyll J ones, Porthmadog, yn bre-senel. Anerchodd y Trengholydd y rheithwyr, sdr- d y byddai i ddau drengholiad gaeleu- eYlllLl —un ar gyrph Ethel Williams (y wraig), Douglas Gordon Williams, ac Arthur Gordon Williams (y plant); a'railarWm. Williams. Mewnamgylch- iadfelhyn trhaid oedd i'r rheithwyr fyned i yeled .J cyrph, pa beth bynag a ellid djdweyd am hyny mewn achosion eraill. Aeth y rheithwyr i fyny i my Eiddew i edrych y cyrph, pa beth bynag a ddweyd am hyny mewn achosion eraill. ;Mewn atebiad i'r Orwner, dywedodd y rheithwyr y byddai iddynt foddloni ar dystiolaeth y meddyg fe1 na fyddai yn angenihBidiol cynhal archwiliad manwl o'r cyrph. Y tysft cyntaf alwyd ydoedd yr Heddgeidwad William;Owen, yr hwn addywedodcl ei fod yn ad ■ nabod y trancedig t, illiam Williams yn dda. GwelOilldcy tyst ef yn fyw ddiweddaf bythefnos diwrnofl liwn, oddeutu barrer awr wedi tri yn y "prydnamj, pan yr elai yn nghyfeiriad Garn Dol- benmacn. Oerddai yn gyfiym ac yr oedd ei gob uchaf dan ei fraich. Ymddangosad yn frysiog, ond aid oedd disn anghyffredin yn ei ymddygiad. Y IDr ddangosai :itefyd yn berffaith sobr. Dyndistaw ydoeddl i y tyst yr aderaiddiota. a weithiau ..elai ar "eictesrmi" Nid oedd y tyst yn gwybod. pa :fodd y bydfiai Williams yn. ymddwyn tuagat ei ■ wraig, ond yroidd yn deall idfiJo-ei giadaiel yn mis Awst pan y '(^w<?did y bu iddo ymddwyn yn gxeu- lawn tuag ati a'i bod hithau wedi myned at ei IIibam i Gaer. ILlongwr oedd Williams o ranei alwedigaetb, ond yn ddiweddar yr oedd wedi bod ^yn• gwneud "o&d jobs" f«l paentmnr. Yr oedd y "tyst wedi clywfcd i'od y wraig, ar wahan i enillion I ,y ;gNr, yn a deuddeg lSwllt ffll yr wythnos oddiwath. ei mham. Boreu ddydd: Mawrth daeth Mr J. W. Jones, watchit'iaker, at y tyst gyda brys- ) jnegee eddiwrth xtithoir D( »]benmaen) prirgofyixbeth I oedd yn dyfod o deulu Eiddewf Atebodd y "tyst natf cedd yivgwybod i lim am danynt. Oddeu- tu dau jKt gloch y prydns íWJl dethrheithorDol- "benmaen i orsaf yr heddgt iidw/tid a dywedodd fod 9iau gweled y tyst y. bi ngbyldh William Wil- liams, Ty Eiddew, a'i wrai; EtheL Yr oedd eon •eu bod i mynei i Nott Ingham yn ddiweddar, .000 yr oedd wedi d*;rbyn h fsbysrwydd nad oedd- ^yafc yno. Ooifynodd i'r tyst a oedd jef wedi clywed rl^ywbeth, ac ateboQd yntau nad oedd, ac mai y petb jgoxeu oudd iddyat fyned i fyny,at Ty Eiddew. ■Aetkii tyst), y rioithor, a Mr J. W. Jones ~JV& Tra jn siarad & Mrs y drws nesaf, y tyst &>d rbetih allan o le a' gofynodd am fenthyg yI, pan t y canfyddodd fod drws y ifrynt yn gloedig. AetJ II y tyst i fyny yr ysgol, ae edrycfaodd drwy ffenest T Y llofft. Ar yr ocix bellaf o'r gwely gwelodd A Villiam Williams yn gorwedfl ar wastad ei gefn, ei enau yn agored, a llawddryll (revolver) yn ei law yn gorphwys ar ei fynwes. Yr oedd person arall p i gorwedd wrth ei ochr. Daeth y tyst i lawr yr y .1, t«w>dd y drws yn agored, ac aeth i mewin i'r ty gan fyned ar ei union i fyny y grisiau. Yn yr yetafej.1 canfyddodd y bachgen hynaf yn go. "wedo. mewn gwely ar ei ochr chwith yn farw. T oedd. twll. bwled ar ei ael ddehau. Nid oedd lim gwaed, ond yn ago. i'r briw. Yr oedd y cor yn gor- wedd yn hollol natuxiol gyda dillad y gw *^7 drosto. Yna aeth y tyet i ystafell y ffrynt, lie j canfydd- odd William Williams yn gorwedd ar ei ar y gwely.' Yr oedd ei lodrau am dano a'i ho. ■; ei draed. Yr oedd y genau yn ilawn Yr oedd twll bwled yn nhallod ei enau ac un mhen ei benglog, a gyferbyn ar ypared yr oeüd {i} i bwled. Yr oedd y llsw-ddryll chw^ ban I yn ei law ddehau. Yr oedd un ergyd heb ei g oilwiig allan. Dangosodd y tyst fwled a gafyd ax 7 llawr dan ben y gwely. Yr oedd y wraig y 01 wedd ar ei hochx chwith, yn gwynebu ei gwr. oedd dau dwll bwled yn ei hael ddehau. GI) weddai un fraich o dani a'r llall ar ei myn ,8. Ymddangosai fel pe yn cyegu, ac yr oedd dill. td Y gwely drosti. danfyddwyd y bachgen ieuei mewn gwely bychan ar y llawr. Dan y llygad de yr oedd twll bwled, ac fe ganfyddwyd bwled fi a y gobenydd. Yn y fan hon archwiliwyd y llawddryll, a caa f- wyd fod ynddo ddwy fwled—un wedi o tanio. Aeth y tyst, yn mlaen i ddweyd fod y bachgen yn gorwedd yn hollol naturiol. Canfyddodd y tyst nifer o lythyrau, ond nid oedd dim ynddynt i daflu goleuni ar yr achos. Nid oedd dim olion cynhwrf ac yr oedd pobpeth yn drefnus. Dangosodd y tyst bed war papyr darluniadol Americanaidd a gaifodd yn y ty. Fe gynwysai yr holl bapyrau ddarluniau o gyflafanau a llaw-ddrylliau. Can- fyddodd y tyst agoriad drws y ffrynt yn llogell cob Williams. Barn y tyst oddiwrth yr hyn a glywodd ac a welodd oedd mai Williams ei hunan gyflawnodd y llofruddiaethau. Nid oedd y tyst "wedi amheu nac wedi clywed fod dim ar synwyrau William r. Mrs Elizabeth Jones, yr hon oedd yn byw y drwa nesaf, a dystiodd ei* bod hi wedi gweled yr ymadawedig (W. Williams) yn defnyddio Haw- ddryli Gwyddai fod ganddo un. Ond ni thyb- iodd h fod dim, auan 0 Ie yn hyny. Dangosodd irs Joites amryw lythyrau, a pharseli a dderbyn- iwyd ganddi hi ar ran y teulu ymadawedig. T/biai fod ei ehymydogion wedi myned i fwnVr liau i Nottingham,0 fel y goniasent. Daeth chwa-er Williams yno un noson a gofynodd i'r dyst ddyfod i edrych drwy y ffenestr er mwyn cael gweled beth oedd wedi digwydd i'r teulu. Aeth y dyst, ac edrychwyd drwy y fienestr, and niwel- sont ddire. Byddai'r teulu yn byw yn heddych- lawn. Ni welodd hi daim allan Q 1.e ynddynt. Y "tro olaf y gwelodd y y teulu oedd yr 8fed o 11..yr. Aeth i'w ty oddeutu pramip o'r gloch, ac r oeddynt yn yntrkiangoss yn hapus a llawen- y dyst i'r seiafc i Lanystumdwy yr un nos- ac arhosodd yn nl:y ei mham y noaon hono i gysgu. Pan ddaeth y dyst yn ol ni fu iddi ddrwg- dybio dn^ gan idai'f^idwl eu bod wedi myned i N ottinghairu Ni chlywodd Y dyst erioed mo Bon- ynt yn la, ac ni fu i "Mrs William* njrneud yr un math o gvryn wrthi hi. Nid oeddynt mewn angen. Oredai y ayst fed gan Wm. Williams dymter braidd yn wyllt Credai ei fod yn sobr noswaith yr 8fecl. Yr oodd wedi eiweled yn feddw ar adegau. Y Parch Win. Il8 Jones, rheithor Garn Dolbenmaen, a dystiodd fod y drancedig Ethel Williams (y wraig) yn, nith i'w wraig ef (y tyst), ac yr oedd yn bedair ar hugain mlwydd oed. Yr d yredi priodi era oddeutu pedair blynedd, a -c. chanddl ddau. blentyn—yr lynaf yn dair oed a'r ieuengaf yn ddwyflwydd. Gwmbeth y tyst ei oreu rhag i Elthei briodi Wm. Williams, gan nad oedd- ynt yn gymwys i'w gilydd. Priodasant yn groes i'w ewyilys ef, ac o ganlyniad ni wnaeth ef ddim a hwy, ond fe fu i wraig y tyst barhau y cysylltiad. Mor bell ag y gallai ef ddeall yr oeddynt yn bur ddedwydd hyd yn ddiweddar pan y bu i Ethel WilliaIIlB, oddeutu mis Hydref, adael ei gwr ober- wydd ei feddwdod, a myned At ei mhab i Gaer. Yr oedd y tyst wedi clywed y byddai Williams yn meddwi ac y byddai yn gorwedd yn ngwaelod y grisiau am ddyddiau gyda'u gilydd. Yr oedd gwraig y tyst wedi crybwyll wrtho fod Ethel Wil- liams wedi dweyd wrthi fod Wm. Williams yn cario llawddryll llawn o ergydion. Ni chlywodd y tyst fod Williams wedi bygwth ei wraig. Ym- drechodd gwraig y tyst gael gan Thomas Williams, brawd y trancedig, i berswadio ei frawd i roddi i fyny y llaw-ddryll. Fe ddaeth y tyst i Griccieth ddydd Mawrth oherwydd nad oedd dim gwybod- aeth i'w gael am deulu Ty Eiddew. Yr oedd Ethel Williams wedi dweyd eu bod yn myned i dreulio y Nadolig yn Brynkir, ond pan ddeallwyd nad oeddynt yno, gwnaed ymchwiliad pellach, ac awd at yr heddgeidwaid. Yr oedd y tyst wedi clywed amjy newyddiaduron a gafwyd yn y ty. Y Orwner: Mae yn debyg genyf y bydd i chwi gydnabod effeithiauniweidiol y fath lenyddiaeth ? Y Tyst: O! y maent yn farwol. Aeth y tyst yn mlaen i ddweyd nad oedd yn meddwi fod Ethel Williams yn cael cymaint a 12s yn yr wythnos ar wahan i enillion ei gwr. Nid oeddynt mewn angen. Dr. Livingstone Davies a dystiodd iddo weled y pedwar corph, Eglurodd yr archoll ar Mrs Wil- liams, a dywedodd fod y farwolaeth yn uniongyrch- ol, ac yr oedd yn anmhosibl fod Mrs Williams ei hunan wedi achosi yr archolL Rhaid ei bod yn drwm mewn cwsg pan y saethwyd hi. Eglurodd y tyst yr archollion ar y plant, ac ystyriai fod y tri wedi eu lladd trwy yr un moddion a'r un offeryn. Gan un o'r rheithwyr: Nid oedd dim arwyddion fod cyfferiau wedi eu rhoddi i'r wraig a'r plant i gynyrchu ewsg. Wrth symio i fyny dywedodd y Orwner fod yn amlwg oddiwrth y tystiolaethau pa fodd y bu i'r tri trancedig gyfarfod.a'u marwolaeth a'u bod wedi eu lladd yn wirfoddol gan Wm. Williams. Bu i'r rheithwyr, heb ymneillduo, ddychweiyd rheithfarn "fod Ethel Williams a'i dau blentyn wedi eu lladd yn wirfoddol gan Wm. Williams." Y TRENGHOLIAD AR GORPH WILLIAM WILLIAMS. Yno awd yn mlaen i wneud ymchwiliad i'r achos o farwolaeth Wm. Williams. Tystiodd Dr. Livingstone Davies pa fodd y ean- fyddodd y corph, yr hwn oedd yn gorwedd ar ddillad y gwely. Oddiwrth agwedd y corph yr oedd o'r farn fod Williams, ar ol lladd ei wraig a'i blant, wedi neidio i'w wely a saethu ed hun. Bu y dyst yn gwasanaethu ar y trancedig yn mis Mawrth diweddaf pan yn dioddef dan yr anwyd- wst, yr hwn glefyd a'i cymerodd yn ei ben, ond nid oedd yn ddyryslyd. Credai y tyst fod y tranc- edig yn rhy hoif o ddiodydd meddwol, ond rid oedd wedi sylwi fod dim ar ei synwyrau. Ni wel- odd y tyst erioed mo hono yn feddw o'r ty, ac ni chafodd achlysur i wasanaethu arno mewn canlyn- iad i ddiota. Gan y Blaenor: Yr oeddwn yn ystyried y tranc- edig yn ddyn "eccentric a^sarug. Gan y Parch W. R. Hughes: Ni welais boteli gwixodydd o gwmpas. Mewn gwirionedd ni end- ais hamdden i edrych ar ddim ond y cyrph. Yr Heddgeidwad Wm. Owen a gadarnhaodd ei dystiolaeth blaenorol gan ychwanegu fod potel haner peint, a hono yn wag, ar y hwrdd. Yr oedd arogl wisci yn y botel, ajiauwydxyn (tum- blers) gerllaw. Barny tyst-ydoedd fod y tranc- edig wedi saethu ei hun. Thomasi Williams, brawd y trancedig, 3dystiodd fod Wm. Williams tua 45ain mlwydd oed. Gwel- odd ef ddiweddaf tua chwech wythnos yn ol. Yr oedd y pryd hwnw ychydig "mewn diod." Pan yn y cyflwr hwnw byddai y trancedig yn ymddangos yn bur ddyryslyd. Nis gwyddai y tyst am ddim aJlai fod wedi cymhell y trancedig i gyflawni y gyflafsn. Yr oedd ganddo ddau law-ddryll, ac fe gymerodd y tyst un oddiarno. Nis gallai y tyst ddeall paham yr oedd yn oarioy revolvers. Y tro diweddaf y gwelodd y tyst ei frawd ceisiodd ei berswadio i roddi i fyny y ddiod a thaflu heibio y llaw-ddryll. Mewn atebiad dywedodd wrth y tyst y byddai ddigon pell cyn pen llawer o amaer. Yr oedd Mrs Jones, gwraig rheithor Dolbenmaen, wedi gofyn i'r iltgeisio cael y llaw-ddryll oddiar y trancedig, ond gwrthododd yn bendant roddi i fyny yr ail law-ddryll. Ofrni y tyst i'w frawd gyf- lawni cyflaf an fel hyn pan mewn diod. Gan y Blaenor: Yr oedd yr ymadawedig wedi newid' yn fawr yn ystod y tri mis diweddaf. Byddai yn adrodd yr un ystoriau trosodd a throa- odd. Y Orwner 'a ddywedodd nas gallai lai na galw sylw y tyst at ei ddiffyg yn esgeuluso hysbysu yr awdurdodau ifody trancedig yn cario llaw-ddryll o gwmpas. Y Tyst: Yr wyf yn syrthio ar fy mai yn hyn- yna, ond fe fu i mi wneud fy ngoreu i gael 1" llaw- ddryll oddiarno. Y Crwner Pe buasech wedi gwneud hyny mae yn dra..thebyg na iuasai y gyflafan yma wedi ei ohyflawnL Wrth ddixwyn y tystiolaethau i fyny cyfeiiiodd y Crwner at eflfeithiau niweidiol papyrau o nod- wedd y rhai a gafwyd yn nhy y trancedig, ac fod yn gywilydd lady gyfraith yn caniatau i'r fath ba- pyrau gael eu cyhoeddi. Bu y iheithwyr beth amser yn ystyried yr achos ac yn y diwedd dychwelasant reithfarn fod Wm. Williams wedi >eyfaxfod a'i farwolaeth tarwy saethu ei hun a llaw-ddryll. iDymunent ar yr un pryd] ■gyfleu i deuluoedd y trancedigion y cydymdeimlad dyfnaf a hwy yn euprofedigaeth chwerw. Hefyd, dymunent longyfarch yr heddgeidwaid am y medr a'r gallu oeddynt wedi arddangos yn eu dull yn casglu y tystiolaethau mewn can lleied o amser. Diolchodd yr Ucharolygydd Jones am y, fath ddatganiad. Y OLADDEDIGAETHAU. OyineTodd y eladdedagaethau Ie prydnawn ddydd lau. Yr oedd qrphyfum a'i dau blentyn wedi eu symud i eg^wys Dolbenmaen nos Ferched. Yr oedd mam Mrs Williams wedi cyrhaedd yn ystod y dydd o Gaer, ond nid oedd wedi clywed am y gyflafan hyd nes i rrvvun yn y gerbydres ar y ffordd o Gaer i orsaf Bryniar ddarllen adroddiad o'r gyflafan yn y papyrau dyddiol.^ Gall y dar- llcnydd syniad y fath ergyd oedd i'r fam druan, Oymerodd claddedigaeth Mrs Ethel Williams a'i dau blentyn l-e yn mynwent Dolbenmaen, a gwas- anaethwyd ar yr achlysur gan y Parch William Evan« Jones (rheithor) a"r Pacch Benjamin Jones Evans (curad). Ag ystyried y ywydd anlfafriol, yr oedd torf dda wedi ymgynull i gymeryd man yn y ceieiconi bruddaidd. Dud wyd y tri corph nyrun bedd. Yn y cyfamser yr oedd parotoadau yn cael eu jr, nieud yfi Nhy Eiddew i gludo gwreddjllion Wm. W illiaIllfl, Ar ol cyrchu y corph o'r ty rhoddwyd ef mewn cerbyd agored, ne mewn cerbyd agored arai I oedd teulu y trancedig, a gyrwyd yn nghyfeir- iad Dolbenmaen—pellder o bum' milldir. Dy- ;ad y teulu oedd ar fod Williams yn cael ei gladd u gyda'i svxaig a'i blant, ond fe ddywedir fod ^wrfch wynebiad i hyny, a bu raid chwiUo am ffcdd ^rall yi t Llanfihangel-y-Pennant, ond ni chaniateid cJlal ui vrhyw wasanaeth a gosodwyd y gwseddillion iVwedd jnewn beddrod yn nghocgl y fymwent. LL^OfSGI DILLAD Y GWELYAU, Saxlwrn, -dan arolygiaeth y Bhingyll Tho«. Jonvs a'r Heddgeidwad Wm. Owen, J1œg.w.1.d holl ddilbdau gwelyau Ty Eiddew.

Eisteddfod Penuel, Bangor.…

[No title]

INODI ON O'H DEHEUDIR. j

BLAENAU FFESTINIOG.

LLANRWST A'R CYLCH.

Family Notices

ifanvolaetli Mv Lhw&lyn Adams.…

---Bwrdd Gwarcheidwdd Penrtyndendraetbt…

TrycMneb yn yr Afon Uyfrdwy.

-------------TRAWSFYNYDD.