Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

Advertising

11 A N G Y_L E S XOS.

Cynhadledd Esgobaeth Llanclwy.

I Priccas rdyddcrol yn Llanysttim^.wy-

Advertising

----_._---; 'GwrtbgiliK'T…

News
Cite
Share

GwrtbgiliK'T sit Wrth- gilwyr (Gan yr Hen Ffarmwr.) (Tiirhad.) Fy Nghydwrthgilwji',—Wei. wel, mao y gwanwyn wedi dyfod, rhaid dechrou vmb;u\otoi erbyn y "cricket match" sydd i fod rhyngom a bachgyn "P^nt y jGwagedd," ac er ein calonogi, fe lydd gweinidog y —— ei bresenoldeb! Ac fe bryn y "lady" fwyaf crefyddol yn yr ardal y bel i ni hefyd! ("Thanks" bythoI iddi am ei charedigrwydd). Ac 0 fal y mae cariad brawdol yn gwreiddio, ymledu, a bla.guro yn mhlith y cyfeilllon, tra mao ieuenctyd y g-ivahanol enwadau yn ymdrochu am y gzanp I Bobl anwyl, mae y "concerts" yn ein hymyl eto, ac y mae yn liawri bryd meddwl ,0111 danynt o dclifrif hefyd. Rhaid dysgu "glea" neu ddwy erbyn y rhai hyn, a dwy nou dair o "comic songs," onido ni fydd- wn ar ol. Beth ydynt i fod, tybedV—■ Round go's the world, trouble I'll defy We'll go along together my boys, My poor old wife and I, Slap bang, here we are again, here we are again— W hat jolly boys we aro. Dyma y "Darlleniadau Ceiniog" poblogaidd ynlt ar ein gwaethaf eto, cyn braidd cael amser i gymeryd ein lianadl; rhaid dysgu rhywbeth i gwrdd a'r rhai hyn et(< Both ddysgir, tybed! 0, dyma txJnill iawn i ddeclirou- Anwelodig 'rwy'n dy garu, rhyfedd ydyw nerth Dy ras; Tynaist f'enaid a'th hawddganvch o'i bleserau pca.'i ma's. "Nonsense," fydd peth fel yna ddim at "dasto" Mr Voltair, Mr—hym—Mr Ton. Pain, a'u brodyr. Dyma well path o'r haner na hymn—"I am old Bob Ridley, 0 i am old Bob Ridley, ho, I lie "Mae Robin yn swil," "Morgan a'i wraig," "Have you scf n the ghost'f "Who kiss'd the pretty girl?'' "'Twas you, 'twas you," etc. Ac wedi hyny darllen darn allan o lyfr =- Oes, y ma.) arnaf gywilydd wyneb dweyd wrth neb beth ydoedd. obr o beth, onide, fod y blaenor, y noswaith hono, yn brysio i orplien y cnvrdd gweddi bron ar ei haner, er gallu bod merwn pryd yn y "Penny Readings," am ei fod yn gadeirydd yno a'r nos wed'yn yn ei werthu yn gyfangwbl i fyned yno Ond sobrach fyth oedd i ni oil ddangos ein hynfydrwydd i'r pregethwr dyeitlir hwnw, gan ei adael yn y capel i bregethu i ddau neu dri; ie, dim ond dau neu dri! a ninau oil wedi rhedeg fel ynfydion i'r "Penny Readings"—ar ol gwerth ceiniog o wagedd! Ar nos Sadwrn, wrth gwrs, rhaid myned i gwrdd a'r hen gyfeillion i gael "glasiad" a thipyn o chat, ar ol llatur a lludded yr wythnos gyda'r pethau "poblogaidd" hyn. Dyma bethau gwerth fawr, onide, i greu ysbryd gwylio a gwoddio yn y moddwl, ysbrydolrwydd crefydd yn yr enaid, a sancteiddio y galon halogeclig gerbron Duw. Dyma bsthau fuasai wrth fodd calon yr hen Domos Amos, a'r hen Sion o'r Gelliheulog. Djuia ymborth enaid gwerthfawr i'w ntrthu i ymladd a phechodau'r I oes--i Luther, Melancthon, Huss, Doddridge, Baxter, Bunyan, Whitfield, Wesley, Watts, Calfin, Wick- liffe, a'r ddwy fil a'u brodyr. Ie, dymu. bethau ag y buasai John Elia-s, Christmas Evans, a Wilhams o'r Wern, yn dawnsio yn y mwynhad o honvnt; ac yn dyhysbyddu iaith o'i holl ansoddeiriau er gosod allan ogoniantau diderfyn yr holl Dethau "poblogaidd" hyn! Ha! ha! fy nghydwrthgilwyr, er cywilydd bythol i ni, rhyngom oil, nid rhyfedd fod yr achos yn wan yn y lle>—gwrthgilwyr yn heigio y gjnnydogaeth wrth y canoodd--ain henwau ninau yn sport, yn felldith, ac yn rheg, yn ein cefnau, rhwng trigolion yr ardal- a'n taimla/iau foreu Sabbath with Fwrdd y Cymun mor adamantaidd a,'r eiddo cythreuliaid! Ie, fy nghydwrthgilwjT, waeth i mi ddweyd y gwir yn eglur na'i gelu, er ei fod yn ofnadwy ddych- rynllyd. Pa sawl gwaith y buoch chwi, cyn hyn, yn gorfod haner rhagrithio wrth geisio dynwared gweddio yn gylioeddus pan o dan ddylanwad y teimladau litiarnaidd hyn! Ac ambell un o honom hefyd yn gorfod darllen ei ledrith weddi oddiar bapyr! Ac nid gwiw fyddai i n&b geisio fy mhers- wadio i gredu nad oes—pa fodd y dywedaf-nad oea jniloedd y dydd heddyw ar enw o grefydd o'r un broliad a minau, cyn yn awr, pan yn ofni cael fy ngalw i weddi yn y capel gan ddychryn Duw," eic oherwydd teimlad ac ysbryd gwrthgiliedig yn ofni methu myned drwyddi dipyn yn rheolaidd a tlirefnus; ond vn ceisio gwneud y goreu o'r gwaethaf, rhag i'r hen Sami Simon lygadgraif hwn a'i frodyr feddwl am danaf yn waeth, os oedd lie, nag oeddwn. Nid dyma fel yr oedd hi, yn wir, yn nyddiau dedwydd, ded- wydd, fy ieuenctyd, "pan gadwai Duw fi," ond dyma gynhauaf toreithiog yr hadau gwenwynig hyny a 11 el 11 hamryd gan y "gelyn ddyn" tra yr oeddynt hwy yn cysgu. Gwyddost, Arglwydd, ac na ddigied dy fawredd, a ni yn llwch a lludw, yn apelio at dy hollwybod- aeth, os oeddym yn gorfod gwisgo cochl rhagrith y pryd hwnw i guddio ein noethni; nid ydym yn gwneud hyny yn awr. Ond paliam y'n goficiir ac y'n haflonyddir yn barhaus gan ymadroddion ofn- adwy a chj'Mi'ous sydd, i'in tyb i, yn fwy priodol i eraill yn awr nag i mi7 Onid digon i mi fy nhrych- ineb fy hun ar y tir mdldithiol hwn? Ac onid yw fy ngwrthgiluid fy hun yn fwy nag y gailaf ei tidwyn'i Ond, Ti a'i gwyddost, nas gallaf atal y pethau hyn i boenydio fy moddwl ddydd a nog. mwy nag y gallaf atal yr haid i godi. Ond, pa fodd y dywedafIe, pa fodd v dywedaf hefyd? O butain, clyw air yr Arglwydd." (,)ch Och A ydyw Eglwys y Duw byw wedi myned yn "butain?' "Na ato Duw." "I bob putain y rhoddant wobr; ond tydi a roddi Dy wobr i'th holl gariadau, ac a'u gv/obrwyi hwynt i ddyfod utat oddiamgylch i'th I Canys lie y rhoddi wobr, ac na roddir gwobr i ti, yna yr wyt yn y gwrthwyneb Fel hyn y dywed yr Arglwydd Dduw "Am dywallfc dy fryntni, a datguddio dy noethni trwy dy butein- dra gyda'th gy.riadau, a thrwy waed dy blant y rhai a roddaist iddynt; am llyny, welo fi yn casglu dy holl gariadau gyda'r rhai yr vmddigrifaist, a'r rhai oil a geraist, gyda'r rhai oil a gaseuaist; ie, cjrsglaf hwynt i'th erbyn oddiamgylch, ac a ddynoethaf dy noethi iddynt, fel y gwelqnt dy holl noethni. lo, rhoddat' di yn eu dwy law hwynt.diosgant di hefyd o'th ddilLid, a ciiymeranL ddodrifa dy hardd- wch ac a'th adawant yn llwm ac yn noeth." Gnn hyny, unwaith eto, "0 butain, clyw air yr Arglwydd." Oedd, Arglwydd, yr oedd Dy Eglwys gynt yn putsinio gyda in-.ibion yr Aipht, merched y iMiiiisfciaid. meibion Asur, a chenhedloedd Gwlad "Canaan hyd Oaldea." Ac y mae yn puteinio hedd- yw gyda phetlia-i 11-wn mor ynfyd A bydded ei Jladdcdigion yn dystlon. Lienwir y- capel o gwr bwy gilydd ddydd y cwrdd crach-Ienvddol: ond efallai na fydd yno fwy na dwsin foreu Sabbath yn gwrando am lesu Grist, a hwnw wedi ei groeshoetio tiorlenwir pob congl o'r ystafell nos y "Penny Read- ings," tra mai pump neu chwech o bosibl fydd yn y cwrdd gweddi! Bydd raid cael y darllenwyr goreu i'r "Darlleniadau Ceiniog, ond prin y bydd digon o nthrawor. yn yr Y sgd Sul i ddysgu dau ddwsin o bl,,i-.it! Rhaid cacd "extra train" i fyned a'r dynion i'r "concerts, "etc., i wrando canu y "Gwenith gwyn," "Come, where my love lies dreaming," "Don't tickle me," etc. ond efallai na fydd digon o frodyr i ddechreu a dibenu y gyfeilluch gr-iyddol drwy weddi, heb i'r un brawd fyned trwy hyny o orchwyl ri hun ddwywaith! Traeni mawr fyddrJ cyhor deli tVll yn "Gath, a'u mynegi yn heolydd Ascelon." Ond y maent yn gwybod am danynt cystal a ninau a dyna y "sport" sydd ganddynt yn y ba.r bibell .a'r gwydriad. "Am hyny y ciliodd barnedigaeth oddi- wrthym, ac r.i'n goddiweddodd cyfiawnder disgwyl- iasom am oleuni, ac wele dywyllwch am ddisgleir- deb, a,c yn y fagddu yr ydym yn rhodio. Palfalasom fel deillion ar bared, ie, fel rhai heb lygaid y palfal- ysom tramgw^'ddasom ar haner dydd fel y cyfnos, ac ydjm mewn 11-oedd anghjfanedd fel rlia? mHrw. Disgwyliasom am f:]rn, ac nid oes dim; am iachawdwriaeth. ac ymballhaodd oddiwrthym. Canys amlhaodd ein camwcddau ger Dy iron, a. thyst- ioLiethodd ein pechodru i'n herbyr. Etc-Puham, palnm, 0 Arglwydd. y dychryni ni yn dragywydd a pht thau na pherthyn. i neb ond i Dy brophwydi yn urig? ato Duw" i mi, am bcrygl damnedig :eth dragwj'ddol fy enaid, i ddweyd na meddwl, na. chwaith agor fy ngwefusau yr) erbyn "rhai eneiniog yr Arglwydd." 0! Esaiah, Esaiah, pahaia ¡¡,e am bwy y II.- f,*rct.i.,t y brawddegau ofnadwy Ie., p&hnm hefyd, y poerydiant fy ysbryd i fel iin:; gallaf eu boddi, hyd 311 nod a fh-ydhu o ddagra«? O p» fodd yr agoraf fy ngenaii: 0, na. esgusodid fi am fod yn fud-HCwn rnudion oU (nage. nage), heb fidru cyfarth yn cysgu, yn gor- v/edd. ac yn caru hepian." Ond. er y cyfan, "Efe a bura wcinidogion yr hen Fani Eglwys, fc a'n ooo.t-lia hwynt fel coethi arian." Hwy ddefrront wedy'n ac a barant glywed eu swn hefyd. ac unwaith y deffroant, ac y cyfodant gydÙl gilydd, nid hir y byddant wedy'n cyn gyru yr holl fwystfilod rheibus hyn i'w lie eu hunain. A cheir gweled S-.ion Duw eto dan ddylanwad ei gwaredigaeth, yn lie bod yn wawd annuwiolion, ac yn "sport" i annuwiaid yn "degweh bro, ac yn llawenydd yr holl ddsiear." A dyweded yr holl bobl. Amen. Ond y "gelyn ddyn" a hauodd ryw hadau ofnadwy yn y tir "tra'r oeddynt hwy yn cysgu." (I'w barhau.)

Advertising