Hide Articles List

11 articles on this Page

Advertising

CYNHADLEDD E8 GOB A ETH BA…

[No title]

[No title]

[No title]

! y Diwyciiant Peinanyddoi…

News
Cite
Share

y Diwyciiant Peinanyddoi yn Lloegr a'r America. Ymddangosodd yr sslhygl a ganlyn yn y "Times"' am (ldydd lau :— Yr ydym wedi derbvii cr eu cyhoeddi y r.odion llaw- fer canlynol o ymcldidcliiJi gymerodd le yn Llundain, rai dyddiau yn of, cy«khvrn« peirianydd S«.isnig ag aelod o Ifirm Aiuerxcaaaidd iawr o bexrianyddion llaw- weitlifaol. Mae yr yniddiddan o ddyddordeb arbenig mewn cysylltiad a'r ;uighydfod peirianyddol sydd yn y wlad hon ar liyn o htryd — Ers pa hyd o ainaer mae c-ich ffirm ehwi wedi ei sef- ydlu yn Amcrica? Er oddeutu y tlwyddyn 1820. Beth ydyw cyfa?taledd nifer y dynion sy'n eich gwasanaeth Yr ydym yn cadw, oil gyda'u gilydd, dros 2000 o ddynion, ac y mae cyfanswm y cyftog a delir yn rhedeg i fyny o 20,000 i 25,000 o ddoled bob wythnos i ddyn- y ion o bob dosbarth. Beth fyddwch yn dalu yn awr, i mechanics da yn yr Unol Dalaethau? Nis gallat ddweyd fod ganddynt unrhyw safon (scale) reolaidd. Nid oea. dim. rheolau Unde-bau Crefftwrol yu rhwymo fod i bob, dyn gael ei dalu yr un fath ond cymerwch fy sefydliad i fy hun, yr hwn a deg gynrychioa safle mec hame cyffredin yn yr Unol Dalaethau—ni a fyddwn yn talu oddeutu dwy ddoler i ddwy ddoler a 25 sents y dydd o ddeg awr. Pan yn gweithio dros oriau, byddwn yn talu percentage neill- duol yn ychwaneg, fel ag y gwneir yma yn Lloegr, Ar ddvddiau Sadwrn hsry a weithiant naw awr, a thelir iddynt am naw'awr—yr hyn a wna gyfanswm o 59 am- yn yr wythn08. Gallweh gyrneiyd yr uchod fel yn cyniychioli cyfartaledd cyflog y macliinist neu'r mechanic cyffredin. Y mae yma lawesr o ddynion yn derhyn cyrlogau UWdl-i fyny i hyd yn nod pedeir dol- er y dydd. Am ddiwrnod o waith byddwch yn talu, dyweder, am ddeg awr fel a:snser rheolaidd yiia yn ol "overtime rate" am beth by-nag weithir dros ben hyny. A fedr- wch chwi ddwey i yn ol pa reol y byddwch yn talu am oriau drosodd? Na fedraf, gywir. NVrtli gwrs, percentage cyn- yddol ydyw ond yr wyf yn meddwl ei fod rywbeta. yn debyg ag yn Lloegr. Pa sut y Wddwch chwi acw yn trefnu yr oriau bwyd? ima eta yr wyf yn ystyried fod genym ni fanfcaU fanvr arnoeh chwi yn. Lloegr. Am saith yn y boreu y byddwn ni yn dechreu, stopio ddeuddeg ail ddechreu am un, a stopio am chwech. Gan hyny byddwn ni yn gweithio deg awr y dydd gyda dim ond un atalfa. Mae yr atalfa yn y dydd yn tori ar rediad Myfn y gwaith, gan ei bod yn anhawdd bob amser gyijmyd job i fyny yn union yn yr un pwynt ag y gadawyd ef heb goll anaser. Mae dechreu am chwech y boreu yn ymddangos yn fi'ol i'r eithaf. Yn y lie cyntaf, daw y j dynion at eu gwaith heb ddim brecwast, heb fod yn y dymher mwj-af siriol yn ystod misoedd oer y gauaf, ac yn sicr ddim yn gyfaddas i ddechreu unrhyw orch- vryl yn gofyn am sylw manwl a thriniacth egniol: ar ol gweithio dwy awr gyda. 'stumog wag,maent yn stop- io haner awr i frecwast, ar ol yr hyn y byddant yn ail gycliwyn, ac erbyn y byddant eilwaith yn gweithio mewn llawn hwyl y mae clvchau ciuiaw yn canu ac yn dechiou atalfa rhif 2. Tra, yn America, y bydd y dyn- ion yn doD. at eu gwaith saith yn y boreu wedi cael brecwast; 1rwy a wnant ddalfa o bum' a.wr o waith defnyddiol, gonest: ant i giniaw am awr. yna rhodd- ant bum' awl' eraill o waith, ac mae y dydd ar ben. Yr wyf fi yn meddwl fod gan y dull hwn fantais fawr, i'r dynion yn gystal a'r meistriaid. Y mae genych erbyn hyn lawer o fiynyddoedd o brofiad fel llaw-wneuthurwr (manufacturer) yn Am- erica bath ydych yn feddwl o'n rhagolygon dyfodol ni dan amgylchiadau presenol pethau? Ystyried yr wyf ei bod yn anmhosibi i unrliyw ddyn wneuthur busnes yn y wlad hon fel peirianydd nou law- wneuthurwr peii'ianau o ansawdd da, tra yn gweithio wyth awr y dydd, a chystadlu cliyda cliyiieiyb beir- ianau wneir yn Ffrainc, Germani, neu America, hyd yn nod pe talai efe yr un graddfa o gyflog yr aivr ag a delir yn y gwledydd hyny. Cymerwch Ffrainc,er engraiftt: mae yn ddigon hysbys eu bod hwy yn gweithio deg awr y dydd, ac mae y cyflogau ar y Cyfandir gryn lawer yn is nag ydyw yn Lloegr nIt r America. Mae y mechanic F fel rheol yn ddyn deallgar. IIwjTach, pa byddai i ddewisiad gael ei wneud, nr <mawn i betmso myned i Paris, neu l'ywle yn y gymydogacth, a sefydlu gweithfeydd yno yn hytrach nag yn Lloegr. Yn y lie cyntaf, gallai un gael dosbarth o mechanics gweithgar a deallus buas- wn yn gwneud defnydd o'r peirianau goreu posibl geid ar y farchnad er arbed llafur dynol, ac yn talu i'r dyn- ion yn ol eu gallu a'u medr am redeg y peirianau hyny, ac yr wyf yn sicr y buaswn wedyn yn abl i manufac- tro a gwerthu yn Lloegr mor rhad nas gallai yr un sef- ydliad Prydemig gystadlu a mi. Mae y sylwadau hyn yr un mor gymhwysadwy i Belguim a Germany hefyd. Yn awr, gyda golwg ar yr Unol Dalaethau, nid oes yr un amheuaeth o bcrthynas i ragoroldeb y gwaith a droir allan, ac nid oes yr un amheuaeth chwaitk am allu y llaw-wneuthurwr Unol Dalaethawl i allforio peirianau i bob rhan o'r byd, yn cynwys Lloegr—chwi ganfyddweh eu locomotives hwy yn mhobman a'u ma- chine tools yn mhob cyfeiriad. Mae y llaw-wneuth- urwr Americanaidd yn talu uwch cyflogau o 20 i 25 y cant na ni y Saeson. Credaf mai yr un pris yn ymar- feroi yw "raw material" (hyny ydyw, material fel ag yr arferir ei anfon i'r llaw-wneuthurwr). Yn awr i beth yr ydych chwi yn priodoli eich llwyddiant yn y mater o law-wneuthuriad rhad, ac mewn canlyniad eich gallu i allforio i wledydd cydymgeisiol gydag elw? Yr ydym ni yn yr Unol Dalaethau yn talu eyilogau uchel, llawer iawn yn uwch nag a wneir yn Ffrainc a Germany, ac, fel y dywedwch chwi eich hun, talwn « 20 i 25 y cant yn fwy nag a wneir yn Lloegr hefyd. Yn awr mae y drud hwn wedi gorfodi y meistriaid, eu fformyn, ac hyd yn nod y dynion, i ddyfeisio rhyw foddion er arbed llafur. Y mae holl gelfyddgarwch y meistriaid a dynion blaenaf y sefydliad yn cael ei gryn- hoi yn nghyd i gynllunio "'labour-saving macliinery," gyda'r canlyniad fod gwaitli y-n cael ei.gario allan gyda pherffeithrwydd, buandra, ac isder pris fuasai yn eich • synu. Nid yw y gweithwyr yn y wlad hon yn deall y sefyllfa, neu ynta maent yn anhodus o dywyll, onide ni fuasent byth yn cania,tau i fasnaeh y wlad gael ei dinystrio gan reolau goraiesol cymdcithas grefftwrol. Yn ein gweithfeydd ni, y mae y "plant" wedi bod yn graddol gynyddu gFn "labour-saving machines," fel nad yw ein staff o ddynion, serch fod ein "plant y foment hon wedi mwy na dyblu, wedi cynyddu rhagor na thua 50 y cant, gyda'r canlyniad fod y gwaith droir allan genym (yr hwn sydd mewn cyfartaledd, a siarad I yn gyffredinol, i nifer ac efycitidofi-wydd y peirianau) wedi ei ddyblu; ond y mae swm edn cyflogau, mewn cyfartaledd i'r gwaith yna. droir allan, 25 y cant yn liai. Y canlyniad naturiol yw, fod genym allu i gys- tadlu yn marchnadoedd y byd ac ar yr un pryd dalu i'n gweithwyr uwch cyflogau yn y dydd aa phe buasent yn gweithio dan yr amodau a fodolent o'r blaen. Y mae "machine tools" Americanaidd, gwertii canoedd o filoedd o ddoleri, yn cael eu hanfon wedi talu eu clud- iad am filoedd o filldiroedd ar drawS! y weilgi i Loegr, Germany, Ffrainc, Rwsia, Japan, a China, a diawheu fod yr offerynau hyn yn ddiguro a van eywirdeb, par- had, a rhagoroldeb eu cynlluuiad, Mae y ffaith hon yn siarad drosti ei hun. Golyga Iwyddiant Uafur rhydd a deallus, wedi talu'n dda am dano. Yr wyf yn deall wrth hyn fod y llaw-wnouthurwr yn yr Unol Dalaethau yn feistr yn ei siop ot hun (yr hyn sydd fwy nag a ellir Jdweyd am y llaw-wneuthur- wr Prydeinig y funud hon), ac yr wyf yn deall oddi- wrthych chwi nad yw yr undebau creiftwirol yn yrnyr- yd ag ef parthed pa ddyn gaiff efe osod ar beiriant neillduol na pa nifer o beirianau gaiff y dyn hwnw eu gweitluo, os bydd efe yn dewis gwneu j hyny er nvryn cynyddu ei gyflog? Wei, y mae "organisations" llafur yn achlysurol wedi codi'r cwestiwn o unffurflaeth cyflogau. Darfu iddynt dreio dwyrt i tuewn y "levelling system," f cyffelyb ag a fodola ynia yn Lloegr, yr hon wna it's gweiihiwr da, gario y. gweithiwr gwael, ac mewn canlyniad yn lladd uchelgais. dyn i ragori yn ei alwediga&feh»aeal- duol ei hun; yn syml am na chaniata yr undebau crefftwrol iddo wneud mwy na swm neillduol owaith mewn geiriau eraill, ei rwystro rhag cael mwy na swm penodol o gyflog, oherwydd fod yn rhaid i'r meistriaid drwyddo ef gynal y gweithiwr segur a diofal. Yn awr, yn America mae y dynion yn fynych yn ymranu yn giangQeddo. Bydd i mechanic o'r dosbarth cyntaf arwairt mintai a chjmeryd gofal o nifer o beirianau, gyda bechgyn ieuainc a labrwyr i'w gynorthwyo. Bydd iddo osod y job yn y machine, ei chychwyn. myiied rhagddo at y nesaf, ac felly yn mlaendrwy y nifer o beirianau, gan eu cadw oil yn y cyflymdra, pricdol a chadw arolygiaeth gyffredinol ar y gwaith ie edrych bachgen ar ol yr oilio a cheidw lygad ar yr offer; a bydd yn barod i alw y dyn os ymddengys rh-wbeth i fjTLed allan o'i le. Y mae llawer o'r ma- chines yn hunan-weithiol (automatic), ac unwaith y gyrir hwy, nid ydynt yn gofyn ond ychydig sylw ysgil- gar. Yn awr beth a ddigwydd yn Lloegr! Fe osodir dyn da, dyn medrus ac egniol, i weithio ar "lathe." Efo a esyd ddarn o waith i fyny ac a ddochreuir arno yna efe a eistedd i lawr, ac mae'r gorchwyl yna yn myn'd yn mlaen drwy y dydd—mae'r dyn yn eistedd ar gasgen ac ynymarferol rydu o ran corph a meddwl. Yn awi- gallasai y dyn yna yn bur hawdd weitliio tair neu bedair o "lathes ond tybiweh fy mod i yn myned ato a dweyd: ."Mae yna daiv 'lathe' yn rhagor; as cedwch chwi hwy i fyaed, yr hyn all well wneud heb pndrech annyledus, mi a dalaf 1 chwi gyflog dwbl;" bydd iddo wrthod am na chaniateir hyny gan ei undeb crefftwrol. Mae efe yn dychymygu, druan tlawd, ei fod yn amddinyn ei ddiwydfa, a'i fod, trwy wrthod gwneud mwy na sv/ui neillduol o waith ei hunan, yn gwneud gwaith i eraill. Erioed ni fu y fath gamgym- eriacL: nid yw. efe ond lladd y ddiwydfa ag y mae ef a'i gydweithwyr yn dibynu arni. A ydych chwi yn perthyn i unrliyw gyfuniad (feå- eratiOh) ac ydym, yn pertliyn i'r un cyfuniad, ond yn dewis yn hytrach gadw anmbyniaetli drwyadL Fe ddywecl- ir wrth y dynion.: "Os bydd genych unrbyw gwynion, gallwch ddyfod ar eich union i'r swyddfa a gosod eich. achos i lawr, psryd y bydd iddo dderbyn ystyriaeth an- mhleidiol." Mewa llawer o weith.feydd mawrion (ii- andieu y gaii fbd. yn anmhosibl eadw mewn cyffyrdd- iad a'r dynion. Ein profiad ni yw, mai anfynych y ceir hwy yn .a,fn syniol pan ymddygir yn briodol tuag atyofc; ond ll yr ant i ddwyiaw YI1 undebau crefft- wiol-,maent vy:t ymddangos yn colli pob unigoliaeth meddwl neu welthix-duul ac yn dilyn eu harweinwyr fel deadeli o dilei'aid. A'u cymers'd gyda'u gilydd, gallai »an ystyried fod .i.law-withf0ydd peirianyddol yn bethau sy'n talu yn yr U nol Dalaethau? Y dvnt. Maeut yn rhoddi proffit gweddol deg. Wrth gwrs y mae iddynt ttynyddoi del wui ydynt dda. Nis gallaf fedJIwl am un gweitiifa peirianau wedi llwyr fetliu. I ddychw-elyd at y cwestiwn o gystadleuaeth. Yr ydych chwi yn gweithio dar. amodau a ymddangosant yn bur anff^riol gyda golwg ar gyllogau delir o'u cyd- ir aru .a'r ^Iad hon; etc yi ydych yn alluog i allforio ac i'n tanweithu ni yn y farchnad gyda. nwydd'diam- lieuol. well:mewn 11 io ell an neillduol. A ydych chwi yn priodoli elcli llwyddiant i uwchraddoldeb y dynion fel unigolion vnte i waith yr undebau crefftwrol yn peidio ymyi-yd? Yr wyf; yn priodoli ein llwyddiant i'r ddau achos Ul-hod,v-m gyntaf, i uwchraddoldeb- y "workman- sliip"ol,arwTdd y dealltwriaeth mwy a fodola yn mysg dwylaw siopau peirianyddol America ragor eiddo rhai y wlad- hon. Cynyrclih- y deallgar well hwn gan aw- yddfryd y gweithiwT i enill gymaint ag sydd bosibi, a ehiin waith y meistriaid yn ei gefnogi i wneud hyny. N id yw efe, fel y gwna'r gweithiwr Seisnig, yn eistedd am oidau i wylio peiriant hunan-weitliiol: i'r gwrth- wyneb, mae ei dwylaw a'i ddealltwriaeth ar lawn gwaith yn ei fudd ei hun ac yn mudd ei feistr, gyda'r caalyiiiad o gyflog uwch a throi mwy o waith allan. Nid yw ysbryd cydymgais wedi ei wasgu allan o fr<9no ef gan reolau yr undeb gweithiol! Oddiwrth yr hyn ddywedasoch wrthyf, yr wyf yn casglu nad yw eich profiad yn Lloegr wedi gaclaal ar- ?. graph ffafriol iawn arnoch, yn fwy arbenig felly gyda golwg ar y dyfodol? ? ,1 hyn yn syml y mae'n dyfod. Os deil y dynion ati i wneud yr hyn a wnant, bydd iddynt ddreifio y fas- naeli beirianyddol briodol allan o Loogr. Yr hyn a olygaf wrth y fasnaeh beirianyddol briodol ydyw peir- ianyddiaeth fel yn cystadlu a gwledydd eraill,- "manu- facturing engineering" a gynyrcha nwyddau i'w gwerthu yn y farchnad agored, y cyfryw-ag a wasan- aetha i hyrwyddo diwydianau eraill. Ni ddvlid ystyr- ied contracts y Llywodraeth dan y pen hwn. Nid oe* yr un rheswm, a siarad yn fasnachol, pahamjna ddylai dynion yn gweithio ar gontracts y Llywodraeth weith- io pum' awr am fod y bobl. yn talu am dano ac os yw y genedl yn dswis segurwyr, hwy sydd i edrych allan am hyny. Yr hyn a ddigwydd yn eich gwlad chwi ydyw hyn. Mae eich Llywodraeth wedi gwaeud cyn- ydd aruthrol yn y Llynges yr ydych yn gwario mil- iynau sydd wedi cadw ac yn cadw eich ilong-ierdydd, eich sefydliadau pairi:)nvddol, eich gweithfeydd dur a'ch ffactris gynau yn brysur-yr oil o ba arian a gyf- lenwir trwy dreth genedlaethol. Mae eiah dynion wedi cymeryd mantais ar hyn ac yn streicio. Yn ys- tod y cyfnod hwn, tra mae eich sylw yn., cael ei neill- duo at weithio i'r Llywodraeth ac ymladd a streiciau, yi ydych yn caniatau i farchnadoedd eich allforio n mawr yn gystaJ a'ch diwydiant cartrefollithro drwy eich bysedd, a chael eu cymeryd gan yr Unol Dalaeth- au, Germany a Ffrainc. Fe ddaw y dydd pan nafydd ar y Llywodraeth angen cymaint o longau, ac hwyr- ach llai o ynau yna bydd'raid i chwi droi i'r farchnad f.gored am archebion.ac mae arnaf lawer o ofn y cewch na fydd dim lie i chwi yn y farchnad ho no, a thehygol y daw dirwasgiad mawr ac angenoctid yn masnach beirianyddol Lloegr.

Damwain Ddifrifol i'r Colonel…

Cynhadledd y Marsiandwyr Lleshi

Advertising

! NODlON O'K DEH EUDIU

! Damwain. iingsuol yu Chwarsl…