Skip to main content
Hide Articles List

18 articles on this Page

Rhys Dafydd Sy'n Deyd-

BEIRNIADAETII AR Y TRAETHODAU…

Y FEIRNIADAETIJ AR V FFUGCHWEDL-

Rheolwyr Lleol Y sgolion Mon.

IrR RHAI A FVNANT FOD YN DDOETH.

Anghysondeb y Dadgysylltwyr.

News
Cite
Share

Anghysondeb y Dadgys- ylltwyr. (GAN Y PARCH B. JONES, RHEITHOR PENMACHNO). Yr ydym yn hen gynefin a'r lioniad oddiar hvyftvnau y dadgysyilrtwyr fod meddu ar Old a me<kl;anau yn ilesteirio gw-aith ysbrydol yr Egiwys, ac yn faen tramgwyrdd ar Horrid ei gwaith yn y byd; ac y ma.e r cyfeillion hyn yn caru 1. Hglwys gy.maint, ao y mae ei llwydd- iant mor agos at eu caion, fei y maent yn gwario Havoer i ffcriivn bob blwyddyn yn yr ymgais i ddiitod y llyffet'heiriau sydd yn rhwystro ix-.riant rniawr yr Egiwys i ores-gyn y byd. Nis gal! Eg- lwyswyr lai n.a teimlo yn ddiolchgar iddynt am y dyxldoitlcb ajighyffredm a deimlant a'r aberth dirfawr a wnant er ilwyddiant Egiwys nad ydynt, o leiaf, yn perthyn iddi Ond os ydynt yn gallu perswadio eu fcunain, :n's gat'-ant byth yu dra- g-ywydd bei-swadio Eglwyswyr eu bed yn onest yn eu proffesiadau. Ac am y rhefewm hwn, dywed banes a phnofiad wrthym Pob gwaddol- lad ailant &u sicrliuu iddynt hv. y eu hunain; 'pob cymun-rodd allarit ddoJi eu dwy law ami; pob i ull arian o'r t,pethi aHant grafangu }Job darn o dir allant sicrhau a phob degwm allant ei gael- at eu gwasanaeiii eu hunain—neidiant am dano mor awchus a pysgodyn ar flaen Jili 1 Nid y-uym yn oonde-mnio dim arnynt; dymunwn yn unig didarr, os eu hanghysondeb dybi™yd. Ychydig y n.ae'r werin erioed wodi glywed am yr elusenau Ymneiliouol sydd wedi eu rhoddi gan foneddigesau a boneddigion or oynoithwyo eu gvveinidogion a hyrwyddo (nid llyfFet.heirio yn awr !) achos Ymnoillduaeth. Dyna'r Lady Iftevv'ey's Charity, Coward Trust-, Creed's Trust, Chamberlain's Trust., Dr. Williams' Trust, Da- vis' Charity oil wedi eu sefydi u er mwyn gwaddoli Ymnfiliduat-th a talu cyflogau pregeth- wyr YnmeilJduol. Yn y flwyddyn 1704 rhodd- odd Lady Hewley ei hetifeddiaeth drosodd tuag at helpu (1) Pnegethwyr tl-awd a d-uwiol; (2) Eu gweddwon; (3) I bnegethu'r Efengy! me-n 11.0- oedd tkdion; (4) I addysgu dynion ieuaino ar gyfer y wcinidogaeth; etc. Mae'r incwm blyn- yddol oddiwrth yr eju.n hon yn unig tua deud-d-eng mil o bunau. Gwneir y swm hwn i fyny drwy renti, suddo arian mewn oonsok, ac y mae hyd yn nod ddegwm un plwyf yn helpu at chwyddo y gronfa. Mae'r swm a renir o angen- rbeidrwydd yn ovfnewid, ond yn y flwyddyn 1872 rhanwyd dros 3C00p lhwng progetliwyr. Y "s 3000p mae pob piegethv.r sydd yn derbyn o'r gronia yn derbyn ei ran o ddegwm plwyf West Ayron, ac y mao pob un o honynt yjt gallu ("yggu yn dawei. Oddiwrth elusen Dr. WTliams derbyn "Pre- get'hwyr y Gair" 200p; gw einidogion yn Ngog- ledd Cymru, 274-p; gweinidogion yn Neheudir Cymru, 138p; gweddwon pregethwyr, lOop; ysgolhcigion duwinyddol, 160p. Cyfrenir yr arian hyu, n-eu symiau oyffelvb bob blwyddyn. Os yw yn gyfiawn dwyn nieddianau'r Eglwys oddiami, cyfiawn hefyd yw dwyn y meddianau hyn. Ond rid oes son am danynt-! Mae pob eiddo yn meddi^nt yr Egiwys cyn 1662 i'w dwyn oddi arni fel pe buasai hynafiaetb rhoddion yn eu gwneud yn ddirvm. Gwir mai am y degwm y meddylia-i y cyfiiedin o bobl, ond nid yw y defc'wm ond oyfran 0 Egiwys y ceisir ei gynieryd o'j meddiant- A rliodd i'r Egiwys yw'r degwm lawn gymaint ag yw elus-en Lady Hewfev i'r Ymneiiduwyr, ond ei fod yn hynacli- Ilonir n-ai rliodd y Senedd yw. Nid yw hyny yn wir. Y mae yn hollo) groes i'r ffeithiau. Yr unig beth wna y Senedd yw ei ddioge'u i'r Egiwys, yn h<.)io! lei y diogolir elusen Ead-y Hewlcy i'r Ymncilkhiwr- Yn 1812 bu cyfreitliio P-Jai,'h a ch-ootus yn nghjfoh yr elusen' hon (y cwervl oedd. a oedd gan yr Undodwyr hawl i gyiran o hono?), a chyfraith y wlad a ddyfarn: odd rnai peri hyn yn unig oodd i Y'lnneiliduwyr uniawr.g>e*l." Y mao ffurf.rbx1d.iad y degwm yn v. ahanol; ac y mac'}' ffurf yn rhodi mantais i'r di-egwyddor gam-ddarlunio fl'eitJiiau. Ond pan diderbynia YmneilWuw.vr der]- viiiatit hwy ef ar yr un egwyddor a rhy w rodd arall. Ac y maent yn eu lie. Yr w d wedi cyfoirio eisoes at ddegwm plwyf West Ay ton yn cacti ei ranu yn mhHUi preget'hwyr Yrnneillduol. Y mae prif ddegymau phvyf Little Maplestead yn eiddo i'r Bedyddwyr: y mae degwm pKvyf Brandcston yn Suffolk wedi ei rooodj tnag at gyna! capol Ym- neil'dnrf. yn Llundain, "tra ho dwr yn rhede-g," ao nid oes neb yn ewyno yn erbvn v "gortSirwm oesol." 0, na nki .)'1' YmneiH- duwyr yn gwnthod degymau jwn gaffont hwy afael arnj-nt. Y mae gan Ynineitiduwyi- Geiiiddewi dir g^vcrih 67p y flwyddyn a. thy tafam o'r enw Red Lion. 1¡;e cape! yn Neheudir Ceredig- ion yn dor byn 50p y flwyddyn, ac o logeilau Eg! wyswyr y mae yr bapei- can' punt yn dyfod. Mae capel j'n A bercarn wedi ei wtaddo Li gan deulu Eglwysig, ac yn werth i'r gwe-midog o leial 200p v flwyddyn. Caj>el yn Mert-hyr Cvnog, yn Sir Benfro, yn derbyn 60p y Uwvddvn 'oddi- wrth dir; mae 12p y flwyddyn vn Sarii Kerry yn dod odds wrth dy tafarn a thyddyn. Yr unig ddnù! ystyriwn yn nglyn a degwm ac eidoo arall yr Egiwys gwerth cymeryd eylw o hem yw, fod y degymau a'r meddianau "eraill wedi eu rhoddi iddi at gynail cr-ifydd yn y wlad, ac nid i'r Eglwvs yn arbenigorfei y oyf- i-yw. Yr ydym yn cyfaddef fod rhvw gymaint o rym yn y ddadi hon. Ond, fyluer, amoan y Bil sydd yn awr o flaen y Senedd yw cyme-rvd yr icll ?,cdcbon hyn oddiar greifydd yn g-yfan- gwbi, a'u h-arfer at acho?ion bydof a secularaidd. Os ai. gynaj crefydd y rhoddwyd bwv, ao nid yn arbenigol i'r E^iwy-s, poliam y"dvgir hwy oddiar grefydd, a'u rhoddi i j;mc.aiiion eraill? Pan y rhoddwyd hwy, yr Egiwys oedd unig gynryoli- lolydd orefydd yn y wlad- Gadav.odd vr Ym- nciliduwyr hi, a ffurfiasant aehosion newydd. A oes gan hyny gan yr Ymneiiduwyr hawl fomol neu gyfreithlawn i feddianau'r Egiwys? A.tobiJ di-wy ofvn owestiwn a rail. Yn ddiweddar ymamwodjj "Egiwys Rydd v ,,ddawrtli Iv Mot-hodistiaid. A oes gan "Egiwys Rydd y Cymry" unrhyw hawli wadd- ohadau y Methodietiaid? A yw y Metihodisitiaid wedi rhanu eu heiddo yn irihiith aelodau aohos y Vill"ch W. 0. Jones? Maent yn wfftio'r syn- ly lad! A phaiism y nme yn rhaid i'r Eglwva ymaoael a'i meddianau am fod enwadau wedi P-ada-L,17 Mae i-r enwadau yn nwddm ar wadilol- iadau anferth. Pan y byddant yn ddigon bunan- aierrhol i ymwadu a hwy oherwydd eu bod yn r'liwystr iddynt gario yn miaen ivaith eu Hafliraw Mawr, bydd y pryd hyny vn ddi->on buan iddynt ofyn i Egiwyswyr ymwadu°a'r gwoadd'iacfao y mao hen Egiwyswyr y gorphenol wedi eu rhoddi i gynorthwyo eu gweinidogion, ae .1 hwyluso amoan mawr oenhadaeth yr Eglwvs sef darostwng y byd yn eiddo i GfMt.

- PARLYS PLENTYN.

[No title]

TOMENYDD IIENAFOL CYMRU A…

ENGLYN BUDDLGOL AMLWCH.

UNDEB GWEITHIOL I WEITHWYR…

Family Notices

[No title]

Advertising

"RITCHIE PIERCE."

Advertising

ECZEMA YN VMOSOO AR DEUlU…

Llythyr at y Golygydd.