Skip to main content
Hide Articles List

20 articles on this Page

Advertising

Nodion Amaethyddol.

[No title]

[No title]

[No title]

[No title]

[No title]

[No title]

-------_.-__-, Derbyn Ehenti…

News
Cite
Share

Derbyn Ehenti Jitifsddiaeth Bodrrgas. Dydd Merclier, yr wythnos ddiweddaf, dcibyn- iwyd rhenti yr etiieddiacth uchod yn Lianerciiy- medd. Yn y ciniaw dilynolrdywedodd Mr Thos. Prichard, goruchwyliwr, mewn atebiad i'w "iechydda," a gynygiwyd gain Mr W. JB, Y.K., Bodynolwyn (is-ga-de-rytid), fotii o 5p i 15p y cant wedi eu dychwelvd yn ol o'r rhenti am y 15eg mlynedd diwtxltLif. GobeitJuasai Syr G-forga Meyrick, Bar., y bus.sai yr ivrian a ddychwelwyd wedi eu cymhwyso at gadw y cloddiau. a'r adeil- adau mewn trefn dda, ond siomwyd ef drwy gan- fod eu bod wedL eu. hesgeuluso, ac i 1xYb ymddang- osiad yr oedd tenantiaid ar etifeddiaetlwu f?.Aill a dalent ardxethoedd uwch ac na dderbynieilt un- rhyw droad yn ol yn ymddangos i wneud lawn cys- tal a thenantiadd Bodorgan. Yr oedd wedi ceisio yn ofer i roddi cyfrif am vt anghyfartaledd hwn, a'r unig gasgliad y gallai ddyfod iddo ar ol gwneud cryn ymholiadau oddiar ffermwyr profiadol ydoedd fod ffermwyr yn syml amaethu a fyny i'w rhenti, ac fod troadau yn ol yn gwneud end ychydig ies. Gwerid symiau mawrion iawn bob blwyddyn ar adeiladau, a chanfyddai y tirfeddlanwr hi yn a11- mhosibl i barh&u i adeiladu ac i ddychweilyd sym- iau o'r rhenti. Gellid codi Hog ar raddfa resymol ar adeiladau godwyd yn. ddiweddar, ac i'w codi. Gwerid yr holl arian a ddbynid o Etifeddiaeth Bodorgan yn Mon. Hyderaii v byddai i'r amser- oedd wella, ac na fyddai angen am droi yn ol. Part-hed cydweithrediad ymddangosai fod fferm- wyr Mon yn hollol anghymwys o hono. Nid oedd ganddynt ymddiried y naill yn y Ilall, ac yr oedd pob ymdrech at gydwedthradijad wedi ffaelu anewn canlyniad. Yn mhlith pethau eraill, prin yr oedd yr arddangosfeydd amaethyddol wedi gwneud un- rhyw les. Nis gallent gvdwedthredu i gael un ar- ddangosfa sirol dda, teilwng o'r enw, eithr gwas- traffent eu hadboddlau er cynal dim llai na dwy arddangpsfi amaethyddol, chweoh o arddangos- feydd ceffylan, neu arddangosfeydd' Mai, yn y sir fechan hono. Yr oedd ef o'r farn y gallasai fod yn well i'w rhoddi i gyd i fyny, ac mewn trefn i godi'r prisiau a gweHa eu bridiau, cael arwerth- iadau cyd-\veithredol mewn ebolion, teirvr a my- heryn gvda gwobrau. Yr oedd brain a chwningod yn llawer rhy niferus, a dylid eu cadw i laWT. Yr oedd y peth yn eu dwy law hwy eu hunain, ac nis gallent gwyno yn nghylbh colliadau os cadwent y fath stoc ddinystriol. Dylid dinystrio yfgall hefyd, yr hwn oedd arwydd o ffermio bl-er, a chy- merai le llysiau mwy eylweddol. Nid oedd nem- awT bwys sut y cynhauafid y tir os cedwid ef yn glir oddiwrth chwyn ac mewn. cyflwr da. Fei y gwyddai llawer o'r tenantiaid yr oedd ef era rhai blynyddoedd yn bwriadu parotoi ffurf newydd o gytundeb at osod ffermydd. Yr oedd yr hen ffurf allan o'r ffasiwn ao allan o argraph. Yr oedd wedi aros blwydidyn ar ol blwyddyn yn y gobaitli y pesid Deddf Daliadau Amaethyddol newydd, ond yr oedd yr amgfylchiad dymunol < hwnw yn ymddangos mor bell ag erioed. Tybiai I os pesid deddf dda yn darpar am y telerau cyff- I redin bydddi cytundebsyml o osod a chymeryd t;r yn ddigon gydag ychydig adranau i gyfarfod ag t amgylchiadau neillduol. Ond 0.1 na cheid hyny, byddai yn rhaid tynu allan gytundeb etifeddol. Yr o-edd wedi ysngynghori a'r tenantiaid cyn setlo y cytundeb blaenorol, yn awr rhyw 25 mlynedd o oedran, a dymunai ar iddynt yn awr benodi pwyllgor bychan i fyned drwy a setlo y cytundeb newydd fel ag i sicrhau i'r tenantiaid ryddid i am- aethu, ad-daliad am weHiantau gwirioneddol ( y tybiai ef y dylai bob gwelliant arhosol gael ei wneud giaIl y tir-arglwydd), a sicrwydd diliad, ac i'r landlord ddyogelwch fod i'r ffermydd a'r adedl- aim, ffyrdd a gwrychoedd gaal eu cadw a'u gadael mewn cyflwr da. Fed rhool, yn Mon pan derfynai tenantiaeth. os gorfodai y landlord eii hawliau cyf- iawn yr oedd yn meddu hawl lawer uwch i ad- daliad aani wast.raff nag allai y tenant brofi fel yn ddyledus iddo ef am weHiantau. Gyda'r teimlad da a fodolai bob ameer ar vr elifeddiactli hono, nid oedd ganddo unrhyw amheuaeth mai ychydig iawn o anhawsder i setlo telerau mewn dull bodd- haol i'r hoH bartion. Ni fyddai yno ail-osod cyffiredinol—'byddai raid, i'r rhai yn awr heb gytundebau gymeryd rhai dan y ffurf newydd, a byddai i'r tenantiaid hynaf gael eu dewis. Ar ol eytuno a'r agreement" byddai iddi gael ei chyf- ieitbu i'r Gymraeg, a chyflenwid bob t,enant a chopi. Parthed amaethydidiaeth wyddonol hyd- orai y byddai i'r is-gadeirydd ysigrifenu llythyr arno (chwerthin). Mr William Jones. Bodynolwyn Groes, wrth gynyg ieohyd dia "YTirfeddiainwr," a diolchodd yn galonog iddo ar ran y tenantiaid am y troadi yn 01 o 5p y cant. Dywedodd, fodd bynag, fod yn ddrwg ganddynt ddeaU oddiwrth gylch-lythyr a dderbyniwyd na thread dim yn ol yn y dyfodol. Er hyny yr oeddynt yn bur ddiolchgar am y rhodd —eithr rhodd ydoedd. Ar yr un pryd nis gallai gytuno a'r mynegiad yn v cyloh-lythyr fod prisiau wedi gwelLi neu fod cyflwr y tenantiaid amaeth- yddol wedi gwella. Mewn ffaith, yn Moll., lie nad oeddynt yn tyfu gwenith, a He y gwerthai yr amaethwyr eu ceirch mor gynted ag y dyrnid hwy —mewn canlyniad yn rhanol i ddiffyg cyfalaf ac an an i fyned yn uriaen, ac yn rhanol oherwydd diffyg lie storage, achosodd y codiad dros ameer yn y prisiau yn y gwarrwyn fwy o ruwett nac o les iddynt, oherwydd nid oedd gftonddynt ddiun i'w werthu, ac yr oedd yn rhaid iddynt dalu mwy am flawd. Yr oedd prisiau stoc o bob math wedi gos- twng. Addefai fod y cloddiau wedi eu gadael i fyned allan o drefn, ond cwynai am brinder, an- sawdd wael a drudaniaeth llafur. Yr oedd wedi darllen am gydweithrediad fel peth a wellai bob- peth. Talai i gael ffatris a llaet:hdai, ond antur- iaeth ddrud ydoedd, a phrin y gallai ef gynghori ffermwyr tenantyddol bychain i ymgymeryd a'r fath anturiaethau os nad oeddynt yn cael cefn- ogaeth gref gain gyfalafwyr. Yr oedcli yn ddiau Ie i wella ar eu dulliau. Hydferai y byddai i fferm y Coleg wneud rhywbeth i'r oas sydd yn codi, ond nid oedd ganddo ef lawer o ffydd mewn darlithiau. Yr oedd wedi gwrandaw ar Mr Bryner .Jonets;. ac wedi darllen ei lyfr. Yr oeddynt yn bethau difyr i'w darllen. Yn ol y rhai hyny yr oedd amaethu yn waith hyfryd iawn, heb unrhyw rwystrau, ond yn ei farn ef nid oedd unrhyw fusnesmor risky." Yr oedd yr amaethwr at drugaredd y tywydd, a'i stoc yn ddarg i anhwylder, i ddweyd dim am ansicrwydd y marchnadoedd. Nis gellid dysgu amaethyddiaeth allan o lyfrau. Nid oedd yn tybio y gwnai ysgall lawer o niwed; Hwyddai yn dda ar ei dir cleiog ef ond vr oodd m ddia gan- ddo ddweyd nad oedd ganddo wningod. Derbyniwyd yr ardrethi eraill yn Aberffraw ddydd Iau, ao yn ngorsaf Bodorgan ddrdd Gwe.ner. Bodolai unolfarn gyffredinol yn mhlith y tentmtiaid nad oedd daliadaii yn Mon a phrisiau cynyrchion amaethyddol wedi codi, ac nad oedd cyflwr yr amaethwyr yn well yn awr nog ydoedd flwyddyn yn ol.—Gwnaefch Mr Prichiard araeth vn v lleoedd; uchod gyffelyb i'r un a draddododd yn Llanerchymedd.

CYSTADLEUAETH Y (IROPLA-U…

Gwaith Copr Mynydd Parys.

——) Llinell 'o Agerlongau…

Chwilio am Bres.

------"CYNGHOR I BKBGETHWYR…

---"BASIC SLAG."

-.----_._----..-AT DRETHDALWYR…

-------------------"FFYNON…

Jynghor i Bregethwyr Cynor.lw/ol.

Cyhuddiad o Dwyllo Arwexthwyr.

[No title]