Hide Articles List

5 articles on this Page

EIN TREFEDIGAETHAU.

DYSGYBLAETH Y CORFF.

News
Cite
Share

DYSGYBLAETH Y CORFF. Yn ystod y deugain mlynedd diweddaf y mae llawn ddigon wedi ei ddweyd o barthed i sancteiddrwydd y corff ac y mae y gwrth- dystiad yn erbyn y dybiaeth hynod ein bod yn anrbydeddu a lhyngu bodd y Duw byw drwy dylodi, poeni, ac anurddo prydferthwch y peth a wnaeth Efe mor rhyfedd," wedi gyru yn ynfyd. Rhai dynion doeth a gyhoeddasant rvfel vn erbyn seintiolrwydd gwanychu y corff a'i feichio a phoen a baw a chyn bo'n hir, ail-adroddid eu dysgeidiaeth iachus yn ddidaw o gwr i gwr o'r wlad; gwnaeth yr Efengyl newydd ei ffordd i lu aneirif o bregethau a darlithiau, ac i golofnau pob papyr wythnosol a chyhoeddiad misol poblog- aidd. Mawr oedd nifer y pregethwyr. Daeth y twba ymolchi yn foddion o ras, a chroen glan yn ffordd ddiammheuol i gael calon bur. Anerchid catrodau o wirfoddolwyr fel pe baent urddau crefyddol wedi myned allan i adeni bywyd moesol y genedl. Yr oedd criced, rhwyfo, rhedeg, a neidio i wneyd gwell gwaith o z5 ar ddynion na gweddio; ac yr oedd yr hyfforddwr i gyflawnu gwaith yr ymdrech- 1-1 y asai y pregethwr a'r athronydd yn ofer ei wneyd. Gwych o beth, yn ddiau, yw i ddyn allu cerdded deugain milltir y dydd, ond nid yw hyny yn ei wneyd yn sant. Nid oes dim rhinwedd mewn bod yn glafaidd, ac, hyd y gwelaf fi, nid priodoledd uwchaf duwioldeb yw meddu treuliad estrys neu ysgyfaint ceffyl hela. Gwelwyd llawer ffwl yn berchen gewynau o haiarn a giau o ddur; a thybiaf ei bod hyd yn nod yn bosibl i fod yn aelod o'r clwb Alpaidd, a thoii yr holl orchymmynion ar yr un pryd. Er hyny, dilys yw y sieryd yr Ysgrythyrau Iuddewig, yn ogystal a'r rhai Cristionogol, yn C, In t, barchus am y corff. Nid ydynt byth yn son am y corff fel gwaith rhyw dduwdod israddol, neu ef allai gelynus, yr Invn a'i gwnaeth yn y fath fodd fel ag i'w temtio yn barhaus i bechod. Gwaith dwylaw Duw ei hun ydyw, wedi ei wneyd yn "rhyfedd ac ofnadwy." Teml weledig yr Ysbryd Glan ydyw-yr unig deml weledig yn yr hon y mae DlW wedi preswylio er pan ymadawodd y gogoniant o'r sancteidd- iolaf yn Jerusalem. 0 Ni bydd angeu yn ddinyatr iddo. Wedi ei hau .iewn llygre- digaeth, efe a gyfodir mewn anllygredigaeth wedi ei hau mewn gwendid, efe a gyfodir mewn nerth. Mae yr ymgnawdoliad a'i adgyfodiad wedi ei waredu am byth rhag el diystyrweh. Fod Duw wedi ymddangos yn y y n cnawd yw gwirionedd sylfaenol credo'r Cristion a phan y clywn y geiriau cwynfanus, "lludw i'r lludw, a phridd i'r pridd," ni a gadarn gredwn y daw yr amser pan y ca Z5 pawb sydd yn eu beddau glywed llais Mab Duw a dyfod allan; ac nadyn y ffurf brydferth a'r gwyneb serchog wedi diflanu am byth yn y m y bedd ac yr adymddengys y corff, nid yr un corff a gwaed yn wir, er hyny y corff oedd yn hyfrydwch i ni edrych arno ar y llawr, ym mhlith gogoniannau claer y nef. Nid yw'r corff, gan hyny, gyda'i oeddfan a'i eisieu i'w drin fel gelyn y corff, ond fel ei gyfaill-cyfaill is ei radd, ond cyfaill er hyny. Mae arno eisieu cynhesrwydd a dillad, ac ymborth a chysgod, ac esmytbder a gorphwys- dra ar ol Ilafur caled; a dylai eu cael i gyd. Dyweded pobl a fynont am ddylanwadau nefol angen bwyd, pa un ai gwirfoddol neu anwirfoddol, mae yn anbawdd gweled fod angen bwyd yn annog i'r un ddynol rinwedd neu Gristionogol ras. 0 barthed i fywyd llym a chaled, fel rheol fe ddichon ei fod mor niweidiol i'r pen a'r galon, fel ag yn sicr y mae i iechyd y corff a'i brydferth wch. Pan yw'r apostolion yn rhybuddio yn erbyn chwantau cnawdol," nid oes lie i dybio y mynant i bobl arwain bywyd o anghysur ac Z3 angenoctyd. Ond ei bod yn angenrheidiol, os mynwn fyw bywyd pur a defosiynol, i ni ffrwyno yn dyn ein greddfau israddol a'n nwydau, a gredwyd gan dduwiolion ym mhob oes ac ef allai taw difaterwch yng nglyn a, dysgyblu y corff yw'r gwir achos fod llawer o Gristionogion yn byw bywyd mor wael. Ni feddant syniad clir a a chryf am Dduw, na rhagdeimlad bywiog o fythol wynfyd a phurdeb. Mae eu cariad at Grist fel marwor tan wedi banner ei ddiffodd- heb oleuni, bob wres, heb rym. Chwantau cnawdol" heb eu darostwng yw'r gwir esboniad am eu gwendid moesol a'u musgrellni ysbrydol. Ynddynt hwy mae'r corff yn feistr ar yr ysbryd. Holed ambell un ef ei hun pa un a fyddai yn well dyn pe byddai yn yfed llai. Nid dynion sydd yn yfed nes y meddwont yn unig sydd yn euog o anghymmedroldeb. Mac llawer i'w cael, ef allai, a wnant yn waefcli na hyny. Dywed meddygon o fri wrthym y derby nia corff, yr hwn sydd yn feddw unwaith y mis, lai o niwaid anian- yddol, na'r hwn nad yw byth yn colli llywodraeth arno ei hun, ond sydd yn arferol o yfed mwy nag a ddylai. Pa un o'r ddau a dderbynia y niwaid moesol fwyaf sydd yn anhawdd dweyd. Yn anffodus, edrychir ar yfed nad yw yn terfynu mewn eithaf meddw- dod fel peth diniwaid. Teimlai rhai dynion sydd yn euog o hono yn ddigllawn ped yn unig yr awgrymid yr ant i ormodedd. Tybiant eu bod yn byw yn rhydd a llawen, ond eu bod yn ddifai. Daw eu cyfeillion yn gynnefin a'u harferion dywed y rhai nad adwaenant ond ychydig o honynt nad ydynt yn fywiog iawn neu gyflym, ond ni ddygant yr un bai i'w herbyn; caiff eu cydwybodau eu hunain eu meddygu i gysgu; ond yn ddiau fy ymedy pob ardderchawgrwydd moesol, a phob duwiol- frydedd uchcl o'u cymmeriadau. Nid yw yn iawn siarad am yfed i ormodedd fel drwg yn bodoli yni mhlith yr isol radd yn unig. Ni wna na safle na dysg ein rhyddhau o'r perygl. Dywed meddygon wrthym yn fynych, fynych mai meddwdod mewn gwirionedd yw yr achos o lawer afiechyd anesboniadwy mewn teiau nas meddylid byth am danynt. Yn awr ac yn y man ni a gyfarfyddwn a benywod-benywod o ddysg a diwylliant, ac o deuluoedd da-yn euog o hono. Mae amgylchiadau yn bod a wnant y demtasiwn i'r drwg hwn, yn un o fawr berygl i fenywod nad oes raid iddynt ennill eu bara beunyddiol. Dyna ferch ieuanc, cartref yr hon cyn priodi oedd yn llawn o lawenydd a dedwyddweh amgylchid hi gan frodyr a chwiorydd a llu o gyfeillion; dygid ei bryd gan gerddoriaetb, arluniadaeth, a darllen llyfrau; am ddwy neu dair gwaith y flwyddyn ai ar ymweliad hir a pherthynasau ym mhell o ffordd; yr oedd mor rhydd o ofal a'r lili, yr hon nid yw yn hau nac yn nyddu, neu adar y nefoedd, a wnant y gwanwyn yn Hon a'u caniadau; yr oedd ei bywyd yn un llinyn o lawenydd, ararywiaeth, a bywiogrwydd. Ar 01 priodi rhaid iddi dreulio y rhan fwyaf o ym mron bob dydd gartref ac wrthi ei hun. Ym- edy ei gwr oddi wrthi yn union ar ol ei foreufwyd, ac ni ddychwel hyd yr hwyr. Rhaid iddi edrych ar ol y morwynion a'i chartref; ond gwaith yn fynych sydd yn lladd ysbryd merch o feddwl bywiog a galluog yw gwarchod gartref. Bob yn dipyn fe ddaw'r plant, ef allai, ond ni rydd cymdeithas plant iddi y symbyliad meddyliol a'r cynhyrfiad y mae hi wedi ymarfer ag ef. Diffygia ei chalon 0 ZD o'i mLwn. Hi a flina o dan yr wybren lwyd a throm a groga drosti, a syrtbia yn ddiarwybod iddi i arferiad o gymmeryd symbylyddion fel ag i beri i'w gwaed redeg yn gynt a'i hysbryd ymhoewi o'i mewn. Os nad ymryddha oddi wrthi ar unwaith, dynes golledig ydyw. Gwnaed yr hyn oil yn ddiniwaid fel ag i osgoi ei thynged. Dychweled eto at ei harluniadaeth neu ei cherddoriaeth trenliai ei hamser yn addurno ei chorff yn ddestlus, neu mewn hel-chwedleuon a drinir mor gyffredin ar achlysuron o alw yn y boreu yn well byth- os y medr—ymrodded gyda bIas i ddilyn rhyw waith crefyddol caredig er lies y tylawd. Cafted rywffordd, ryw gynhyrfiad rbyw liw, rhyw yni i'w bywyd oddi wrth bethau diniwaid, neu bydd wedi ei dinystrio am byth os na fedr gael cynhyrfiad iachus yn rhywle, fe brawf unrhywiaeth tawel diysbryd ei bywyd yn ddinystr iddi. Y mae drwg arall i'r hwn y mae pobl y I wlad hon yn dra thueddol. Gesyd ein hinsawdd angenrhaid arnom i gymmeryd llawer iawn o fwyd sylweddol, ac am na feddwn athrylith i wneyd yn well yr ydytn yn bwyta yn fras. Nid oes dim ammheuaeth ynom yng ngylch hyny yr ydym yn drachwantus o newynog, ac ni theimlwn yr un cywilydd o blegid hyny. Tueddir dyn i feddwl y gwnai coginiaeth dda lawn cymmaint o leiaf ag ymarfer corfforol i foesoli y byd. Bwytewch giniaw yn Pavis lie y cewch bedwar cwrs ar ddeg, a chwi a deimlwch yn ysgafnach a goleuach eicli pen wedi gorphen na chyn dechreu Gwnewch gyfiawnder," fel y cerdda'r yniadrodd yn awr, a chiniaw dda o'r hen ffasiwn yn y wlad hon, ac os na chewch gynnorthwy digonedd gwin ceirios, a siampaen, yr ydych yn rhy bendew i ddim ond i siarad am wleidyddiaeth leol a chyflwr y cnydau. Ni ddaw gwinoedd Ffrainc byth yn boblogaidd yn y wlad hon hyd nes y cawn gogyddion o -'fraine..l\fae'r addysg y 11 mewn einiawa yn gangen a esgeulusir mewn moeseg, a dylid ar frys ei ehymmeryd i fyny. Y n y cyfamser, cotied pawb fod dyfolgi bwyd C, [ yn llawn mor atgas a dyfolgi diod, er, ef allai, Z5 0 yn llai yn y golwg, ac o'r ddau, mwy o niwaid 0 yn fynych i harddwch, mawredd a thynerwch yr enaid a wna y glwth na'r dyn meddw. (I'w barium.)

"DERBY DAY" Y BEDYDDWYR CYMREIG

CYNNADLEDD FFERMWYR GLAN TEIFI.

DYFFRYN CLETTWR, LLANDYSSIL.