Skip to main content
Hide Articles List

36 articles on this Page

DAMW AIN MEWN GLOFA.

News
Cite
Share

DAMW AIN MEWN GLOFA. 22 0 FYWIDAU WEDI COLLI. Golysfeydd Calonrwygol. Dydd Mercher dygwyddodd trychineb dychrynllyl yn y Pemberton Four Feet Mine, pwll Rhif 2, Bamfurlong, perthynol i Mri Cross, Jetley, a'u Cwmni, perchenogion glofa. Pentref glofaol bychan yw Bamfur- long, tua phedair milldir o Wigan. Foreu Mercher aeth yn agos i gant o ddynion i lawr i bwll Rhif 2, er mwyn myned yn mlaen gyda'u gwaith. Tua saith o'r gloch clywyd gwaedd yn y gwaith fod y pwll ar dan. Rhoed y rhybudd allan gan fachgenyn o'r enw Rowley, yr hwn oedd wrth ei waith yn edrych ac ol y com- pressed air engine, ac yn sefyll rhyw 400 o latheni o enau'r pwll, ac yn cael ei claefnr yddio at godi bwcedi o wahanol ranau o' pwll. Y mae yn wybyddus i beirianwyr fod tuedd mewn compressed-air i rewi. Er mwyn rhwystro hyn, a'r ataliad mewn canlyniad ar y peiriant, y mae yr hyn a elwir yn "paramn touch yn cael ei osod o dan y cylinder er mwyn cadw y tymheredd i fyny. Yr oedd y bachgen Rowley wrthi yn gwneyd rhywbeth yn nglyn a'i waith, yn fwyaf tebyg yn glanhau y peiriant, pryd y darfu iddo yn ddamweiniol droi y llusern, ao yr oedd yr hylif tanllyd ar unwaith yn fflamio. Dywedai ei fod wedi ceisio diffodd y Mam drwy daflu rhyw ddillad ami ond iddo fethu yn ei ym- gais. Ax ol gwaeddi i rybuddio y rhai oedd o'i gylch, efe a frysiodd at enau'r pwll. Yn y cyfamser yr oedd gwely y peiriant, ar ba un yr oedd y llusern baraffin wedi cael ei throi, yn fflamio yn ddvchryn- 11yd; ac ymledodd y fflamau at holl waith coecl tY'l- peiriant, yr hwn a losgwyd yn ulw. Darfu i'r dynion anffodus oedd y tu 01 i'r tan daflu eu harfau i lawr, a rhuthr- asant yn mlaen ar hyd y Iefel oedd yn ar- wain i waelod y pwlI. Yr oedd y rhai oedd o fewn cyrhaedd wedi eu rhybuddio gan waedd Rowley; ond prhi yr oedd arnynt eisieu rhybuddion, ohenvydd yinledodd y danchwa gyda'r fath gyflymder i'r holl waith. Teflid offerynau i'r llawr: ac yr oedd pawb yn rlmihi-o «Moa eu bywyd. Ymddengys fod cysylltiad rhwng Rhif 2 a Rhif 1; a phe aethid di-wyddo mown pryd, buas-ii pawb wedi ei waredu. Un ai nid oedd y rhai oedd mewn perygl wedi meddw I, neu ddim yn gwybod, am y cysylltiad: a chan redeg am y ffordd lie yr arferent deithio, hwy a ruthrasant yn llythyrenol i grafanu marwolaeth. Yr oedd ty llosgedig y peir- iant ar eu ffordd; yr oedd y mwg yn llenwi pob man. Myned yn mlaen oedd cael en llosgi yn fyw—myned yn ol oedd eu mygu gan y nwyon sulphuraidd oedd yn llenwi y pwll. Wedi cael eu gwasgu fel hyn i gongl, ymddengys fod y glowyr carchar- eoig wedi penderfynu ymladd yn ddewr am eu bywyd; a chan mai yr anig- ffordd i awyr bur a dyogelwch oedd drwy y tan mawr oedd o'u blaenau, darfu iddynt, heb betrus- der, ymruthro yn mlaen, gan obeithio y gallent ddianc am eu bywyd, neu ynte, beth bynag, o leiaf syrthio yn ddideimlad ar yr ochr arall, lie yr oedd gwaredigaeth yn sicr. jBodd bynag, yr oodd y ftiamau yn rhy ffyrnig a'r nwyon yn rhy gryfion. Pan gafwyd hyd iddynt yr oedd eu cyrph wedi eu llosgi. Anfonwyd rhybudd i'r lan ar unwaith, a daeth cynorthwy mor fuan ag oedd bosibl. Dygwyd y dynion i fyny ar unwaith pan y deuid ar eu traws, ac am bedwar o'r gloch cludwyd y cyrph-pedwar ar ddeg mewn infer—i'r lan, a chredid yn sicr fod pedwar o gyrph ereill yn y gwaith.

YSGOLFEISTR A'I AMOD PRIODAS.

MR BRYCR A 'fHY'R AKGLWYDDI.

LLOFRUDDIAETIl BLACKBURN-

CYMDEITHAS Y LIBERATOR.

[No title]

IGWAITH DWFR LERPWL.

BRADWRIAETH ERCHtLL.[

[No title]

GWAITH DWFR YR ABERMAW.

DRYLLIAD YSGWNER GER BANGOR.

TEETHGASGLYBD COLWYN |BAY.

PROFIXD DU JPAN JONES.

[No title]

fcORWYR YN GADAEL LLONG.

DAL LLEIDR IEIR.

.CAMDDEFNYDDIO LLVYFBR TROED-

YMOSODIAD CIAIDD YN Y RHYL.

* YGAIR COLL.

[No title]

MILWR YN TORI EI WDDF.

I.CYFLAFAN MEWN GWALL GOFDY.

Y LL\S()EI)D l'U FrYRDD TROELLOG.

SUT I DRIN ORIAWR

[No title]

Advertising

----TORI, AM 250,000p.

CAMLAJS MANCEINION.

JFFORTIWN I DLOTTYN.

LLYTHYRDOLL GEINIOG DRWY YR…

DEISE-B FINSBURY.

GWEITHWYR SEGUR LLUNDAIN.

ESIAMPL 0 BRYDLONDEB.

NEWIB DAU FYD.

YR HEN AMSER DA GYNT.

C Y FLC G UL AC ORUU SEFVDLOG.