Skip to main content
Hide Articles List

22 articles on this Page

Advertising

"Cymru" am Hi draf

News
Cite
Share

"Cymru" am Hi draf Y mae y rhifyn yma yn rhagori i gryn raddau ar y rhifyn blaenorol-mewn medr llenyddol ao hefyd o ran y pynciau yr ym- drinir a hwy. Y mae rhyw fath o newydd- deb o ran cynllun yn yr ysgrif "Yn Awyr yr Eidal."—Yn ddid(ladl, yr ysgrif alluomi- ac iachusaf ei hysbiyd ydyw yr un ar "Meddyliau am Addysg Gymru." Y mae yn werth ei darllen drosodd a throsodd. Da y gwnelaa 'pob Dio-Sion-Dafydd gnoi cil arni. Traethir gwirioneddau ddylent gael ystyriaeth pawb sydd a wnelynt ag addysg plant Cymru.-Diddorol yw yr erthygl ar "Y Sipsiw* Cymreig," gan y Parch Richard Roberts, Llundain. Dyma ddyfyniad o honi "Serch amheuaeth y Cymry o honynt, fe hoffa'p Gipsy bobl y wlad. Ao y mae eu serch angerddol at. y wlad ei hun yn llawer iawn o'u plaid. Y maent yn dethol y lle- oedd poydferrthaf yn Ngogledd Cymm i wer- syllu ynddynt pan y bydd y crwydr blynydd- ol drosodid. Capel Ourig a Llangollen a hx^ffant fwyal. Eithr yn ddiau y mae 11.e.. oedd eraill y gellir dod o hyd iddynt. En- wau y prif deuluoedd Cymreig yw Lorell, Johnson, a Woods. Onid "teulu Abraham Wdis" y galwid hwynt gynt P Y mae y rhan fwyaf o honynt yn oael eu bywiolaeth drwy brynu a gwerthu ceffylau; ao nid oes curo arnynt fei beirniaid oeffylau. Y mae rhal o bobl Llangollen, modd bynag, yn dweyd eu bod yn defnyddio moddion pur amheus hyrwyddo pryniad eu qeffylau. Teithiant yn gyffredin i amcanion eu mbasnach o ddwyrain IJeegr i Gymru. Y mae ambell un o honynt wedi rhoi heibio i grwydro ac wedi ymsefydlu yn y wlad. Gwn am un feily, ac y mae yT ystraeon gwylltaf yn cael eu dwoya am dano yn y pentref y mae yn byw ynddo. Oredir yh gryf fod ganddo allu dewin i swyno'r pysgod o'r afon. I' Beth byn- ag am y gallu, y mae yn fwy llwyddianus pysgotwr na neb yn yr ardal. Fy mhrofiad i o'r bobl, yr ychydig diroion y cyfarfyddais rai o honynt ar fy hynt, ydyw mai pobi garedig foesgar ydynt. Cyhuddir hwynt o fod yn anonest a diohellgar. Oredaf nad oes gwirionedd lawer yn hyn, mwy nag sydd I yn nghyhuddiadau barnwyr y ilyaoedd sirol am dystion Cymreig. Nid oes tynerwch mawr yn perthyn i'r dynion, ac ni welir lawer <) serch teuluaidd yn eu plith. Ond dywedir gan y rhai syfld yn eu hadnabod nad yw hwn ond ymddanghosiad yn unig, a bod y 'Ro- mani chi" a'r 'Romani ohal" yn earchus iawn at eu gilydd ao at eu plant." Ceir yn y rhifyn y nawfed erthygl ar "Hunan-gofiant Chwarelwr;" ysgrifau ar "Gweddiwyr y Dyfnderoedd;" "Trem ar Ganrif Hanes Cymru;" "Helyntion yr .Afon Ddt; "Emyn Ehedydd Ial; "Medd- yliau am Addysg Cymru;" "Ymdrech Dir- west." Diau y darllenir gyda blas "Morgan Llwyd o Wynedd." Ceir gan y Golygydd ffrwyth ei ysgrifbin oynyrohiol. Y mae'r apel ganlynol o'i eiddo yn deilwng o ystyr iaeth "Mae genyf apel at rai sy'n oaru llenydd- iseth Oymru. Yr wyf yn teimlo er ys blyQ- yddoedd fod ein llenydAlaeth yn oael cam oherwydd fod gwaith ein beirdd a'n llenor- ion yn cael ei gyflwyno i'n sylw mewn cryf- rolau hagr a thlodaidd yr olwg. Y mae llenyddiaeth Beasnig yn cael mwy o an.. rhydedd; cyflwynir ei beirdd a'i llenorion hi i ni mewn cyfrolau tlysion, gyda darlun- iau da. Rhoddir y oyfrolau heirdd hyn ar fyrddau parlyrau, a dewisir hwy gan yr ieu- anc o fiaen y oyfrolau llwydaidd Cymreig. Nid wyf yn dweyd gair yn erbyn prynu'r oyfrolau Seisnig; y maent yn gyfoeth an rhaethol i bob meddwl ac i bob aelwyd. Ond protestio yn unig yr wyf yn erbyn y drin- iaeth roddwn i'r iaith Gymrateg. Hi yw ein mamiaith, trwy ei chyfrwng hi y dysgasom feddwl, yndidi hiy meddyliodd ein oymhwyn- aswyr penaf, a. hi a siaradasant a ni. Yn- ddi hi y clywsom am swynion llenyddiaeth, ynddi hi y clywsom eiriau bywyd tragwydd- ol. Paham y medrwn odd iddi gael ed- i rych arni fe' iaith yr anghoeth ?" Modd y caffo y darllenydd Cymreig ryw syniad am ddull y Bardd Ffrengig o feddwl am bethau, rhoddwn yma, un o'r pedair can Ffnengig a Gymreigiwyd gan y bardd An- t.bropm:- EMYN Y CREAD. Ar nos serenog, ger y don, Fy hun, y safwn i, Digwmwt oedd y nefoedd, Heb hwylbren ar y Ui; Fy llygaid draw a dremient Tu hwnt i orweli byd, Tralr gwyntoedd oil a'r moroedd, Ac Anian fawr ynghyd, Fel pe yn oel-ymofyn Mewn murmur cymygg-lef,- Gwanegau maith, yr eigion, Ao eirias danau'r nef. A'r ser, aneirif luoedd, Y ser o euraidkl liw, Mewn ucbel lef, ac isel lef,— Cynghanedd filwedd fyw,— A ddwedent, tra yn plygu Pob coron aur i lawr; A hwythau'r glas-liw donnau, Herfeiddiol, gwyllt eu gwawr, Ddvwedent, tra'n penlinio Ar draetbau maith y mor,— "Yr Arglwydd sy'n teyrnasu, Yr Arglwydd gadarn lor!" Y inae yn y rhifyn nifer o ddarluniau, ac vn eu mysg canfyddir darluniau o Glan- ystwvth a Dr. Witton Davies. I dreulio noc-oii ddifvr ac adeiladol ar ddechrou y gauaf, y mae "Cymru" am Hyd- ref yn sicr o fod yn gydymaith dyddan.

[No title]

--6WLEIDYDDIAETH A LLAFUR.I

Tro Trwy'r Felialieli. -

Advertising

[No title]

| -"I IYsyyfaint Gwan ar Tueddrwydd…

1 IN BYD T GWFITHWYR.

CLOAD ALLAN MAWR YN CORK.

YR ANGHYDFOD YMYSG LIGHTERMEN

MWNWYR LOTHIAN.

SEFYLL ALLAN Y PLYMWYR.

YR HELYNT YN NYFFRYN TAF.…

TROI ALLAN WEITHWYR HAIARN…

GWEHYDDION AR CLOI ALLAN.

TWNEL 0 EWROP I AFFRICA.

Syr H. Campbell-Bannerman…

Cadw Ieir a Hwyald yn v Ty…

[No title]

~"'1^—1^—MW* IACHAODD SCOTT'S…

Advertising