Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

lLYTHYR eWLElDYDDOL[

Gyda'r Clawdd,

colofn Prlfysgol Lerpwl.

O'R MOELWYNrR GOGARTH

0 Dre Daniel Owen.

Llyfrgell y Genedl

News
Cite
Share

Llyfrgell y Genedl Yn Aberystwyth. CYNHALIWYD cyfarfod blynyddol Llys Llywodraethwyr Iilyfrgell- Genedlaethol Cymru ddydd Gwener diweddaf yn Aberystwyth, a'r Llywydd, Sir John Williams, yn y cadair. Ar ddechreu'r cyfarfod, liysbysodd Mr. Ballmger y dymunai Mrs. T. E. Ellis gyttwyuo i'r Llyfrgell Gen- exllaethol inc-gell ariau harda at wasanaeth cvfartod y Cyngor. Anrheg i Mr. Ellis gan Syr James Blythe oedd yr inc-gell; a dymunai Mrs. Ellis wneutliur coff- adwriaeth i Mr. Ellis yn barhaol trwy ofyn i'r Llywodr- aethwyr dderbyn yr anrheg. Wrth ddiolch i Mrs. Ellis, "cyfeiriodd Syr John Wi'liuiiisHit Mr. Tom Ellis fel un o'r gweithwyr cyntaf a mwyaf egnlol yn y syinudjad i sefydlu Llyfrgell Genedlaethol. Dywed adroddiad y Cyiigor fod Uyfrau a llawysgrifau 'Llansfceplian, Floyd, a Gwallter Mechain, a chasgliadau ereill o Lyfrgell Gymraeg y Coleg Genedlaethol wedi eu dodi yn y Llyfr- gell, ac fod lie' n awr yn yr adeilad presennol i 80,000 o gyfrolau, a phe bai angen, fiellid sicrhau llyfrgloerau i ddal ychwanegiad o 25,000 i 30,000. Dywed yr Ad- roddiad ymhellach y dygwyd i'r Llyfrgell ar yr 20fed o Ohwefror, trwy farwolaeth Mr. W. R. M. Wynne o Beniartli lawysgrifau gwerthfawr a aduabyddir fel casgliad Hcngwrt a Pheniarth, ac fod y llyfrgloer lie y cedwid y llawysgrifau o'r blaen wedi dyfod yu feddiant i'r Llyfrgell; ac fod amryw roddion wedi eu cyflwyno i'r Llyfrgell. Cyflwynodd Mr. Evan D. Jones lyfrgell y diweddar Mr. Thomas Davies, Oompton House, Aberaerou, sydd yn cynwys llyfrau prin a plianiphledau a rhai llawysgrifau. Ychwanegiad dyddorol arall yw Casgliad bychain o lyfrau a bertliynai i Lewis Hopkin y bardd, awdwr "Y Fel Gafod" a gweithiau creill, ac aelod o'r un teulu a Wil Hopkin, cariadfab y Fun o Gefn Ydfa. Y.r oedd y llyfrgell yn ddyledus am y rhai'n i'r Parch. Lemuel James, Periglor Ystrad Mynach. Yr oedd ymddiriedolwyr yr Amgueddfa Brydeinig wedi addo copiau o'u cyhoeddiadau. Yr oedd llyfr- gellydd Congress, Washington, wedi anfon cyfres gyf- lawn (90 o gyfrolau) o gylioeddiadau'r llyfrgell honno, ac yr oedd Prifysgol Rhydychen wedi addo anrheg o lyfrau o werth £100 o gyhoeddiad y Qlarendou Press." Derbyniwyd rhoddion hefyd oddiwrth Mr. Herbert Lewis,a Dr. Gwenogyryn Evans, a dywedai'r Uyfrgellydd y derbynid llyfrau ardderchog o bob parth o Gyniru. CJynhwysai lIifer y rhoddwyr rai cannoedd, a rhai yn cyflwyno o ddau lyfr neu dri hyd ugain neu dueg-ar- hugain, yr hyn oedd yn brawf fod y Oymry'ii cymeryd dyddordeb yu y Llyfrgell Genedlaethol, ac y gellid di- bynu am gymhorth cyhyd ag y gallent ei estyn. Dy- wedai'r adroddiad ymhellach fod nifer mawr o ber- chenogion papurau uewyddioii a cliylchgronau yng Ngliymru a Siroedd y Gororau wedi eytuno i gyflwyno copi o bob cylioeddiad, er mwyu cu rhestru yn y llyfrgell. Yn vsfoa y cyfarfod, darllenwyd dau lythyr dydllorot- un oddiwrth Proff. Henri Gaidoz, Paris, yn mynegu ei liyfrydwch wrth ddeall fod y Llyfrgell Genedlaethol wedi ei sefydlu, ac fod llyfrgellydd mor brofiadol wedi ei sicrliau; a llythyr arall. oddiwrtli y Public Record Office" yn dwevd yr anfonir i'r Llyfrgell Genedlaethol rai ysgrifau yn dal perthynas a, Cliymru sydd yn awr yn y Public Record Office.. Cyflwynodd Proff. Oaidoz amryw gyfrolau i'r llyfrgell. Penodwyd Mr. Greenslade yu uufrydol fel peusaer yr adeilad parhaol. Fe gynhwysai'r adeilad newydd le i 500,000 o lyfrau ac hefyd neuadd lie y gellid rlioddi 100,000 o gyfrolau yng ugolwg darllenwyr. Gwueir trefniadau arbennig gogyfer a diogelu'r t-yfrau gwerth- fawr a'r llawysgrifau rhag tan a lladrad. Amcan- gyfrifir y cyst yr adeilad £ 80,000. Dewiswyd Mr. Green- slade allan o chwech o ymgeiswyr. Penderfynwyd ar- ddangos y chwech o gynlluniau a yrwyd i'r gystadleu- aeth am bythefnos rhwng yr oriau 11 i 1 a 3 i 5. Dywedodd Mr. Ballinger y byddai arddangliosfa o lyfrau a llawysgrifau yu y llyfrgell yng NgorffellIlaf ac Awst, ac y byddai caniatad i ddarllenwyr arbennig ddyfod i mewn ar ol y cyntaf o Hydref. Bu'r Ilywodr- aethwyr yn cael golwg ar y llyfrgell yn y prynhawn a dywedent iddynt gael hyfrydwcn maw wrth-ganfod y trefniadau a chyttwr y Ilyfrgell. -0-- LLUNIAU BYW-SYMUDLOIY GANRIP NEWYDD.—Mawr y tyrfu sydd i'r Mount Ptea.saut Hall i weled y New Century Pictures, sydd rai yn lion a digrif, a rhai yn ddwys a difri', a phob un yn chwaethus ac adeiladol i edrych arnynt. Y maent i'w gweled bob dydd, brynhawn a hwyr, acyn wledd. j

Advertising