Skip to main content
Hide Articles List

11 articles on this Page

= Yn Ynys Mon ac Arfon

--0--Ap Madoc.

--0--Nodiadau Cerddorol.

Cyngerddau'r Hwyr, Eisteddfod…

Y GantawdlGyntaf yng Nghymru.

News
Cite
Share

Y GantawdlGyntaf yng Nghymru. Bum mlynedd a deugain yn ol ysgrifennai Ieuan Gwyllt ar y priodoldeb o roddi gwobr deilwng am gyfansoddi cantawd, a dywed Y mae yn gynnar, gallwn dybio, i gyhoeddi gwobr am oratorio ond nid ydym yn gweled nas gellir cael-cantata yn destyn a thrwy fod yr Eisteddfod nesaf (1862) i'w chynnal yng Nghastell Caernarfon, y mae yn anodd meddwl am ddim mwy dy- ddorol a phriodol i fod yn destyn i gantata na'r Castell. Awdurdoder un o'n beirdd galluocaf i ddarpar geiriau, a phwy a wyr na cheir ymysg bryniau Gwyllt Walia rhyw Leslie a wisga Gaernarfon a phrydferthion cerddorol na fyddant yn ol i'r eiddo y cyf- ansoddwr Seisnig mewn cysylltiad a cliastell Holyrood. Buasai yn dra dymunol hefyd pe gellid gael y gantata oreu i'w dy$gu a(i chanu yn un o gyngherddau r Eisteddfod. Tebygol mai y dyfyniad uchod roes fod i'r drychfeddwl o roddi cantawd yn destyn cystadleuol ynglyn a'r Eisteddfod Genedl- aethol, gan y ceir Ceiriog yn fuan wedi hynny yn prysur ddarpar libretto ar Gastell Caer- narfon-genedigaeth y tywysog cyntaf- a chyfeiriad at ddyfodiad y tywysog pres- ennol (y Brenin, erbyn hyn) ■ w oed. Cyf- Iwynwyd y libretto i'r pwyllgor ar y 15fed o Dachwedd, 1861, a chynhygid gwobr deilwng a thlws am y gerddoriaeth oreu. Ond ymddengys nad oedd ar y pwyllgor y pryd hynny gerddorion yn gallu dirnad beth oedd yr elfennau angenrheidiol mewn cantawd. Gwelir hyn yng ngeiriad y testyn yn y rhaglen. Dyma fel y derllyn Am y gantawd oreu o arddull Gymreig. Rhaid i'r gerddoriaeth fod yn syml, rhwydd, ac ysgafn. Ni fydd cyfeiliant yn angenrheidiol. Bydd y cyfansoddiad buddugol yn cael ei ganu yn yr Eisteddfod." Buasai pwyllgor t dynnai allan y fath delerau ynglyn a chys- tadleuaeth mewn cyfansoddi yn ein dyddiau ni ar unwaith yn wrthrych gwawd, ac nid heb reswin. Y mae y geiriau syml, rhwydd, ac ysgafn yn arwyddocaol iawn, a'r fraw- ddeg ynglyn a chyfeiliant yn blentynaidd. Ymddengys na chymerodd yr ymgeisydd a enillodd y wobr yr un sylw o nodiad y pwyllgor ynglyn a chyfeiliant oherwydd fe ysgrifennodd gyfeiliant i'r oil o r rhifynau, ae fel y dywedai y beirniaid, fod y cyfeiliant "fel yr osodfa i'r ddiamwnt, neu y corff i'r enaid," felly yn hanfodol. Erbyn hyn, mae pob cerddor Cymreig yn gwybod am "Gantawd Tywysog Cymru," fel yi gelwir, gan ei bod yn ei dydd yn boblogaidd ryfeddol, a phob cor o unrhyw nod a ffynnai y pryd hynny, ac am flynyddoedd wedi hynny, yn ei dvs-u; a deallwn fod y cyhoeddwyr, Mn. Hughes a'i Fab, Gwrecsam, newydd ddwyn argrafflad newydd ohom allan, fel os y teimla corau ein gwlad awydd ymgydnabyddu a chantawd fer, rwydd, syml, ac ysgafn, nis gellir cael dim Cymreig mwy addas: y testyn yn Gymreig, drwyddo draw yn llawn o wladgarwch, a'r gerddoriaeth yn ogleisiol heb fod yn gyffredin ei arddull.

-0--ARHOLIAD GORSEDD Y BEIRDD

PAGEANT LERPWL.

o--EBION LERPWL.

Advertising

Family Notices

Advertising