Skip to main content
Hide Articles List

14 articles on this Page

NODION 0 DDEONIAETH LL&NRWST.

HIRNAKT.

NEFYN.

LL ANBRYNM AIR.

ABERHONDDU.

TUKFDRAETH, PENFRO.

[No title]

Advertising

PWNC Y DEGWM ETG.

News
Cite
Share

PWNC Y DEGWM ETG. Y MAE amgylchiadau yn y Senedd ac yn y "wlad yn ystod yr wythnos bresenol yn cyd-weithio i ddwyn Pwnc y Degwm i sylw y cyhoedd unwaith yn rhagor. Mae y Wasg Radicalaidd wedi bod yn dyrnu drwy gydol y gauaf ar y "Pwnc," ond y mae arwyddion eglur mai eel Baarw," chwedl yrHwntws, ydyw bellach. DJgwyd Mesur y Degwm i sylw ac ystyriaeth Pwyllgor y Senedd nos Lun diweddaf, a thorwyd cryn dipyn o dir newYdd yn yr ail adran o liono. Pel ag y g-allesid disgwyl, yr oedd y t: v ..1 .J Radicaliaid mwyaf eithafol mewn cyd- gordiad perffaith a'u hanes yn y gorph- noL Gwelir oddiwrth iaith ac ymddyg- iad Syr JOHN SWINBURNE a* Mr. D. A. rrnoMAS mor afresymol ac anolrheiniad- wy y gall y Radical fod. Y mae un peth yn amlwg, sef fod y drafodaeth faith a diflas sydd wedi cymeryd lie mewn cys- ylltiad a'r Pwnc" wedi agor llygaid, nid yn unig Golygyddion y Wasg Radical- aidd-Genedl er engraifft-ond lief yd y bechgynach aelodau seneddol Cymreig, i ganfod mai nid treth ydyw y Degwm, ond eiddo. Gynt, treth feichus, annheg, a gorthrymus ydoedd, yn ol oraclau Ym- neillduol Cymru ond heddyw, eiddo ydyw. Eiddo cenedlaethol," bid siwr, wedi ei fenthyca gan yr Eglwys. Os yr aiff y dadblygiad meddyliol uchod ymlaen, yn naturiol cawn weled y Caer- narfon Pictorial," alias y Genedl et hoc genus omne, yn dyfod i amgylfred y gwirionedd arall, mai nid yn unig I "eiddo yw y Degwm, ond mai "eiddo yr Eglwys ydyw hefyd. Da geirym fod cynygiadau gelynion y Mesur wedi syrthio i'r ddaear, a bod y Llywodraeth wedi Ilwyddo i gario y Mesur ymlaen mor ffortunus a diogel. Disgwyliwn y bydd cryn frwydro parthed i'r drydedd adran, ond hyderwn y gwna y Llywodr- aeth lynu yn benderfynol wrth eu cyn- llun. Nid ydyw yr Wrthblaid mewn ysbryd ymladd. Llipa a difywyd ydyw eu holl ymdrechion, ac y mae arwyddion eglur fod dirdyniadau mewnol yn prysur wanhau ei nerth. Ddydd Mawrth, dechreuodd Mr. PETERSON, ar ran offeiriaid Gogledd- barth Penfro a Deheubarth Sir Aberteifi, ar ei waith o atafaelu am y Degwm sydd yn ddyledus yn mhlwyfydd Eglwyswen, Eglwyswrw, &c. Y mae Prif Gwnstabl y Sir-Mr. INCE BOWEN-wedi sicr- hau na chaiil: Mr. PETERSON ddioddef ar law y gwrthddegymwyr, ond ofnwn ar ol ei brofiad ddydd Mawrth nad ydyw yr arwerthwr yn debyg o gael llonydd, heb gynorthwy milwyr, i gario ei waith yn y blaen. Hyn y mae Mr. PETERSON yn benderfynol o wneyd, sef hawlio cynorth- wy milwrol os y gwna y gwrthddegym- wyr dori eu haddewid i beidio ymyraeth ag ef yn nghyflawniad ei waith. O'n rhan ein hunain, ffolineb. o'r mwyaf ydpedd rhoddi unrhyw ymddiried mewn dynion sydd wedi profi eu hunain yn gablwyr, yn dorwyr amod, ac yn rhag- rithwyr. Y mae llygaid y wlad wedi eu troi tua Sir Benfro a Sir Aberteifi yr wythnos hon i weled cyfraith y wlad yn ymgodymu ag anonestrwydd o'r fath waethaf. Hyderwn y caiff gwrthddeg- ymwyr yr ardaloedd hyn weled fod cyfraith y tir yn parchu y Deg Gor- chymyn, er eu bod hwy wedi eu cam- arwain i'w sathru dan draed.

YR WYTHNOS.

GLYNTAF.

LLANDDANIELFAB.

DOWLAIS.

SANT FFAGAN, ABERDAR.