Hide Articles List

18 articles on this Page

DEONIAETH LLEYN.

DOWLAIS.

I-LLANDIGWYDD A CHAPEL TYGWYDD.I

LLANELLTYD.

LLANDDOGET.

TALSARNAU.

Y DANCHWA YN MHWLL ;11Y MORFA.

CLADDEDIGAETH FICER LLANWONNO.

CYNYDD IAITH.

CYSTADLEUAETH GWENER Y GROGLITH,…

YMDDISWYDDIAD ESGOB BANGOR.

HELAETHIAD "Y LLAN."

NODION 0 DDEONIAETH Y RHOS.

LLANGEITHO.

MERTHYR TYDFIL.

ABERHONDDU.

DOLGELLAU A'R AMGYLCHOEDD.

News
Cite
Share

DOLGELLAU A'R AMGYLCHOEDD. MARWOLAETHAU.—Llawer o farw sydd yma y dyddiau hyn. Dynion yn cael eu tori i lawr yn ddirybudd. ac yn anterth eu nerth. Y mae y Methodistiaid Calfinaidd wedi colli dau frawd hynod o zelog adefnyddiol, sef Richard Jones, Shop Newydd, a Prys Morris, Penbryn. Yr oedd y blaenaf yn hynod fywiog a zelog gyda phob gwaith perthynol i'w enwad, ac yn barod i gyn- orthwyo pob symudiad gyda'i arian. Clywais ei fod wedi cynyg (heb yn wybod i'w deulu), amryw o lyfrau duwinyddol i weinidogion o bob enwad, a'i fod wedi rhoddi swm mawr tuag at yr atnean clodwiw yma. Yr oedd Prys Morris yn gymeriad hynod iawn. Yr oedd yn bur hoff o hynafiaethau. Yr oedd wedi bod yn llaf urus i hel defnyddiau ar hen bethau yn sir Feirion- ydd, a disgwylir i'r llyfr dd'od allan cyn b'o hir. Y DOSRARTH BEIULAU.—Cafwyd cyfarfod hynod ddyddorol nos Lun, Mawrth lOfed. Pwnc 3*r ymdrafodaeth oedd—" Nid y^ rhyddid barn yn rhoddi hawl i rwygo corph Crist." Dar- llenwyd papyr penigamp arno gan y Parch. D. R. Lewis, ficer Caerdeon, a gwnaed sylwadau arno gan y cyfeillion ieuainc perthynol i'r dos- barth. Rhoddodd Mr. Lewis foddlonrwydd neillduol drwy ei sylwadau, a dangosai ei fod yn berffaith feistrolgar ar yr iaith Gymmeg. PERSONAU A PHETIIAU.—Bj-dd genyf air i ddweyd o dro i dro ar y pwnc yma. a gwylied ambell un rhag iddo ddyf od o dan y wialen. Ceisiaf fod fel Myrddin Coch yn y Debeu- Ceisiaf fod fel Myrddin Coch yn 3' Debeu- dir, yn ddychryn i'r rhai S3*dd }-n haeddu cerydd. bydded pwy a f'o, ac yn gcfnogaeth i'r rhai sydd yn haeddu hyny. TALYLLYX.— Dywedir fod bywoliaeth Taly- llyn wedi ei rhoddi i ryw Mr. Richards, sydd yn gurad yu rhywle 3-11 agos i Gaernarfon. Yn ol pob peth a glywais, y mae yn ddyn da a chym- wys, ac yn debygol o ddeilroi yr Eglwys o'i chysgadrwydd. Y mae digon o Ie, a digon o waith. Caffed ras a nerth i fod yn ffyddlon. YR YSGOL RAMADEGOL.—Dal i fyned ymlaen o hyd y mae yr 3Tsgol o dan lywyddiaeth ddiwyd Mr. Marshall. Ni welwyd mo honi erioed mor llewyrchus. Yn yr arholiadau lleol Cambridge am 1889, y mae un bachgen o'r enw J. H. Bunford, o Abermaw, wedi enwogi ei hun. Enillodd yr ail ddosbarth mewn honours, a deallwyf mai ychydig iawn o fechgyn o'r ysgolion Cymreig gyrhaeddodd ffon mor ucbel. Well done aed yr yrfgol ar i fyny. YSGOL Y MEKCHED.—Y mae hon hefyd eleni wedi enwogi ei hun, trwy yn agos i ddwsin o enethod basio y Cambridge Local." Enillwyd hefyd mewn arholiadau eraill vn ystod y flwyddyn. Dengys hyn fod Dolgellau ar y blaen i unrhyw dref o'i maint yn Nghymru mewn addysg. Y mae yma ysgolion elfenol campus, ac y mae yr ysgolion Canolraddol hefyd yn gwneyd eu rhan yn ardderchog. fel ag y mae dyfodol disglaer o flaen ieuenctyd yr oes, mewn &ddysg fydol, beth bynag. Yn ysgolion yr Eg- lwys yn unig y rhoddir y lie priodol i addysg Feiblaidd. 9 Pwxc Y DEGWM.—Digrif iawn 3Tw gweled arwyddion fod y rhai sydd yn meddwl cael budd oddiwrth ladrata y degwm yn dechreu syrthio allan a'u gilydd gyda golwg ar y moid y dy- munent ei gymywyso. Gwelais mewn wythnos- olyn yr wythnos ddiweddaf, fel y mae amaeth- wr chwyddedig o Islaw'rdref yn ff-onoclio y Cyngor Sirol yn ddidrugaredd am feiddio cynyg fod y Degwm i fyned at gynal Addysg Uwch- raddol yn Ngkymru." Dywed yn blaen mai gormod o hyfdra ydoedd i Gyngor S-trol Ifeirion drafod mater nad oedd yn perthyn i'w busnes Ond chwareu teg i'r Hen Ffarmwr." y mae yn dweyd llawer o wir. Y trueni yw nad ydyw yn gweled yn ddigon pell. Y mac yn cydnabod yn ddigon parod mai nid lies i'r amaethwyr, druain, fyddai y cynllun pe y cerid ef allan. Da fod llygaid yr amaethwyr 3'n dechreu agor i weled pwy ydynt eu gwir gyfeillion. SyiilsAsyrfd iawn yw ei eiriau, pan y cymhwysa yr hen ddiarel-) at y Ridicaliaid-" Htel yw Hywel ar bwrs y wlad," ac mai gwaith hawdd yw tori carai hir o groen dyn arall." Gall fod yn ddigon tawel ei feddwl, druan o hono, mai pa bryd bynag y troir y degwm o'i rydle presenol, na fydd i'r amaethwr na neb arall elwa yr un ddimai mewn canlyniad. I'r gwrtliwyneb, bydd yn golled i'r tlodion, yn golled i'r wlad, ac yn fwy na'r cwbl. yn golled i grefydd. Os ydyw wedi ei roddi at achosion crefyddol, fel yr ydym ni yr Eglwyswyr yn credu yn gydwybodol ei fod, yna ni ddylid. er dim, ei droi at amcanion bydol, er i'r amcanion hyny fod y rhai goreu. Y mae yn gyse-r-ysbeiliad ac y mae y genedl a fydd yn euog o hyn yn sicr o dderbyn ei chosb yn hwyr neu hwyrach. Heblaw hyn, pa bryd y gwel y gwrth-ddcgymwyr fod perygl, os yr ym- yrir, fel y eyiiyziaiit, a'r degwm. y bydd pob gwaddoliad yn sigledig, ac felly, na fydd gwaddoliadau perthynol i'r gwahanol enwadau yn ddiogel. Creded yr "Hen Ffermwr" neu beidio, caiff yr amaethwyr, o ran dim a wneir a r degwm, aros yn ei ddwbl, a'i war wedi crymu tna'r llawr, a bydd yn rhaid iddo gario mwy o fwnciod (chwedl yn ta u) nag erioed, os byth. y bydd Lhrwodraeth Pry via in y ddigon anghyfiawn. a ch3-meryd eicldo 3T Eglwys oddi- arni a'i ddefnyddio at amcanion di-grefydd. YH ANWYDWST.—Llawer o drigolion y dref ydd wedi syrthio yn ysglyfaeth i'r afiecliyd annvmunol hwn. Y mae addoldai y lie wedi eu I gwaghau, a Ilawer sedd yn tystiolaetllU ynghyleh 11 .I cyffredinolrwydd yr ymosodiad. Y mae y meddygon yn gwneyd byd da o honi. Y mae yn sicr eu bod yn gwneyd cyflog dwy flviied(I mewn rhan o un. Y mae un dieithr i'w weled yn myned o dy i dy—dieithr o ran ei bresenol- deb yn ein plith, er nid o ran ei berson, sef Dr. Hugh Jones, mab Dr. Edward Jones, Cae'r- ffiynon. Y mae y dyn ieuanc hwn wedi cyraedd safon uehel iawn mewn meddygiaeth, a thebyg yw mai nid yn ami y cyfarfyddir a dyn mor ieuanc wedi cyraedd y fath radd mewn (tysgeid- iaeth meddygol. ac befj'd mewn yinarferiad. Hir oes iddo i wasanaethu ei wlad a'i gCledl Y MARIAN.—Y mae y macs yma wedi bod yn fendith fawr i'n tref. Nid yn ami y ceir tir gwastad a helaetli fel hyn, yn agored i bawb. Hyfrydwch yw gweled y bobl ieuainc yn ym- ddifyru yn ddiniwcd wrth yr ugeiniau bob dydd. Y mae ar gael ei ail-osod, os nad ydyw hyn wedi cymervd lie. Yr hen denant yw Mr. John Williams, a chwith fyddai ei weled 3 71 nwylr.w neb arall. Ond ma<ldeued yr Ym idiriedohvyr am i mi awgrymu y priodoldeb ogadw y lie yn lanach, ac os yn bosibi blanu coed a bytli-wyrdd- ion. Bydd hyn yn welliant mawr, ac yn pryd- f. rthu y Ile.I-ylldremydd.

SIARS ESGOB TY DDEWI.