Hide Articles List

8 articles on this Page

EHAGOEFEEINTIAU YR OES.

News
Cite
Share

EHAGOEFEEINTIAU YR OES. fb-eddagol yn Eisteddfod Iforaidd Llanelli Gorphenaf 5ed, 1867). RRAN I. 0 oea, O oes, dirif yw'tli ragotfreintiain, Tydi yw'r benaf welodd Gwlad y Bryniau Mae celf ac anian fel mewn cyetadleuaeth, A'th feib yn dangos en talentau helaeth: Haut dysg drwy'r byd sydd megis yn disgleirio, Gwybodaeth gwyd ei phen gan wenu arno Actel pe byddent oil yn dyr-chn clodydd, A dangos mawr ddoethineb eu Creawdydd. Y mae y rheilffyrdd megis byw wythienau, Prwy gorph holl fasnach Prydain drwy'r blynyddan, A phan ddarfyddant hwy, bydd pob trafnidiaeth, Mewn golwg brndd ar genian trancedigaeth Cad wrth fyfyrio am eu gwerthfawrogrwydd, Y meddwl a eheda draw yn ebrwydd, Atycyfnodan gynt pan oedd ein Ynys Heb wel'd erioed ond masnach wael helbulus. Y ceffyl heddyw ar y maes ymbrancia, A'r asyn hefyd heb ei bwri orwedda, %Tra'n- sylln uLr waith celf yn cyfiym dyna Ei Iwythi trymion ar ei ol gan fygn. Cychwyna yr hen wr yn araf, araf, O'i fwthyn bach a'l wyneb tua:r orsaf; 03 gofyn neb am dano'n mhen ychydig, Bydd gyda'i fasnach yn y dref bellenig I Ha I feibion llarnr nofiant mewn dedwyddyd, Wrth wel'd medrnsrwlvdd dwylaw mad eelfyddyd, Yn gosod prii elfenau'r greadigaeth I weithio megis gweision ufydd odiaeth: Byddunyn rhyw negesydd dewr a buan, Yn berio eigioa 'nor y Werydd Ilydan, A'r lleill yn marchog ar laith donan'r weilgi, Gan gludo i bob gwlad eu gwerihfaWr Iwythi. Mae addyeg drwy y byd yn ymledaenu, Ac ofergoeliaeth sydd bron llwyr ddiflann; Ein gwiad sy'n llawn o wych ysgolion dyddiol, A'r ienainc do sy'n cael gwybodaeth fuddiol; Alltndiwyd y tywyllwch mawr caddngol, Oedd gynt fel in antell dros y meddwl dynol; A daeth ynddydd I mae'r byd yn Hawn gwelliantaa A'r oes fel yn ymdroi mewn rhagorfreintiaa BRAN II, O! fyd, 0 fyd, yr wyt yn dyst olnoedd Oddigwyddiadau hynod drwy yr oesoedd, Er pan orphenodd Dnw y greadigaeth, Yr wyt yn gyflawn iawn o banesyddiaeth. Afeddidiardafodilefarn, Wrth un sydd amwybodàethyn sychedn ? 0! dywed imi helynt y cynoesau Ai hof o hyd-oodd dyddisu eiu cyndeidian ? st I na, dych'mygaf f/lywed swn yr awel, Fel pe yn sisial rhwng y creigydd nchel, A llawer llanerch fach rhwng brynian Cymrn, Fel pe blai yn ei hiaith yn cydlefarn: Ha.! tystion ydym ni o grenlonderan, hy erch i'th feddwl di gael gwir syniadau Ata danynt byth, 0 dioleh blentyn rhyddid Dy fod mewn oes fel hen, O! oes o hawddfyd A faost ti ericed ar ael y mynydd. Nen yn y goedwig yn mysg y coedydd, tJen mewn ogofan endd a'th ganwyll fachan, Yn darllen dy Feibl bach yn dy ymgnddfan ? Dy gorph fel dalen wyw yn crynn. crynn, Gan ofn erKdwyr creulawn crefydd lesu; Er hyny'n teimloth eiiuid medi'i glymn Wrth are dy Ddnw, a'r ffordd i dy waredu A fnosttierioed mewn carcbar tywyll, A'th gnawd yn deilchion man o dan y ffrewyll, Dy waed yn lliwio'r llawr i gyd oddentu, Am ddarlien peno(I fach o'th Feibl i'r tenln ? O! na, mae rhyddid arnat ti yn gwenn, Nid oes un dyn am wneyd i ti byth wadn Datgnddiad Daw—Ewyilys y Jehofa, Mae genyt destyn gwych, O cana, oana! A welaist ti erioed weddiwr dtiwiol, Yn rhwym wrth yr ystane gan fodaa dynol, Yn cael ei roddi'n fyw i'r elfen danllyd, I'w yrrn gvda g\vg i'r trag'wyddolfyd; Na, na,uid gweled tyrfa yn ymdyrn, I ryw neillduol fan i wei'd ruerthyru, Wyt ti er pan yn blentyn bach yn gofio, Ond gweled lln ynghyd yn cydweddio. Ah bn cly deidian'n,gorfod ymneilldno, Mewn ofn i nnig fanavi i weddio; Mae llawer ciifach fach rhwng bryniau Gwaiia, Yn dystion eywir herldyw o'r olygfa: !E welodd llawer nn ei Feibl hawddgar, Yn cael ei wneyd yn dan gan ki erlidgar; Ond pan oedd ei ddalenan ma.d yn fflamio, Nid oedd yn medrn gwneyd dim—dim ond toylo I 0 t oes sy'n Ilawn o wertlifawr ragoriaethan, ffordd yn rbydd, ceir chwilio'r Ysgrythyran; Ma.e'r wasg yn arllwys i ni ei chynyrchion Godidog allan er ein llesiant weithion; Yn britho'n gwlad y gwelir heirdd Eglwysi, A pbawb yn rbýdd, yn rhydd i gael addoli! 0 dymor haf I wir ganlynwyi; lesul- Mae 'r jjordd ya- Iiir t'f Ke/oetM 'Mawy o Gymru. DEWI MAI.

LLYTHYR DEINIOL WYN.

EGLWYS Y PLWYF, LLANELLI.

I-I IEGLWYSI CYMREIG MEWN…

COLEG DEWI SANT.—ARHOLIADAU…

AT Y BEIRDD.

DOSBARTH I.

Y WASG EGLWYSIG GYMREIG.