Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

LL1TH 0JJEKPWL.

News
Cite
Share

LL1TH 0JJEKPWL. [GAN EIN GOHEBYDD AKBENIG,] P EGLWYS DEWI SANT. a^wy^ oyfarfod t«S a chyngerdd blynyddol Dewi Sant nos Fercher, yr wythnos ddi- v„> yn Hope Hall, a daeth cynhulliad lliosog he -n 0 ael°dau y gynulleidfa acewyllyswyr da yr ™atn Eglwys Gymreig yn Lerpwl. Wedi i bawb Eeyd cyfiawnder a ffrwyth y ddeilen adfywiol atwyd cyngerdd rhagorol. Canodd y Cambrian Par1 Sooiety dan arweiniad medrus Mr. Arvon T nrT/' whosa almighty power," a The he Word" (Handel), yn dra effeithiol. >iv0^7 c^r hefyd Ye Mariners of England ac WS 'k Harleoh," yn hynod efieithiol. Heb OJJ,^ yn fanwl drwy y drefnlen, yr unawd-leiswyr k,, ypfc y cerddorion adnabyddus, Miss Burley, ,8, Thomas Jonas, Mr. John Hughes, Mr. Green- a *0, a Mr. W. Rees Jones, ac un o'r rhanau mwyaf jWdorol o'r cyngerdd oedd dadganiad y Cambrian v^iies* Quartette—MIBS Jones, Miss L. Davies, Miss oof, a Mrs. Arvon Parry. Terfynwyd y cyngerdd ^yddianus drwy i'r gynulleidfa uno yn galonog yn Anthem Genedlaethol, ac yrawahanodd y dorf 8ai eu Hwyr foddhau yn y gwleddoedd rhagorol a RVh8an^ ^'r cor^ a r me^<3wl* Da genyf ddeall fod y l^nulleidfa sy'n ymgyfarfod i addoli yn Eglwys yn myneS ar gyQy<3d ar ol yr adgyweir-, evc, ^swnol trwyadl a wnaed ar yr hen adeilad ysegredig. MYNYCHIAD LLEOEDD ADDOLIAD. 9,0 twn yn fater ag sydd wedi tynti cryn lawer o r?11 ^jerPw^ yn ddiweddar, ac yn parhau felly. Pte^ f' ^r0rner White ychydig wythnosau yn ol yn ton fr ar Pwno yn Eglwys Bresbyteraidd l3ling- lerpwl), a dygodd ystadegau i brofi fod lleihad JJJ awr wedi cymeryd lie yn ddiweddar yn nifer y^y^hwyr lleoedd o addoliad yn y ddinas. Yr wyf Jn ? 0,r* Verner White ryw ugain mlynadd yn ol ua o'r dynion mwyaf ymroddgar a blaonllaw yjj t Pk°b mudiad daionus, yn wladol ac eglwysig, ,erPwI. Yr oedd yn Geidwadwr aiddgar, ac yn QhatK ^weinidbgion Ymneillduol mwyaf rhydd a j-^ligaidd ei yabryd. Symudodd i'r Brifddinas o g :jy&yddau yn ol. Parodd tystiolaeth boneddwr ?;0 a dylanwad Dr. Yerner White fwy o ymchwil- 1 r Hater, ac i'r achosion o'r dirywiad difrifol ptQ Y Sul diweddaf bu y Parch. Canon Taylor yn ton? Synulleidfa liosog yn Eglwys St. Chryaos- ^od' er':0I1i ar "Addoiiad Cyhoeddus: ei*esgeulu3- yt cynyddol ymysg pob dosbarth." Cyfeiriodd at jp0 yBtadegau a gyhoeddwyd gan y Daily °Ved yn 1881, ac er nad oedd pawb yn $a J0 yn nilysrwydd y fQgyrau hyn, yr oedd ef (Dr. boa 0 r ^arn eu yn gywir o ran y sylwedd a gg On^' oe(^^ ffigyrau y Post yn dangos fod dcif yn yn mynychu eglwyBydd a chapeli y °'r 11 06(^^ yn 1851. Gyda golwg ar yr achosion tadd ibad'yr oodd 01 ^Arn y gellid ei briodoli, i gai ,aut i'r llacrwydd cynyddol yn nghadwraeth y °'i 06 ar^e"a^ cyffredin gan lawer 0 a3]0s^arthiadau oyfoethog i dreulio y Sul fel dydd e8e„ °niant bydol. Un o'r achosion wrth wraidd yr yeUIUadrabwn ydoedd diffyg chwaeth at bethau f f°u" Yr oedd yn rhaid i ddyn *gael crefydd o a,chn otl0gi(i yr oedd ganddo gydwybod. Y prif yn ei dyb ef (Dr. Taylor), o'r lleihad difrifol £ nifer y rbfti a fynychent leoedd addoliad han Y^oltwydd cynyddol yr oe3. Dywedid fod a0 iJ gwyl y Sadwra yn fendith fawr i'rbobl; gajt ^naner diwrnod o wyl nid oedd ef am ddweyd dvdd er^yn« Ond pa fodd yr oedd yr haner "Wei yn ca0l fii dreulio gan ddynion ienaino ? treuJ.1 ra^5au helaeth, yr oedd dynion ieuainc yn droe(q° haner diwrnod gwyl hwnw i chwareu y bfil °Q4d aJ°,1?ewP ymarferiadau corfforol eraill. Yr dtoed^ .jeuaino yn treulio eu nerth i gicio y b £ l Qhwarfl niu oedd am ddweyd gair yn erbyn y ^iwedd*1 ~?nw—ao yn teimlo yn lluddedig ar yl fayny yr oeddynt yn myned i gyfar- Pftrhau t, i11'a °hyngherddau, y rhai oedd yn ?e^d am Qdeg neu un-ar-ddeg o'r glooh. Nid ladol ft>. yd dim yn erbyn y cyfarfodydd adlon- r oyngherddau hyn—yr oeddynt yn sefydliad- ou rhagorol yn eu lie. Ond yr oedd am ofyn iddynt fel bodau rhesymol a oedd tuedd yn yr ymarferiadau corfforol a r cyfarfodydd hwyrol hyn i gymell dynion ieuainc i godi yn foreu dranoeth i fyned i'r Ysgol Sul a r addohad cyhoeddus ? Yr oedd yr arferion hyn yn anghymwyso ac annhueddu pobl ieuainc at ddy. ledswyddau cysegredig dydd yr Arglwydd. Yr oedd ef yn gwybod fe! mater o ffaith nad oedd dynion ieu. 7 l? JXy.ned^ Eglwys ar y Sul am eu bod yn rhy flmedjg. Yr oedd gwib-deithiau diwedd yr y nos, y rhai oedd yn fendithiol iawn ar un olwg, yn/i1W/f F.^lduol ar ffordd llawer i fynychu lle- oedd addoliad. Yr oedd yr ymdrechion atdyniadol a wneid mewn llawer o eglwysi a chapeli i ddenu pobl l r gwasanaeth yn dra niweidiol i addoliad va- brydol. Yr'oedd offeiriaid a gweinidogion yJkipht 1 amngymorth ^d! n-f^er o wir yn )w h ? sensational sermonB a ddefn- yiuir f iW°"ua'°n i geisio denu pobl i'r addoliad yn l-ue/' "itawer I gaaw draw o r egiwysyaa a r capeli. W rth derfynu, dywedodd Canon Taylor nad cedd yn proffasu ei fod yn aUuog i gynyg meddyginiaeth rhag y drwg. Nis gallai oddef, fodd bynag, i'r holl fai I gael ei daflu ar ysgwyddau y clerigwyr. Nid oedd dim dadl nad oeddynt yn atebol am beth o'r esgeul- usdra, ond eu dyledswydd oedd pregethu yr efengyl; a gadael y oyfrifoldeb o dderbyn y gwahoddiad at y bob!. Yr oedd pregethu yr efengyl yn eglurhad yr I Yabryd a chyda nerth yn tynu y bobl at Dduw. DR. PARKER A MR. W. S. CAINE. Bu y Dr. Parker, o'r City Ternpls, Llijndain, yn pregethu i gynulleidfa aruthrol yn Nghapel Great George Street, yr wythnos ddiweddaf, arranCym- deithas Genhadol Llundain. Ar y llwyfan yr oedd iiiferofoneddigionagweinidogion Anghydffurfiol y ddinas Dywedodd, yn ol ei a"fer, lawer o bethau rhyfedd ynghanol taranau o chwerthin. Pa bryd y dysg yr Ymneilldu^yr ymddwyn yn weddaidd mewn lleoedd o addoliad ? YE oedd Dr. Parker wedi ei gyhceddi i bregethu ar y genhadaeth-oenhadaeth- au tramor, ond mewn gwirionedd nid oedd ei bregeth ond ymosodiad ar Mr. W. S. Caine, A.S. Yr oedd gan Dr. Parker, neu unrbyw Ddr. arall, berffaith hawl i feirniadu yr hyn a ddywedwyd gan Mr. W. S. Caine am y cenhadaethau tramor, ond pan fyddo pregethwr" yn y pwlpud yn dweyd wrth y bobl fod Mr. Caine fel Rhyddfrycfwr Uudebol yn b'radychu ei egv/yddorion fel gwleidyddwr, a hyny yngbanol chwerthiniad a chymeradwyaetb, a bloeddiadau o clywoh, clywcb," y oaBgliad natunol ydym yn dynu ydyw fod y bobl hyn yn fwy o wleid- yddwyr nao o efengylwyr, a bod efengyl Penarlag yn fwy pwysig yn eu golwg nag Efengyl tangnefedd." Nid oes dim a wnelwyf yn bresenol &'r hyn a ddywedwyd gan Mr. W. S. Caine am y cenhadon yn yr India, ond gadawaf i'r darllenycld dynu v caegliad pwy sydd fwyaf cymwys i farnu— Mr. W. S. Caina, yr hwn a fu allan yn yr India, neu ynte y Dr. Parker, yr hwn sydd yn byw 15,000 o filldiroedd oddiyno ? MARWOLAETH MRS. RYLE. Mae genyf y gorchwyl galarus yr wythnos yma o groniclo marwolaeth priod Eagob Lerpwl, yr byn a gymerodd le yn Harrogate, swydd Gaerefrog, ddydd Sadwrn. Yr oedd y foneddiges hawddgar yn wael ei hiechyd er's tiro, ond nid oedd neb yn maddwl fod ei diwedd mor agos. Rhyw dair wythnos yn ol aeth i Harrogate ar anogaeth ei meddygou, ac ym. dclfingosai am beth amser fel yn derbyn lies oddi- wrth awyr iach a dyfroedd adfywiol yr ymdrochle hyfryd hwnw, a choleddid gobaith am ei hadferiad. Ond yn ystod yr wythnos ddiweddaf oanfyddwyd ar. wyddion fod ei sefyllfa yn beryglus, ac anfonwyd am ei arglwyddiaeth ac aelodau ei deulu i Harro- gate. Yr oedd yn 64: mlwydd oed, ac yr oedd wedi bod yn briod am 27 mlynedd. Yr oedd ei arglwydd- iaeth yn rheithor Helmingham, yn swydd Suffolk, pan gymerodd yr undeb dedwydd le, ac vchydie ■ wythnosau wedi y briodas—yn 1862—apwyntiwyd ef i ficeriaefch Stradlebroke yn yr un sir. Yr oedd yn anarferol o barohus gan y plwyfolion, ao nid oedd un ty yn y plwyf lie nad oedd yn arfer galw. Yr oedd yn myned i mewn allan ymysg y tlodion, yr isel, a'r anllythyrenog a phob amser a'i Beibl yn ei llaw i gysuro y trallodus a chyfarwyddo y rhai a fyddai mewn cyfyngder. Daeth i Lerpwl naw mlynedd yn ol, pan ddyrcbafwyd ei phriod i'r safle bwysig o Esgob cyntaf yr Esgobaeth newydd. Yr oedd yn hynod barchus yma gan bawb y deuai i gyffyrddiacl & hwynt. Dywedir ei bod yn adnabod holl offeiriaid yr eagobaetb, ac yn hollol gyfarwydd a'r gwaith a gyflawnent; a gwnai yr oil yn ei gallu gyda phob mudiad oedd yn tueddu i wella sefyllfa grefyddol, gymdeithasol A tnoosol y bobl. Ei dy- muniad ydoedd sefydlu dosbarthiadau Beiblaidd yn y Palas, pe b'ai ei hiechyd yn caniatau. Gweithiodd yn egniol a diorphwys g da'r Ladies Parochial and Domestic Mission, ao ymwelai yn gyson ft chyfar- fodyddd y mamau, &c. Dywedir mai ei llaw hi a yagrifenodd boll weitbiau ei phriod. Gwnaed cyf- eiriadau at ei marwolaeth o'r pwlpud yn amryw o Eglwysi y ddinas y Sul diweddaf. Bydd genyf air am ei chladdedigaeth yn y rhifyn nesaf o'r LLAN. Gellir dweyd am dani mewn llawer ystyr— Yn ei marwolaeth torwyd bwlch Na welir byth mo'i gau )

CYSTADLEUAETH Y LLAN."

TELERAU Y GYSTADLEUAETH.

-.= Y GYNGRES EGLWYSIG. 4--

;.■i AMRGTOUM. I

DRUNKENNESS CURED.

MR. H. M. STANLEY.