Hide Articles List

6 articles on this Page

flGION 0'£ WASG GYMREIG.:

AT Y BEIRDD.

Y FONWENT.

DEIGRYN

EIRIOLAETH CRIST.

" GLANFFRWD " A'I GYHUDDWYE.

News
Cite
Share

GLANFFRWD A'I GYHUDDWYE. At Olygydd Y Llan a'r Dywysogaeth." Syr,—Yr oedd cymaint ag ydoedd yn a?," mherthynasol i'r nodyn a anfonesid genyf i'r LLAN yn adolygiad Glanffrwd arno, a'cli olys* grit' chwitbau mor gynwysiadol, fel mai t pew1 petrusder i mi oedd a wnawn ymdrafferthu i iSK lawni disgwyliad "Glanffrwd" y byddai i IIII brofi y cyhuddiadau yn fy erbyn," ynte yIII" foddloni i'r canlyniadau." Fy nhuedd cyn oedd boddloni. i'r canlyniadau," ya BO*. wedig gan nad oedd y bwgan yn rboi mwy o arswyd i mi nag i frain Pengwern. Ond wedi manylach ystyried y mater, pender- fynais fod swydd a safle y gwr parchodigy" hawlio utudd.dod, ac mai cyfiawnder a, chwi y ogystal ag a mi fy hun fyddai i'r "Lloffwr geisio dangos na ddarfu iddo gamarwain darlleD" wyr Y LLAN. Yr oedd tone gymedrol fy nodyn yn ddigofl 0 brawf iddo gael ei ysgrifenu heb na chasineb ø9 digofaint ond gan fod gweitbredoedd eyhoedd,00 Glanffrwd "—fel rhai pob gwr cyhoedduS arall-yn bethau teg 1'w beirniadu, rhaid iado ynt&u ymddwyn a'r oruchwyliaeth hono, p,9 bryd bynag y gwelaf fi ac eraill yn dda ddefnyaaio, y llinyn mesur a gweinyddu y wialen fedw. Ynghylch daubeth y mae Glanffrwd" J fy erbyn :-Fy null o ddangos ei ymyriad ynglio d'r gwasanaeth crefyddol yn y tlotty, a'i y' ddangosiad fel cefnogydd dadgysylltwr. DyxvedW ddarfed iddo alw ei hun yn aelod a pwyllgor o Anghydffurfwyr," ac y mae yntau yl1 addef iddo fod yn y cyfarfod, llywyddu ar no* 9 chymeryd rhan yn yr ymdrafodaeth, a llswnodlY gweithrediadau. Ond gellid tybied fod ffrwd yn amcanu dangos allan nad mor neillduol y cyfarfod, gan iddo gael ei gy^f! yn ysgoldy yr Eglwys." Ond nid wyi fi yn gweled fod gwaith Ymneillduwyr Llanelwy K gallu ymwthio i ysgoldy yr Eglwys i gynlln. mesurau i ddwyn gwasanaeth yr offeiriad arno am ddau Sul yn y mis yn newid dim a* bwriad. Mae "Glanl'frwd" yn dweyd ta&lg, amcan oedd ystyried moddion i ddarparu g^at- anaeth i'r tlodion, gan fod y gwarcheidwaid we gwrthod ethol caplan eyflogedig. Ond y gwir Y-W nad oedd angen ymgyfarfod i'r perwyl h gwbl. Yr oedd y Parch. T. LI. Williams. j gyd-ficeriaid Glanffrwd," bob wythnos yn cy0.^ y gwasanaeth arferadwy yn y ty er pan ef, yn rhad ac o'i wirfodd, ac heb roi yr leiaf y bwriadai roi i fyny y gwasanaeth. pobl Llanelwy yn eithaf da fod yr Ymneill^o^ yn corddi dani" er's wythnosau, uc mai y gapel yn erbyn yr Eglwys" oedd hwn, dangoswyd yn eglur pan bleidleisiodd y* ,,9u warclxeidwaid Ymneillduol, heb un eithriadj^. o ddeunaw neu ugain, dros gynllun y VV}r$mp Ymneillduol" ag y bu'r Senior Vicar yn 1 eu cyfarfod. ,K Ynnesaf, fy haeriad ddarfod i GlanfiA areitliio 0 blaid ymgeisydd Seneddol syo1 Ddadgysylltwr." Amcana "Glanffrwd" awg^j fod yma suppressio veri neu suggestio falsi > gadewch i ni weled. Addefa iddo siara"JL Llanelwy 0 blaid Arglwydd Richard Gros^^j yn 1885, ond yr oedd y manifesto dadgysy^p wedi ei dyna yn ol, a Mr. Gladstone wedi nad oedd y pwnc gerbron y wlad na ef (" Glanffrwd ") ran mewn cyfarfod .u, dadgysylltwr, ac ni phleidiodd neb fel dadgy^f J wr erioed yn ei fywyd. Dyna arnddiffy^j, Glanffrwd." Y mae adroddiadau dau g i arfod y siaradodd Glanffrwd" y 0 fy mlaen, y naill yn Llanelwy Hall yn Abergele ynghyd a phapP^ n t yn dwyn cysylltiad & chyfarfod arall a gynhali^ yn nghapel y Methodistiaid yn Llanelwy, lawnodi W. Glanffrwd Thomas, Yicafi J[ Asaph," yn yr hwn y gwahoddir y bobl i "yn lln mawr i'r cyfarfod yn y Gemig, n0^Ai§ nesaf, ac yn enwedig i roddi eich vote i'r ]Tjcj3 ddydd Gwener yn ysgoldy Pen y Llan. gadael i anghyfiawnder Toriaidd rwystro lw^cl iant yr achos da." Ai nid Mr. y Whig ?" Yn awr am yr areithio ac y IVOOO rhaid egluro ychydig er mwyn gwneyd yr e. AT gylchiad yn ddealladwy i ddarllenwyr o bell "da ý1 y Sul cyntaf yn Nhachwedd, 1885, traddodo ýt Hyfcarch Archddiacon Ffoulkas bregeth Eglwys Gadeiriol, yn yr hon yr amddiffynfti yr Eglwys Genedlaethol, ac y condemni&1 rwysg tueddiadau rhai 0 wyr cyhoeddus y 0 r hyny. Pregeth amserol i'r pen, a cheir warant dros, ac esiamplau o, bregeth an yn Llyfrau yr Homiliau, y rhai a awdurdod^ 1, darllen yn yr eglwysydd. Nos dranoeth c? iwyd cyfarfod Radicalaidd yn y ddinas, a'r f wr cyntaf y galwodd y cadeirydd arno Parch. "W. Glanffrwd Thomas. Yn eistsdd ei ymyl ar yr esgynlawr yr oedd Mr* a 0 Roberts, ymgeisydd Radicalaidd y bwrdeisdr6 i, ba un y mae Llanelwy yn un, a chynhelid arfod i'w bleidio ef ac Arglwydd Grosvenor, er nad oedd y diweddaf yn pan y llefarai Glanffrwd." Tegwch ffrwd yw cadarnhau na siaradodd 0 gysylltiad yn y cyfarfod ond ar yr un iodd a'i holl ddylanwad un o'r DadgysY OoO ffyrnicaf a anfonir i'r Senedd o Gymru. fod y manifesto wedi ei dynu yn ol- jjjfl Dadgyeylltiad yr Eglwys yn Nghymru et'$ bwnc gyda'r aelodau Radicalaidd CyIIlrelg ot llawer 0 flynyddau. Nid oes un g&f pasio heibio na cheisir cael ffordd i'w bron y Parliament. Yn y cyfarfod uchod 4^' odd Glanffiwd bethau heilltion am ddiacon a'i bregeth—" He had spoken ^°b0j-ge^ from the pulpit," &c. Ac yn nghyfarfod dywedodd, yn ol yr adroddiad, he Was ashamed to say that be held extreme