Hide Articles List

17 articles on this Page

TOWYN.

PENBOYR.

News
Cite
Share

PENBOYR. Yr oedd rhyw fuss i'r feddi yn pentre'r Lindre yma pan ddaeth y LLAN y tro diweddaf. A dywedodd nhad wrthyf finau am fyned i'w chyrchu i gael gweled beth oedd y mater. A gwarchod ni, beth debygweh chwi ? Yr oedd yr hen grwt Roger y mrawd wedi bod yn sgwenu iddi, Wyddwn i, na'r hen wr nhad, fod o'n gallu sgwenu o gwbl. Ond yn wir, a ystyried na fu o yn ysgol erioed, sgwenwr campus ydy Roger. Haner yn Saesneg, a haner yn Gymraeg. Y mae o wedi bod fyny unwaith, welwch chi, gyda'r excursion yn Llundain, ac wedi dysgu llawer iawn o eiriau Saesneg cyd a mraich i. Ond sylwadau pur anghywir oedd gyda o. Rhyfedd sut esboniad roddodd o o'r hen ddywediad, Y mae dy haner di yn Mhemboyr." Nid yn hynod am eu synwyr fel y dywedodd o oedd hen drigolion Pen- boyr, yn fwy na'r trigolion presenol, ond am y nifer mawr o feirdd a breswylent yn y plwyf. Ac yn wit llygriad ydy'r gair Penboyr o Pen-y-beirdd. A bu paratoadau mawrion yn cael eu gwneyd yn amser y beirdd yma yn y plwyf hwn a'r plwyf cyfagos i gynal gorsedd yn Penboyr. Ond er yr holl baratoadau a'r swn aeth y cwbl yn flat. Ac ar ol hyny buasai'r beirdd yn arferol o ddweyd am ddyn ffol, neu ryw- beth arall a fuasai yn weled allan o le, ei fod fel Gorsedd Penboyr, heb ond haner ei wneyd. A rhywfodd neu gilydd fe wisgwyd yr idea a'r geiriau, Mae dy haner di yn Mhenboyr." Ond fyddaf fi byth yn ffafrio'r ffordd yma o esbonio'r hen ddywed- iad. Y mae geiriadjgivell !gen i na'r un arall, fel y canlyn. Yr oedd yr hen fardd, Dafydd Ap Gwilym, yn Crynyd, Penboyr, ac yr oedd- Morfydd, ei gariad, yn byw yn agos i Aberystwyth. Yn amser y garwr- iaeth, canodd Dafydd bedwar cywydd ar hugain i Morfydd. Ac yr ydw i yn meddwl iddo ddweyd yn un o'r rhai hyn, fod un haner iddo yn Mhenboyr, a'r haner arall yn agos i Aberystwyth. Osydwyf wedi gwneuthur rhyw gamsyniad, yr wyf yn sicr y gwnaiff darllenwyr mwyn y LLAN faddeu i mi yn treio helpio tipyn o'r hen grwt Roger. Y ma yn ddrwg iawn genyf orfod dywedyd wrth ddarllenwyr y LLAN fod Roger wedi dywedyd gwir- ionedd pur am y capeli ac am y Band of Brothers. Ond mae rhai yn dywedyd fod y brothers, wedi rhoddi explanation boddhaol mai Consumption of Llaeth enwyn ac nid consumption of spirits oedd eu dolur. Tra yr ydw i wedi bod yn sgwenu, y mae hen wr nhad wedi bod yn gwneuthur pwt o gan fach, fel cynghor i Roger, i mi gael ei ddodi ar y diwedd medd ef, a dyma fe, Rhoi cynghor wnaf i Roger Boyr Am fod yn ddoeth a chall, Wrth drin rhyw bwnc, doed at ei dad, Nid myn'd at hwn a'r llallOliver Boyr.

ABERAFON.

CORWEN.

PENTYRCH, GER CAERDYDD.

IPENYBONT.

DOLBENMAEN._

\ LLANRWST.

BANGOR.

RHIWABON.

BEAUMARIS.

TREHERBERT.

PONTYPRIDD.

LLANLLECHID.

MERTHYR TYDFIL.

LLANDUDNO.

LLANBADARN FAWR.