Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

CYNGHORAU CYFFREDINOL.

News
Cite
Share

CYNGHORAU CYFFREDINOL. YnddYliwYf yn ddifrifol ddarllenydd y bycld cynfi,ha gennyt ar yr adeg bresenol pan y mae h°lff°r cyffredino^ Ebufain yn tynu sylw yr lliw yn Babyddion, a Phrotestaniaid o bob fa^r i gael ychydig 0 ysgrifan cynwys- tal :th: ddechreuac1 a gweithrediadau cynghorau yn y J a chyffredinol, Yr oedd yr eglwysi anniby11^ syntaf yn gymdeithasau crefyddol y Hall p Un yn cael ei llywodraethu gan i dra buasid 1111 eglwys yn ddarostyngedig i°n a fxi, eglwysi ereill yn oes yr apostol- o r°fion diamheuol o hyny, buasai rlies- ig fi.ysSrytbyr dros ffurf lywodraeth eglwys- Wrt^ l yK y11 yr oes glodfawr ton. Ond ^dym yn fanwl a chydwybodol nid eSl\vv<fn Cae^" ,un cngraff yn un man. Pob a* iQav Tn anniby»ol ar y llall pa un ai bychan jr ^^d. Dyna yn bendifaddeu oedd y ^my/W0draeth eglwysig iawn ynte. Y mae fod Tvf cyn?horau awdurdodol yn barnu a'n H*1'ddynt sail ysgrythyrol i'w galw ynghyd i°n nfdl Y mae'r awydd sydd mewn dyn- iQ°|a(j0s gael Beibl i brofi en syniadau yn gan- ad\yy lawn- Syniadau a cliynlluniau ofn- hynv ° beryglus i'w percbenogion ydyw y rhai y mae v mae y yn eu collfarnu. Ond enbyd gwyr-droi, a chamesbonio yr °ly2.iar-iyran sanctaidd er mwyn attegu ben "W-er a-]au dynob a dieflig. Diambeuol fod 11a- ffafri0]_ "1°i ac. adran wedi eu dyfynu fel yn fod °^Jsgrifiadau nad oes dim mwy o gyd- °n, a f'S^ynt nag sydd rhwng Duw amam- liyny ^Uvng teml Duw ac eulunod. Y mae o °-r 7;rtllyn a breuddwyd y marcbwr r^ydd vSlf • r^ei'fi oedd yn cyfrif am wresog- ^°dolaif|f u 57n America, yn yr haf oddiwrth y inae rb ar '3enau J mynyddoedd. Wei °gol CVn,ai yn dyweyd mae y cynghor Cristion- S°fnorlf T yn Jerusalem, ag sydd wedi ?yngbor ngm •UC yn -Actau xv. Ond nid T^n-vy. A 0jM^c^7) yn ystyr briodol y gair oedd i :atnabq« ntonodd y brodyr yn Antiochia Paul, 111 > er on ^G,ereill at y fam eglwys yn Jerusa- Yn g ïl barn yr henuriaid, a'r apostolion la<iau v r„ „ e^odaetb. Yr oedd penderfyn- ?ctllysur vn egl^ys?g gynhaliwyd ar yr ^°Ho. Yr ^,1° anffafriol i ddefodwyr yr oes ntiochia o°e yn naturiol i'r crisionogion yn ar farn Vr' rJria' a Cilicia i osod pwys mawr 3^° gvnifpJ JGrnsalem, oberwydd fod ae^°dau. -p. ddyni°n deallus, a chrefyddol yn b°ni un ma+Iny oedd yr eglwys bono ath o draawdurddodaeth ar eg- lwysi ereill; canys dywed yn ddiamwys yn nechreu ei lythyr caredig f Yr apostolion, a'r lienuriaid a'r brodyr at y brodyr y rhai sydd o'r cenhedloedd." Nid oes un bygythiad, ondda.t- ganiad o farn i frodyr eraill oodd wedi ceisio hyny fel ffafr. Dywed yr Archesgob Whateley yn ei "Kingdom of Christ" mai dyma yw cynghor eglwysia yw ymgyfarfyddiad cynri/ch- iohvyr nifer o eglwysi cynyreiriol er penderfynu materion y cyfryw. Nid oes hanes am eglwysi mewn cyngrair felly yn y ganrif gyntaf neu am gynghorion yncael eu cynnal gan ddirprwywyr eglwysi felly ychwaitb. Yn yr ail ganrif y dechreuasant yn ngwlad Groeg; wedi hyny cynhaliwyd hwynt mewn taleithiau ereill. Am y rhan fwyaf o'r ail ganrif yr ydym yn cael annibyniaeth yr eg'lwysi yn lied bur. Gwir yr oedd parch mawr yn cael ei dalu gan yr og- lwysi yn gyffredinol i'r eglwysi hyny a ffurf- iwyd gan yr apostolion, ac yn y rhai y gwein- yddasant, yn ol fel y dengys Irenasus. a Yertullian. Nid oedd hyny allan o 10 pan y cedwid ef oddifewn terfynau rhesymol. Mown amser daeth yn arferiad i holl eglwysiun dalaeth i wneud cyngrair a'u gilydd, ac i gynal cyman- faoedd er trafod pethau er lies y lluaws. Treiddiodd arferion gwleidyddol y Groegiaid i mewn i'w heglwysi ai gweithredasant yn gyff- elyb gyda chrefydd ag y gweithredent gyda gwleidiadaeth. Dywed Eusebius i'r arferiad o gynal gynghorau ymledu o Groeg i Syria, a Palestina. Nid oes genym hanes am gynghor- au (councils) o'r hyn lleiaf nicl oes genym banes sicr am danynt cyn diwedd yr ail ganrif. Cyn- aliwyd y cyntaf yn y fiwyddyn 170 neu 173, nid yw yn sicr pa un. Yn hwnw yr unwyd yn cydsiarad yn nghylch cyfeiliornadau y Montan- iaid. Cynaliwyd rhai ar ol hyny yn fuan i benderfynu wyl y pasg. Gesyd Eusebins yr holl gynghorau uchod yn nbeyrnasiad Como- dus, neu o'r fiwyddyn 180 i'r fiwyddyn 192. Lluosogodd cynghorau yn y drydedd ganrif yn fawr. Daeth cynghorau taleithol yn gyffredinol trwy'r byd cristionogol, a chynelid cynghorau neillduol ar achosion penodol. Yn wreid(tiol nid oedd gan y cynghorau hyn ddim awdurdod. Nid oeddynt ond cymanfaoedd o gynrychiolwyr yn cyfarfod er ystyried, a chytuno yn nghylch materion ag oedd yn llesiol i'r cyffredin. Ond yn raddol dechreuasant hawlio gallu i wneuthur deddfau ac i lwyr-benderfynu dadleuon. Aeth yr eglwysi mor bell ag i honi awdurdod oddi- wrth Grist i rwymo ac i lywodraethu yr eglwysi yn hytrach na bod yn ddim ond cynrychiolwyr. Gyda hyn y mae pennod ddu iawn yn dechreu mewn hanesiaeth eglwysig. MELVILLE.

COFADAIL CALEDFRYN.

YMFUDIAETH I AMEEICA.j

Advertising

NODIADATJ GAN DAFYDD CWMGLAS.