Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

CEINEWYDD.

LLANELLI.

CWMWYSG, GER TRECASTELL.

CYNHADLEDD FAWR ABERYSTWYTH.

ABERSYCHAN, MYNWY.

News
Cite
Share

phwrpasol iawn. Cyn cyflawni y ddefod o osod y gareg sylfaen i lawr, yr hyn a wnaed gan Charles Lewis, Ysw., Casnewydd, yn ddeheuig iawn, galwyd ar y Parchn. J. Davies, Caerdydd, ac H. Oliver, B.A., Casnewydd, i anereh y "gynulleidfa. Cyfeiriai Mr Davies at ymweliad Mr Morley, A.S., a Deheudi Cymru rhyw ddwy flynedd yn ol, pan y rhoddodd addewid o 5000p. at adeiladu capeli Cynulleidfaol Seisnig, mewn lleoedd [nad oedd rhai o'r blaen, yn Neheudir Cymru a sir Fynwy, ar yr amod fod i 20 (os nad ydym yn camgymeryd) o'r cyfryw gael eu codi yn ystod y tair blynedd dilynol. Dywedai mai yr un prcsenol oedd y degfed o'r cyfryw gapeli oeddynt eisoes wedi en codi, neu ar waith, a'i fod yn hyderu y buasai yr 20fed wedi ei adeiladu neu ei ddechreu cyn canol yr haf nesaf pan y byddai amser penodedig Mr Morley ar ben. Dywedai Mr Oliver ei fod wedi dyfod yno i ddangos ei hyder a'i ymddir- ied yn Mr Griffiths, a'i gydymcleimlad ag ef a Mr Daniel yn eu hanturiaeth. Ei fod yn golygu yr amgylchiad presenol yn un o'r rhai pwysicaf yn holl hanes Abersychan. Meiddiai ddyweyd yn ddi- betrus mai Cynulleidfaoliaeth ydyw yr unig ffurf wirioneddol o eglwys yn ol cynllun y Testament Newydd, ac mai hwy fel Cynullcidfaolwyr oeddynt yr unig wir gynrycbiolwyr yr eglwys gyntefig fel yr ydoedd yn nyddiau yr Apostolion. Estynai cy- nulleidfaoliaeth Air Duw i ddyn fel y mae heb dynu dim oddiwrtho nag ychwanegu ato, gan ddyweyd wrtho lam 'ffurfio ei farn :Annibynol ei hun yn ol ei ddeall a'i oleuni gan weddio Duw am ei gym- horth, a dywedai wrth bob eglwys am ffurfio ei rheolau a'i deddfau ei hun heb edrych am un awdurdod a gallu tu allan iddi ei hunan. Dywedai hefyd fod yn angenrheidiol i eglwys, er bod yn wir a phriodol eglwys Annibynol, fod yn hunan-gynhaliol. Yna estynodd Mr Daniel botel, yn cynwys rhyw gymaint o arian y wlad a gwahan- ol bapurau a chofnodolion perthynol i'r enwad, i Charles Lewis, Ysw., yr hwn a gyhoeddodd fod y gareg sylfaen wedi ei gosod i lawr yn gywir, a'i fod yn gobeithio pan orphenid yr adeilad y gwnelai Duw ei hun yn amlwg yn y lie. Y mae safiad ycapel yn y lie prydferthaf a mwyaf amlwg a chyfleus yn yr holl ardal, a diau y bydd yn harddwch i'r lie pan orphenir ef canys nid oes yma gapel nag eglwys i'w gydmaru mewn harddwch allanol a mewnol a'r hyn ydyw ef i fod. Deallwn ei fod i gostio lOOOp. neu ragor, a dywedai Mr Daniel fod yr addewidion tuag ato trwy rodd Mr Morley yn cyrhaedd tua 600p. Hyderwn yr agorir ef yn ddiddyled, ac y bydd gweinidogaeth Mr Griffiths yn y capel Seisnig yr un mor lwyddianus ac y mae wedi bod yn Siloh gyda y Cymry. Yn ychwanegol at y gweinidogion a enwyd gwelsom y rhai canlynol hefyd yn y lie,—P. W. Dornton, B.A., a W. Edwards, Casnewydd; T. Griffiths, a D. Thomas, Blaenafon; R. Lumley, Elim a D. M. Davies, Varteg. Casglwyd yn y diwedd at yr adeilad a deallwn iddynt gael casgliad da.-Un oedd yno. [0 herwydd prinder gofod bu raid i ni adael yr adr- oddiad uchod allan hyd yr wythnos hon.-GoL. ]