Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

AT OLYGWYE Y 'TYST CYMKEIG,'

News
Cite
Share

AT OLYGWYE Y 'TYST CYMKEIG,' Foneddigion,—Y mae Gruff yn para 711 edmygwr ffydclon a gonest i Gladstone. Y dydd o'r blaen, a« tli i dy cymydog, (Tori penboeth), gan gymeryd y TYST yn ei law, ac wedi iddo fyned i mewn, gwelodd Dafydd Fythelig yno; ond ni fu yr olaf yn hir cyn mvn d allan ar ol i Gruff dclyfod i fewn. De llodd Mr Tori (gwr y ty) fod presenoldeb Gruff wedi peri absenoldeb Dafydd, a gofynodd i Gruff a oedd ryvi-beth annymunol wedi. cymeryd lie rhyngddynt. Atebdild Gruff nad oedd aim ar a wyddai ef i ond ei fod yn tybied, er hyny, both oedd yr achos fdcl Dafydd yn metliu dyoddef ei bresen- oldeb ef. Vdyw y papyr yna;' gofynai Tory, 'Y TYST vdvV" ebai Gr-ttfy. 'Beth y mae yn dystioF' ebai Tory, 'Wei, y mae yn dwyn tystiolaetb i am- gylchiadau hyhotaf y dyddiau presenol. Mae ynddo beth o hanes Gladstone, Bright, Foster, ac eraill, ac y mae ynddo summary o holl symudiadau mwyaf pwysig y senedd bob wythnos, a Rhwystrodd Tory Gruff i fyned yn mlae:i gan wneyd yr ymad- roddion mwyaf trahaus a beiddgar, a gwrandawodd Gruff arnynt gyda perffaith amynedd. 'Ni saif Gladstone a'i barti dclim o'n blaenau ni,' ebai Tory, 'chwythir hwyrit fel us o flaen gwynt. Ha! nid ydym yn barod i ddyoddef y fath greaduriaid a liwynt i fuddugoliaethu arnom mwyach. Yr ydym wedi penderfynu yindorchu llowys yn awr. Mae Mr A-s yr offeiriad wedi dechreu ar ei waith. 'Cynaliodd gyfarfod yr wythnos ddiweddaf, lie yr oedi i holl landlords cyfoethog y plwyf yn bresenol, a darllenodd yno gylch-lythyrycircularj a dderbyn- iodd oddiwrth yr Arch-Esgob, yr hwn a gynwysai yr oil o'r rheolaa ag sydd yn angenrheidiol er cael cyflawn Gwrandawodd Gruff yn graffus ar y Tory, ond ni ddy wedai air yn ei erbyn er mwyn cael clywed rhagor o'i ddirgeledigaethau a'i gynlluniau; ac ar ol enyd o dawelwch ycliwanegai Tory, 'Bydd rhaid i chwi yn un ac oil, roddi eich pleidleisiau. gyda'r Tories, onide, collweh eich llef- ydd bob un o honoch. Y mae pob landlord i gael llythyr personol, a phob tenant i gael llythyr oddi- wrth ei land-lord erbyn yr etholiad nesaf. 'Does dim ffordd i ni golli'r dydd. Ac hefyd, y mae yr Offeir- iad a Squire D- wedi. bod yn ymweled a holl dylodion y plwyf yr wythnos hon; a thrwy fod yn haeu-oni-i i iawn iddynt y maent wedi creu teimladau da iawn tuag at ein hachos ni. Yr oedd llythyr yr Arch-esgob yn gorchymyn na fyddai i un draul neu drafferth gael ei harbed yn yr achos presenol, ac yn hendant i ddangos pob caredigrwyold tuag at yr cl cl Ymneillduwyr,i-\y buasai iddynt golli eu grym i bLidleisio yn ein herbyn. C-i di weled Gruff na feiddia eich gweinklog chwi scfyll yn yr achos hwn fel y gwnaeth yn achos y dreth eglwys, oherwydd y mae ei landlord yn uchel Eglwyswr, a bydd. yn sicr o golli ei dy os na rydd ei bleidlais iddo ef.' Erbyn hyn, yr oedd Gruff yn barod i ateb Tory. ac aeth yn mlaen fel h n,—'Wei, yn ol yr hyn a ddywedwch, yr ydyeh yn plcidio aehos ac sydd yn cael ci gynal drwy arfer gorthrwrn, trais, hoced, a dichell, o'r fath a nodasoch, ac y mae yn ddrwg genyf eich bod yn plcidio y fath achos. Ond gyda golwg ar ein gweinidog ni, mentraf ddyweyd y dyoddefai fyned allan o'i dy yn llawen yn hytrach na phleidio y Toriaid, ac y mae wedi dangos ei sel dros onestrwydd a right lawer gwaith cyn hyn. Gwyddoch i Diot- rephes fyned a'i dy oddiamo, a hyny am na buasai yn cefnogi anghyfiawnder. Do, Mr Tory, aeth at ei landlord, cytunodd i dalu llawer mwy nag a allai neb dalu am dano byth. Ehwymodd i wneyd hyn am 7 mlynedd er mW.rJ] codi y gweinidog oddiyno, ac er iddo chwilio yr holl wlad am denant, methodd gael neb ond perthynas iddo ei hun, ac y mae yn gorfod h lpu hwnw i dalu y rhent. Y mae y perth- ynas hwnw yn awr ar adael y lie, a chymerwch syhv Mr Tory, fel ag y mae drwg yn tarddu oddiar ddrwg y mae rhyw ddrwg yn sicr o darddu o'r amgylchiad hwn. Yr wyf wedi galw eich sylw at y ffaith hon, er eich addysg chwi. Ni ddaw da o ddrwg. Y mae yn anmhosibl i chwi lwyddo yn y fath achos twyllodrus a gorthrymus. Try eich holl dclyfais Doriaidd allan yn ofer. Ni saif eich bygythion hun- anol o flaen goleuni gwirionedd, a nerth anorchfygol tegwch a rhyddid.' Fel yna y terfynodd Gruff y tro hwn. Addawsom yn ein diweddaf roddi araeth Gruff ar ymidygiad gwra: g Dafydd Fythelig y tro hwn, ond y mae genym resymau digonol dros gadw hono am ychydig amser eto. Caiff ei hanfon yn ei hamser priodol, os byw ag iach fydd GLADSTOXIAX.

ADGOFION CYMRU LIVERPOOL.

NODION A NIDIAU.

YR ETHOLIAD.

DIGWYDDIAD YSMALA.

AT iNlEISTAP, TYST.

DIEWESTWYE A'R ETHOLIADAU.

LLYTHYRAU CYMEAES YN NGHANAAN.

CYFARFOD CHWARTEROL CYFUNDEB…

[No title]