Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

LLYTHYR 0 AMERICA.

T-DIRWESTWYR A ll ETIIOLIADAU.…

Y PARCH. W. D. WILLIAMS, DEER…

GWEITHWYR SIR GAERNARFON YN…

CYMRY LIVERPOOL.

LLYTHYRAU CYMRAES YN NGHANAAN.

LLITH 0 GRUGIAU EDRYD.

News
Cite
Share

LLITH 0 GRUGIAU EDRYD. Mr Gol., a darllenwyr anwyl y TYST yn gyffred- inol,—A wnewch chwi wrandaw ar ychydig eiriau golxebyddol o'r fan yma o'r byd ? Mi wrantaf y gwne wch. Ar ben y Crugiau hyn bu coelcerthau yn fflamio i'r nen cyn hyn. Fel y gwyddoch, yn yr amser gynt, pan nad celd nag agerddbeiriant na, phellebyr wedi eu evnllunio, na llawer o lythyrau yn cael eu hanfon o un cwr i'r Hall, yr oedd y Crugiau a welir yn ami ar benau y mynyddoedd o anrhaeth- ol werth er hysbysu neu arddangos fod perygl mewn rhyw gongl o'r wlad. Pe buasai rhywbeth allan o le yn Neheudir Cymru, nid hir y buasid, trwy gy- mhorth y coelcerthau a wnaed o un crug i'r HAIIJ cyn hysbysu trigolion Llundain. Ond erbyn hyn gellir anfon newyddion gyda chyflymdra y fellten. Yn mlaen y mae'r byd yn myned mewn celfyddyd, mewn cynllunio, ac mewn manteision; ond, gyfeill- ion, ai yn mlaen neu yn ol ydym ni yn myned mewn rhinAvedd a moesoldeb ? Os nad ydyw y Crugiau yma o les i'r hyn oeddent gynt, maent eto yn ddymunol i'r bardd a'r hynaf- iaethydd pan yn gosod ei bwys i lawr arnynt ar ddiAvraod teg, braf, yn yr haf, i gael ymyfed o awyr bur y mynydd, er dyrchafu ei ysbryc1 yn adnewydd- ol, a chael tremio ar brydfertlxwch anian a phalasau gwych. O ben y Crugiau hyn canfydd"wn balasaii Bwlchbychan, Highmead, Castell du, a Llanfechan. Yr afon Teifi hithau i'w gweled yn yrnddolenu gan deithio yn araf tna'r mor, sydd olygfa swynol. Ac fel y dywedodd y dyn talentog Mr E. Evans, Nant- yeoch, yn ei gan gydfuddugol ar Olyg-fa o ben Crugiaxx Edryd,'— Maesycrugiau, Waun If or, sy'i, Ilefydd cryn hardd, Mae swynion i brydydd o amgylch Talardd.' Eto dywed,- Twr Baxton a Avelaf yn uchel ei ben, A'r Ncuadd fawr goediog—He emvog is nen.' Yn y NeuaddfaAvr y trigianai y boneddAArr haelionus a'r meddyg enwog, T. H. Jones, Ysw. Hen Gymro o Gymru' oedd Jones, Neuaddfawr ie, ac yn meddu ar galon i gynnorthwyo'r tlawd, a chyfranu yn hel- aeth i'r anghenus. Fel meddyg- drachefn, yr oedd yn meddu ar wyhodaoth tuhwnt i'r cyffredin, ac nid gweinyddu i'r cyfoetlxog yn unig ydoedd ei bleser ef, ond i'r tlotaf yr un modd, heb geisio eu harian, ao yn ami caAvsent lxwy elusen ganddynt adref.' Er colled i luoedd, y boneddwr da hwn a fu farw, ond ei enw a fydd ar gael tra byddo I Cymro, Cymru, a, Chymraeg.' Oddiyma hefyd caiifyddnvii y Frenni Fawr, yn sir Penfro. Eto, fel dywed v bardd,— Mae dyffryn y Tywi a'i b'lasau a'i goed, Yn un o'r rhai harddaf a welais erioed; A'r --Tytl.tol-vjyd gan Dyer y bardd, A Chastell y Diyslwyn yn bynod o hardd.' Rhaid terfynu a.r hynyma gormod gwaith ydyw nxanylu ar yr olygfa ysblenydd a geir oddiyma. Mae sir Aberteifi yn cynnyddu yn ei rhedegfeycld, &e. Llynedd cychwynwyd rhedegfa ar fryn Llan- wenog, a thebygol iddynt gael bias ar hono cyn y ,,wii gwnaethent gadw un yno eleni. Hen arferiad Olympaidd yn cael ei feitlirin yn ein gwlad, ac yn cael ei bleidio yn benaf gan ein boneddigion. Yr oedd yno eleni rliy w dyrfa aruthrol o bobl, meddent hwy, a llawer o honynt yn gyfeillion i Syr John Heidden. Clywais na therfynodd y dydd cyn gosod y dyrnau mewn gwaith. O! ffolineb, onicle f Pa bryd darfydda y fath gampau a bodoli ? Gair am yr Eisteddfodau cyn terfynu. Nid oes fawr o fywyd gydn'r Eisteddfodau eleni. A ydyw ysbryd y beirdd wedi gwanhau, neu ynte a oes rhyw aflwyddiant wrth en cynnal ? Cawn fod nn wedi ei cliynnal yn Bryn, Llanelli, y SulgAvpi diweddaf. Mae un peth gwir angenrheidiol er liwyddiant yr Eisteddfodan, sef dewisiad o feiriiiaid cyAAdr, gonest, a chymmeradwy. Addawodd y beirniad galluog Eryr Glyn Cothi anion ei feirniadacth ar y cyfan- soddiadau yix Eisteddfod fawreddog Gwex-nogle, y Naclolig diweddaf, i'r TYST. Cyflawna dy addewid, gyfaill, yn fnan. Mae llawer heblaw fy hunan yn disgwyl am ei gweled, ae y mae yn drueni na chaed beirniadaeth mor fanwl allan. Rhaid roddi yr ysgrifoll heibio y tro hwn, rhag ofn hen wellaif Uynx y Gol.; ond, a dyAveyd y gwir, angenrhaid yw ei rhoddi heibio o henvydd yr oerni, waeth eofiwch, lie oer yw pob lie fel Crugiau Edryd ar dvAvydd oer. Yn wych y bo'oh bob copa. Yr eiddoeh yn serchus, OYRYLL. Oddiar ben Crugiau Edryd.