Skip to main content
Hide Articles List

9 articles on this Page

■CYMDEITHAS RHYDDHAD CREFYDD.

News
Cite
Share

CYMDEITHAS RHYDDHAD CREFYDD. CYFARFOD MAWR YN XOllA EROYBi. Sefydlwyd y Gymdeithas ragorol uchod, fel y mae yn hysbys, oddeutu pedair blynedd.ar hugain yn ol. r yr amser hwnw y mae wedi derbyn llawer o wrth- Wynebiaaaii, a llawer stormydd croesion wedi curo arni, ond hyd yn hyn mae wedi dal ei thir yn wyneb yr on, a chan mai cyfiawnder a gwirionedd yw ei syLtaem y mae yn ddiameu y deil hyd nes y byddo cydracldoldeb crefycidol wedi gordoi ein teyrnas, pob gormes mewn cysylltiad a chrefydd wedi ei symud ymaith, a phob eglwys ym gorfod eynnal ei hunan yn annibynol ar y wladwriaeth. Pa bryd y daw yr amser hyfryd yna i ben nis gwyddom, ond mae'n i-icr o ddod. Amcan Cymdeithas Rhyddhad Crefydd ydyw hyrwyddo hyn, a gwi leyd ei goreu er amddiffyn yr egwyddorion ar ba rai mae wedi ei seilio. Sefyd- wyd hi ar y cyntaf yn Lloegr, ond yn awr mae yn euu ei therfynau, ac mae y Cymry yn cael y cyf- leustra a'r fraint o roddi eu hysg'wyddau dan yr arch, \^r^'Wre^^0 ^'r C-yindeitbas o blaid gwirionedd a Ghyriawnder. I'r dyben hwn penderfynwyd yn ddi- a,i *on dirprwywyr trwy y Dywysogaeth, er ihoodi mantais i'r trigolion wybod amcan y Gym- deithas, &c. Ymwelir a Gogiedd Cymru gan y arehn D. Milton Davies, gweinidog yr Annibynwyr Yii Llanfylliii, a Joseph Jones, gweinidog y Method- istiaid yn Borthaethwy, Sir Foil. Erbyn hyn maent wedi teithio trwy ranau helaetli o'r wlad, a nos Ial uiweddai, y 4ydd cyfisol, ymwelsant a Chaergybi. wnaethom grybwy Iliad yn y rhifyn diweddaf am. £ yn, ond yn awr yr ydym yn alluog i roddi rhyw iraslnn o weithrediadau V*cyfarfod, yr hwn a gyn- hahwyd yn nghapel y Methodistiaid, (Hyfrydle). Gan nad oedd yn gyiieus cymeryd notes ar y pryd IUS gallwll ond rhoddi erynodeb o hanes y cyfarfod. Cymerwyd y gadair gan J, Lewis, Ysw., Frondeg. Yll ei nodiadau arweiniol sylwodd ar y Gymdeithas -ei t ^anwa<i yn awr mewn cyferbyniad a'i dylan- wad 24 mlynedd yn ol.—Fod yr Eglwyswyr yn newid eu barnau ar y mater, sef Dadgysylltiad yr Eglwys y Llywodraeth. Hefyd darllenodd lythyr 0 sv"th y Parch E. Pugh, gweinidog y Wesleyaid yn y dre.f, yn cwyno oherwydd ei fod yn analluog i fod yn bresenol, ac yn gwir gydymdeimlo a'r amcan mewn golwg. T Cynyghvyd y penderfyniad cyntaf gan y Parch J olm Williams, mewn araeth danllyd a tharawiadol. Y Pendertymad oedd fel hyn—< Fod y cyfarfod hwn yn mawr gymeradwyo amcanion ac egwyddorion Cy^ueichas Rhyddhad Crefydd, a tlmag at hyrwyddo eiUwyddiant pellach yn dymuno rhoddi iddi bob ceinogaeth. Eiliwyd hyn gan Mr John Jones, a phasiwyd ef yn unfrydol. to Dygwyc1 yr ail gynygiad i sylw gan Mr Edward gyda sylwadau hynod o'r pwrpasol—'Fod y cytartod hwn yn credu oddiar brofion egwyddorol a ^nesyddol na ddylai crefydd ddwyn unrhyw gysyllt- p yniongyrchol a'r wladwriaeth.' Galwyd ar y arcn I). Milton Dayies i eilio y penderfyniad, yr hyn a wiiaetli mewn araeth alluog a. hyawdl, gan ctderbyn cymeradwyaeth anghyifredin amryw weitli- ian yn ystod ei thraddodiad, ac yn enwedig ar ei tlierxyn. Cymerodd Mr Davies olwg hanesyddol ar y pwngc, a dangosodd fod pob ffiirf o grefydd a fu erioed mewn cysylltiad a'r wladwriaeth wedi llwyr tethu. "Wrth derfynu rhoddodd gomplinient iawni' Mr Gladstone, ac amiogodd bawb i ymddiried yn y gwr hwn fel eaplain. Cynygiodd y Parch Evan Thomas, (M.C.,) y pen- derfyniad a, ganlyn:—' Fod y cyfarfod hwn yn llawen- hau am y J'hagolygon y bvdd i'l- Gymdeithas hon gyrhaedd ei hamcanion—a hyny o herwydd llwydd- anarferol mesur Mr G-ladstone gyda golwg ar jr. Eg-lwys Wj^ddelig- DyAvedodd foci rhaid ym- admed mewn mi gwell ac uwch na Mr Gladstone. 61 yn parchn Gladstone jn fawr, ond annogai y gynnnlleidfa i ymbil a Duw. Efallai y denai y pethau y soniv/ycl am danynt i ben rhyw dro, ond i bleiclwyr yr achos fod yn bwyllog ac arafaidd. oc odd y Parch J oseph J ones i eilio y penderfyniad. -j-Jywedodd yr ymdi-ochai jar y He cyntaf, gryfhau « J J raf' Thomas. Gwnaeth hefyd nodiad- wfJ !1' 8! ar y^d °eraidd yr TmneiUduwyr iW yEi liirion, ac na hoffent ddyfod dvw^'l^.lr 0S1°n fel hyn' a tllra ar y pen hwn nier\'rl ^7ae yr 0es ^0n y11 rily oleuedig i gy- y- i ^y^ hwnbug fel hvn yn lie duwioldeb.' li oedd araeth Mr J. yn Uawn o'r Welsh fire. Tm- r, 11u:.u 3n fwyaf neilldnol a'r arguments hyny a v ? \11 ^laen gan y blaid wrthwynebol yn erbyn •f, auoT«yl«iad, ac atebai hwynt yn ol eu haeddiant. A1?"7 i-y Peilderfyn^<i yn unfrydol. r11 7 cyflwynwyd diolchgarwch i'r Cadeir- 1 f)lrPrw.ywyr- Yn» gwasgarodd y dorf wedi cu iiollol foddhau, a chyda clymuniad am gael cyfar- iod o'r fath yn fuan eto. o Yr ydym yn deall gyda llawenydd fod yr areithiau a draddodir gan y Dirprwywyr i ymddangos etc yn y gwahanol gyhoeddiadau Cymreig. Yr oedd yn dda. genym weled pbbl Caergybi mor fywiog gyda'r achos, a chredwn y deuant allan eto yn y dyfodol yn fwy nag erioed gyda materion o'r fath. Daeth nifer fawr o danysgrifwyr tuag at y Gym- deithas yn miaen ar ddiwedd y cyfarfod.—Qohebydd.

MOELTRYFAN.

LLANBEDROG, GER PWLLHELI.

BRYN, LLANELLI.

IPORTHMADOG.

GRYHHOBEB SEIfEBIJOL. I

EFENGYLWYP, TEITITIOL cymru.

MARWNAD I'R DIWEDDAR MR. JOIIINI…

ADOLYGIAD AR Y 'TYST.'.