Skip to main content
Hide Articles List

9 articles on this Page

DAHNE A THOMAS.

TYNEEWCH. -.'

TONGWYNLAS.

I'R CERDDOR.

PENYBONT-AR-OGWY, ]\I0EGANWG.)

MYGIAD PUMP o DDYNION YN FFLINT.

BEAUMARIS.

\t¡nxiøn.

LLYTHYR ODDIWRTH MR HENRY…

News
Cite
Share

yn ergyd trwm, ac yn annghefnogiad mawr, i achos Ymneillduaeth, ac i ryddid etholiadol yn y dywys- ogaeth. Pe byddai yr etholiad i gymmeryd lie yn fUlln. yr wyf yn meddwl na phetmswn datin fy hun ich canol ar antur, a felly rhoddi cyfieusdra i'r eth- olwyr ymneillduol i ddangos o ba fater y gwnaed hwynt. Ond gan na ell) iiiiiior yr etholiad le hyd lKfjO, yr wyf yn teimlo yn hwyrfrydig i nvyrno fy hun wrth ymgeisiadaeth sydd i barhau am ddwy %nedd, af seiliau mor anmhennodol ag sydd o'm blaen yn bresenol. Dywedaf wrthych, beth bynag, yr hyn wyf yn foddlon i wneud, os bydd hyny yn dderbyniol gan fy nghyfeillion yn y bwrdeisdrefi cyfunol; heb osod fy hun allan yn ffurflol fel Yiiigeisydd, dcuat' i lawr ac annerchaf ddau neu dri o gyfarfodydd, fel ag i roddi cyfieusdra ir bobl i'm liadnabod ac i wybod fy ng'ol- ygiadau politicaidd. Os bydd y canlyniad yn fodd- mms, hwyrach y daw allan o hyny gais, ne1:1 ryw foddion araU er cael allan ddyrauniadau yr etholwyr presenol a dyfodol, yr hyn a fycld yn fwy pennodol a sicr na phenderfynia.dau cyfarfodydd cyhoeddus, pa mor frwdfrydig bynnag y byddont. Ac os ymddengys fod yna lawer o'ch pobl chwi yn awyddus am i mi, cyd-Gymro a chyd-ymneillduwr, yn ol eithaf fy ngallu eu cynnrychioli yn y senedd, yna gwnaf fy eithaf i ymladd eu brwydr ac i'w hen- nill. Yn awr. os bydd y cynnygiad yna yn dder- byniol, daw y cwestiwn o adeg fy ymwoliad. Y rnae yn ofidus genyf nas gallaf ddyfod yn uniongyrchol, yn herwydd ymnvymiad pwysig mewn cyssylltiad a phwnc lieddwch, rhaid i mi fyned i Holland yn gyn- nar yr wythnos nesaf, a phur debyg oddiyno i Paris, fel y mae arnaf ofn y bydd yn anmhosibl i mi fod gyda chwi cyn mis Medi. Yd wyf, Ar.wyl Syr, Yr eiddoch yn gywir, HENItY ITLCHARD.' C. H. James, Ysw.' Mr. Gol.—Dyna ni wccli eifachu yn ei foeh, ac ni ollyngwn ein gafael arno nes gosod M.P. wrth ei gynfton, a'i ollwng i'r senedd fel y eynnrychiolydd cyntaf mewn gwirionedd dros Gymru, a'r unig un pur debyg fydd yn gwir gynnrychioli ymneillduaeth Cymru. Yr oedd g-enym syniadau uchel am Mr Richard o'r blaen, ond yn awr yr ydym yn ei ed- mygu lawer yn fwy. Digon tebyg fod rbai yn meddwl nad oedd dim yn ei"iau ond crybwyll ei enw, y buasai yn neidio at yr anrhydedd fel cath at lygoden, neu fel Tango Hiraethog at y brain, y ewil- ingod, yr ysgyfarnogod, a phob peth a welai o bell ac agos. Nid dyn byrbwyll, anystyriol, ac uchel- geisiol felly ydyw Mr. Richard. Er fpasio pender- fyniad mewn cyfarfod cyhoeddus i'w wall odd, a hyny heb ei fod yn gwybod dim am y poth, ac er i rai o brif ddynion Merthyr ac Aberdare, megys C. H. James, Ysw., Merthyr T. Williams, Goetre, Mer- thyr; a D. Davies, Y'sw., Maesyffynnon, Aberdare, i fyned i fynu i Lundain ar eu traul eu huain i ym- gynghori ag ef, i osod y penderfyniad a bassiwyd or unfrydol a chyda'r fath frwdfrydedd yn y cyf- arfodydd cyhoeddus, ger ei fron, ni roddodd atebiad cadarnhaol ac ar ol pythefnos o ystyriaath ddwys, gwelwch y pwyll a'r doethineb sydd yn ei lythyr. Fel yr oedd yn gyfiawn iddo wneud, y mae wedi taflu y baicli arnom ni y rhai a'i gwahoddasant. Os try yn fethiant arno, nid arno ef y bydd y bai ond arnom ni, ymneillduwyr Mertliyr ac Aberdare. Yr ydym yn aw,\ ddus yn disgwyl yr amser y cawn y pleser o wrando Henry Richard yn traetliu ei gredo boliticaidd, ac yn dra sicr ein, meddyliau y bydd uono y fath ag a foddha bob gradd o Kyddfrydwyr, o'r Chartist penboeth hyd at y Whig mwyaf oer ei galon a brawychus ei deimlad. Diolch yn fawr i'ch gohebydd W. J. E. am ei gynghorion difrifol a phwrpasol yn y TYST diweddaf. Ond, yr ydym yn credu ei fod wedi camgymeryd natur a lleoliad clefyd Dr. Price, Dywed ef, Gor- mod dysg sydd wedi ei yru yn ffol.' Na, nid oes gormod o ddysg yn ei ben ef. Y mae yn wir ei fod wedi cael PH.D. o Germany, a rliyw un wedi gorfod talu am dano hefyd; nid 3-w hyny yn profi fod gor- mod o ddysg yn y pen, ond fod beth bynag .£00 yn Y Ilogell. Y gwir am dani yw, yr ydym ni, y rhai sydcl yn teimlo gymmaint dros sefyllfa beryglus y Dr. y dyddiau hyn, wedi bod yn ymofyn a dyn hys- tJ!Js, ac y mae hwnw yn dweyd am i ni beidio a bod yn galed iawn arno, nad yw y clefyd hwn ddim i farwolaeth ei egwyddorion ymneillduol, y daw ef eto i'w le, yn neillduol os cyll Mr Fothergil y dydd. Yr oedd y Dr., meddai y dyn liysbys, a'i lygad yn ei ben er's amser, fel y dengys y fusnes yn Aberhonddu. Yr oedd efe yn dealt arwyddion yr amseran, ac yn gweled y buasai yn rhaid i ymneillduwyr Merthyr ac Aberdare gael ymneillduwr i'w cynnrychioli cyn hir. Yn Aberhonddu cafodd gyfleusdra i ddangos y gallasai jtweinidog fod yn Aelod Seneadol. Dyna bobl Merthyr ac Aberdare wedi eu goleuo yn y mater yna beth bynag. Yn awr, dyma eisiau ail Aelod dros Merthyr ac Aberdare. Ni feddyliodd y Dr. y buasai dynion yn meddwl am fyned tu allan i Aberdare i chwilio am ddyn, ac yntau wedi bod yn cynnyg yn Aberhonddu. Ond i gael bod yn sicr yn y mater, heb gynnyg ei hunan hefyd, penderfyn- odd ar gynllun cyfrwys dros ben. Gwyddai fod Mr Fothergil yn dipyn o gyfaill iddo, a bod nerth gan y Seven os byddai rhaid. Felly aeth at Mr Fothergil i'w seboni a chynnyg y sedd iddo a i dafod (heb ei galon), heb freuddwydio y buasai Mr Fothergil yn neidio at y cynnyg fel y gwnaeth. Yr oedd y Dr. druan yn creda fod Fothergil a'i drwyn yn y ddaear, yn y tan, ac yn y siop, yn rhy dyn iddo ymunioni i feddwl am fod yn aelod seneddol. Meddyliodd y Dr. y buasai y boneddwr haiarn a glo yn diolch iddo yn wresog am ei gynnyg, ac yn dychwelyd y compliment iddo ef, gan ddweyd, os gwnewch chwi Dr. sefyll am y lie, cewch fy holl ddylanwad i, a'm Sei •en at eich gwasanaeth hefyd os bydd an gen. Ond ysywaeth fel arall y bu. Yn lie bod y Dr. yn ennill Mr Fothergil i'w gynnyg a'i bleidio ef, y mae Mr Fothergil wedi bachu y Dr. wrtlio ef. Camgym- meryd yn ei dactics wnaeth y Dr. druan. Dyna es- ^oniad y dyn hysbys ar ei glefyd ef, ac er ein bod yn gallu edmygu ysprycl a thalent W. J. E., y mae yn well genym eglurhad y dyn hysbys. Maddeuwch feithder y llythyr hwn, nid oes genyf esgusawd, ond yn unig fy mod yn myned i'r hwyl fawr wrth ys. grifenu am frad a bradwyr, pan y mae brwydr j egwyddorion mor bwysig yn cael ei hymladd. GOHEBYDD.