Skip to main content
Hide Articles List

11 articles on this Page

ABERTAWE A'R GY^IMYDOGAETH.

O'R 'TRAIN.' -.,.r

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

O'R 'TRAIN.' .r LLYTIIYR I. I Gwn y bydd yr arch-Gymreigwyr yn eon- demnio y llythyrau hyn, am fod y gair Seisnig train yn lie trun fel penawd iddynt; ond gwell genyf fi y blionaf nar olaf, ac nag ua gair' Oymraeg arall y gwn am dano; a gwell genyf bob amser air Seisnig adnabyddus na dieith-air i nas g,yr ond ychydig ei ystyr. Cofla da am yr advertizement hwnW a gyhoeddwyd am fisoedd mewn papyr Oymraeg:-—' Olew llwydwyn afu'r pysg penfras.' Mursendod i gyd, Pale cod liver oil-gwell o'r hanner, os yw yr hyn a ddeallir yn well na'r hyn a guddir gan eiriau. O'r train yr ysgrifenir y llythyrau hyn, a'm ham can yw rhoddi photograph bywiog a brysiog o'r teithwyr—eu hymddyddanion, eu hymddang- osiad, eu harferion, a chant a mil 0 be"hau,-o ideas, os mynwch, sydd yn taro 'r ysgrifenydd (chwedl Scorpion) yn y train. Wrth reswm, nis gallaf ysgrifenu ond pan fyddaf yn cymmeryd taith ar y gledrfforlld Yr wyf heddyw newydd gychwyn, ac wedi eistedd, fel pob dyn call, a'm cefn at yr engine, yn y set bellaf, fel nas gall y draught (beth yw y gair Cymraeg ?) wneud dim lllweell mi. Un o deulu 'r third class ydwyf. Dyna y cerbyd am ryddid, a deall cyinmeriadau, ao yn wir, am foes hefyd yn y pen draw. Yr wyf yn sicr mai dyna y class diogelaf o lawer i ferched ieuainc. Clywsom amryw weithiau am rai yn dyfod i aflwydd yn y cyntaf a'r ail, ond dim erioed yn y trydydd dosbarth. Mae digon o gwmni yma yn wastad i amddiffyn pawb rhag unrhyw gam, a pherffaith ryddid i bawb siarad a phawh; ond am deulu 'x first a'r second, y maent oil wedi bod yn Paris, neu wedi clywed am dani, ac felly 'does air heb introduction. Pwy na chlywodd am y Ffrancwr hwnw, pan ganfu ddyn yn syrthio i'r afon, a edrvchodd arno yn dosturiol iawn, ac yn llawn cydymdeimlad ond ni fedrai ei waredu, bid siwr, heb introduction. Ond am deulu 'r third, 'does dim lol felly yn eu penau hwy. Y mae yn eu plith lawn cymmaint o foneddigion natur, ond llawer llai o foneddwyr y twea. Y mae yn cyd-deithio a mi heddyw fyfyriwr o athrofa Aberhonddu. Ar ol hir vmddiddan ac ymholi, y mae genyf ddau neu dri o awgryin- z, y iadau ar y sefydliad hwnw:— (Il) Fod perygl i'r pwyllgor roddi gormod o lywodraeth i'r ddau ymwelydd o Luiidam Nid oedd y ddau Sais ar y pwyllgor o gwbl ychydig fiynyddoedd yn ol. Y mae ganddynt lxawl i hyny, fe ddichon, ond dylai dau mor ddieithr i Gymru, ac mor anwybodus o fechgyn Cym- reig, fod yn fwy cynnil mewn gwthio eu barn ar y pwyllgor, rhag creu drwg deimlad yn hen bleidwyr y coleg. ill) Mai fFolineb mawr yw ceisio perswadio'r wlad fod ymgeiswyr wedi eu gwrthod gan y pwyllgor, oblegid eu bod yn dyfod o sir neillduol. Wrth glywed hyn yn cael ei haeru yn barhaus, gofynais i'r myfyriwr am yr adroddiad. Gwelais yn y fan mai 48p. oedd sir Aberteifi wedi giso-lu o'r 695p. a gasglwyd gan y myfyrwyry llynedd, ac eto y mae dau fyfyriwr o sir Aberteifi ifevyn yn y 21 o holl Gymru. Gwel pawb fod 2 o 21 yn llawer mwy na 48p. o G95p. Ac yr wyf yn meddwl os edrycha cyfeillion Ceredigion dros yr hen adroddiadau, y gwelant fod p'roportion y myfyrwyr a addysgwyd o'r sir yn y coleg, yn fwy na proportion yr arian a gasglwyd gan y sir at dreuliau y sefydliad (r.) Clywais fod eyfaill i'r ysgxifenydd yn bwr- iadu axxrlxegxx llyfrgell yr athrofa ng ai n i-v 11- lirfi-aii gwerthfawr. Cyn eu derbyn, oni fyddai yn ddoctli i arfer rhvw foddion i gael yn ol y llyfrau a feixthyci-wyd octdi yno trwy'r blynyddoedd. Nid teg yspeilio llyfrgell gyhoeddus 0 g;yfrolaxx a allent fod 0 fenditk i genhedlaeth ar ol cenhedlaeth o fyfyrwyr. Gobeithio y syrtlua llygad pob euog ar yr awgrym hwn. id) Y mae y brawd ieuanc Iiii-ii yn dycliwelyd o'i daitli gasglyddol, druan o liono! Pe clywai llawer ef cyn dechreu pregetlxxx yn adrodd oer- felgarwch yr eglwysi tuag ato, yr anfoddlon- 7(1(1 i'w gylioeddi mewn llawer man, &c. &c., rNN- ny byddant yn sicr o roddi y goreu i feddwl am athrofa am byth. Gwn yn eithaf (la fod lla-wer ymgais wedi ei irnend i xxewid y dull beggeraidd presenol o gasglu; ond yr wyf. yn credit fod teiixxlad y wlad yn fwy aclclfed yn awr nac ei-ioed i gyfnewidiad. Y mae ymweliad tri neu bedwar o fyfyrwyr, lieblaw tri cyixurychiolydd y tri choleg a pliob eglwys, a hyny bron ar yr un adeg, yn peri i ni waeddi—Newidier y cyxxllim. i Lerpwl wedi addaw casglu heb yr ymwel- WJT, paham na eill pob He Avneud yr un I)etll' Gwyddom fod y myfyrwyr yn hiraethu am hyn. Paham y gorfodir hwv i dreulio eu dillad, i suro eu teimladau, i feieliio yr eglwysi, ac i dderbyu geiriau bryntion mewn llawer man heb ddim eisiauDywedir fod y cynllun presenol yn fanteisiol er iddynt dderbyn 11 Yr yd- wyf yn barod i broli mai cainsyniad yw hyn; gwn am fwy nag un eglwys fuasai wedi rhoddi 11 1 1 galwad i fyfyriwr, oni b'ai fod rhes 0 rai eraill yn dyfod ar ei ol, a pliob xxxx 3rn ei gwxxeutliur yn yn fwy anhawdd i bonderfynu pa un i ddewis; a'r penderfyxxiad ydyw,- gwell i ni aro, i weled pwy a ddaw heibio y fl\vyddyn nesaf! Credaf fod cynllun colegaxx Lloegr yn rlxagori, ac yn llawer mwy allrliydeddlls. Gwneler prawf am un Il\r3'(l<h'n 0 gasglu heb 3-1- ymwehyyr oil, a clirodaf y cesglir lllWY; ac felly arbedir y per- centage. Gellid byrhau,.inis ar y gwyliau, a gellid i-lieddi i bob myfmviT at ei gvnnal- iaeth na'r pitiful Ss. j-r wythnos a roddir yix bresenol. 'Nawr am gwpanaid o goffee. Dyma ni yn — Hhyfodd fol y mae John Bull, ac vn wir, oi gymmydög.T olm Jones lieiyd, yn gofalii am y tu fewn, a x-liyfedd yr archwaethau gwa- hanol a amlygir pan yr yliiai-llwvsi v dorf i'r refreshment room. A fuost ti crioed, ddarllenydd yn ceisio dychynmiygu pa faint o wahanol t'vvvd- yelel a diodydd a werthir bob blwyddyn yn Y gwahanol orsafbedd ? Dyma i ti gyflif1111 flwydd- yn o'r hyn a fwyfawyd ac a yfwyd mewn un orsaf ar y llinell vr wyf yn tramwy heddyw (L. & N. Western) :— 208,040 o deisenod. 13,140 pwy" o ymenyn. 4M,800 —— gig. ;2,!);20 —— goffee. 1/277 —— de. 5,110 —— gurrants. 10,950 —— sugr. 17,520 chwart 0 laeth. 35,040 potelaido soda water. 17,5:20 lemonade. 105,1-20 —— ddiodydd xneddivol 4,350 —— Avinoodd. 730 gin. 731 rum. 3,30(5 frandy. Dyna, rhaid cael dawn Kilsby i dynn.'r gwersi ocicti wrth y fath fwyta ac yfed, a. hyn, nid mewn un orsaf, ond mewn ugeiniau i orsafbedd oraill,- PenJ'ro. Gweithiau Sir F. 13. Head, Bart.

[No title]

MAECHNAD LLUNDAIN.

MAECHNAD LIYEEPOOL.

[No title]

- MAECHNAD ANIFEILIAID SMITHFIELD.

Family Notices

MAESTEG, MOBGANWG.

--------EBENEZER A'I HAMGYLCHOEDD.

CYELAFAN EKCHYLL YN LLUNDAIN.—…