Hide Articles List

7 articles on this Page

ANDEEW JOHNSON A'R GYDGYNG-HORFA.

CYFARFODYDD DIFYEWCH AM GEINIOG.

TREULIAU EHWYSG BRENHINOL.

BEDDARGRAFF BABAN.

¿\ttotyghta if Vn$g.

News
Cite
Share

¿\ttotyghta if Vn$g. ABEETH MOLIANT: Detholion o Salman ac Emynau at wasanaeth addoliad cynnulleidfaol, dan arolygiaeth y PARCH. WILLIAM REEs, LIVERPOOL. Argraphwyd gan Isaac Foullces> 1867. Yr hwn a abertho foliant a'm gogonedda i." (Parhad). Os ydyw ein syniadau yn ein hysgrif flaenorol yn gywir, mai cynnulleidfaol ac nid corawl (yn yr ystyr fod cor ar wahan i holl aelodau'r eglwys) ydyw mawl yr, eglwys Gristionogol i fod; ac mai y Llyfr Hymnau goreu ydyw yr hwn y byddo ei holl hymnau yn nesaf, o ran syniadau a'u geiriad, i'r Beibl, ac felly, y mwyaf syml, cysegredig, a disothach, ni phetruswn y mymryn lleiaf ddatgan mai ABERTH MOLIANT ydyw" y goreu o ddigon o Salmau ac Emynau' a wel- som ni hyd yn hyn, cyn belled, wrth reswm, ag yr ydym ni yn alluog i farnu. Y mae y rhan fwyaf o lawer o hono yn rhydd gyfieithiad, mewn c,Y gwahanol fesurau, a chan wahanol awdwyr cym- nwadwy, o Psalmau, a Hymnau, ac Odlau Ysprydol' y Beibl ei hun; a methasom ni a tharo ar gymmaint ag un pennill ynddo, nas z,Y gallasem ddywedyd am dano yn ngeiriau y Dr. Davies o Fynwy, ei fod wedi ei dynu o galon yr Ysgrythyr Lan,' er na bo wedi ei gyfieithu yn fanwl o honi. Yn wir, ped agorid y llyfr hwn ar antur, mewn cynnulleidfa, gan ddarllen y pennill cyntaf y syrthiai'r llygaid arno, ni byddai dim perygl i na syniad na geiriad y cyf- ryw bennill ddolurio y Cristion tyneraf ei deimlad, na'r meddyliwr coethaf ei archwaeth a fyddai yn yr lioll dyrfa. A ellir dywedyd hyn am y Detholiadau eraill o Hymnall sydd yn ein plith ? Nid ydym yn tybied; ond rhaid i bob un a'u defnyddio yn gyfaddas droi yn ddetholwr gofalus ei hun: nid yn unig rhaid iddo ddethol ei bwnc a'i fesur, a hyny o ganol tryblith cym- mysg o'r cyfryw, ond rhaid iddo edrych yn graff a fydd yr hymn, wedi ei chael ar y pwnc a'r mesur, yn gyfaddas o ran syniad a geiriad i'w rhoi allan mewn cynnulleidfa Gristionogol o chwaeth a phrofiad. Yn wir, ymddengys i ni braidd, fod detholwyr hymnau yn meddwl mai wrth ei swm y dylai y wlad farnu teilyngdod llyfr hymnau, ac nid wrth ei syhvedd. Y syniad isel yma am archwaeth y wlad sydd wedi bod wrth wraidd yr hysbysiadau gwaradwyddus a welsom, yn nghorph yr ugain mlynedd diwedd- af, fod hyn a hyn o filoedd o hymnau i'w cael am hyn a hyn o br.es! Yr ydym yn hyderu y rhydd cynnulleidfaoedd Cymru brawf mai wrth y quality y barnant hwy werth Llyfr Hymnau a hyn allan, ac nid wrth y quantity, fel yr ym- ddengys yr ewyllysia rhai iddynt wneuthur. Nid canmoliaeth fechan i ansawdd y llyfr hwn yw dywedyd fod tua hanner nifer yr Emyn- au yn waith Williams, Pant y celyn, brenhin yr Emynwyr Cymreig; ac yn sicr, y maent yn bigion o waith yr Emynwr melus hwnw. Y prif gyfansoddwyr yn y detholiad yma, yn nesaf i Williams, yw'r Dr. Rees (Hiraethog); y Dr. Watts Dyferion y Cysegr'; D. Charles, Caer- fyrddin; Peter Jones, Liverpool; ac Edmund Prys. Y mae'r gweddill yn ddetholion o brif Emynwyr eraill y gwahanol enwadau crefyddol yn Nghymru, ac o'u Llyfr an Hymnau; megis- Grawnsypiau Canaan'; E. Evans (Ieuan Glan Geirionydd); Morgan Rees, Deheudir; Thomas Jones, Dinbych; D. Jones, o Gaio; Charles Wesley; James Hughes (lago Trichrug), Llun- dain; Ann Gruffydd, Sir Drefaldwyn; &e. Yr unig rai y mae yn ddrwg genym weled eu henwau mor anaml yn y casgliad gwerthfawr a destlys hwn ydyw, Ann Gruffydd ac Edmund Prys. Prif ragoriaoth y llyfr hwn yn ddiau, ydyw iachusrwydd Ysgrythyrol, a lledneisrwydd coeth ei holl gynhwysiad. Credwn yn ddiffuant nad oes gymmaint ag un Emyn o'i fewn y tueddid un Cristion syml, uniongred, yn y Dywysog- aeth i ddywedyd, Dyma Emyn, o ran ei syl- wedd a'i geiriad, y buasai yn well ei gadael allan.' Dichon fod ychydig fesurau ar ei ddi- wedd na buasai o nemawi: golled i gynnulleidta- oedd cyffredin fod hebddynt; ond ychydig iawn ydynt, mewn cymhariaeth i gasgliadau ereill o Psalmau a Hymnau. Y mae rhagoriaethau israddol y llyfr hwn hefyd yn dra chanmoladwy. Y mae yr holl wahanol fesurau wedi eu cyfleu yn gryno gyda eu gilydd, yr hyn sydd dra, hwylus i'r neb a roddo yr Hymnau allan, cystal ag i'r gynnull- eidfa. Befyd, y mae rhifedi mawr y mesurau mwyaf arferedig, mewn cymhariaeth i'r rhai an- arferedig, yn sicr o gael cymmeradwyaeth gyffredinol. Gwnaeth y detholydd gofalus yn bur ddoeth, trwy adael allan luaws o'r mesurau diarfer a difudd, nas cenir unwaith yn yr ugain mlynedd mewn cynnulleidfa gyffredin, y rhai sydd yn gorlwytho ein casgliadau blaenorol, heb fod yn dda i ddim ond i ychwanegu nifer yr hymnau. Credwn y gallai'r detholydd coeth fyned rhagddo etto yn y cyfeiriad yma, mewn argraphiadau dyfodol. Tybiwn nad oes odid neb o'n detholwyr hymnau wedi meddwl yn briodol pa mor ychydig ydyw rhifedi y mesurau gwir arferedig yn ein plith trwy Gymru oil. Yr ydym yn sier na fethem pe dywedem nad ydyw y nifer yn ddim mwy nag o 20 i 25; ac nid oes nemawr fwy na hanner hyny yn cael eu harfer yn barhaus yn ein pregethau, ein cyfarfodydd gweddio, einhysgolion Habbathol, a'n cymdeith- asau neillduol. Diau mai detholycld craffus Aberth Moliant' sydd nesaf i'r maes o'i holl frodyr ond hoffem i hyn gael ychwaneg eto o'i sylw yntau erbyn yr argraphiadau dyfodol. Byddai y llyfr rhagorol hwn yn fwy ymarferol fyth pe tynid nifer yr hymnau ar lawer o'r me- surau i lawri'r hanner neu lai; pe bwrid amryw o'r mesurau sydd ynddo allan yn lIwyr; a phe ychwanegid nifer yr hymnau ar y mesurau ar- feredig.-( l'w barhatt).

LLINELLAU

.".: MARWNAD