Hide Articles List

30 articles on this Page

DA^FYDDIAD YR YMDRECHFA.

News
Cite
Share

DA^FYDDIAD YR YMDRECHFA. BARN Y WAS&. Y TIMES." Mae gohebydd arbensig y "Times" yn ysgrif- enu; fel y canlyn yn rhifyn dydd Llun o'r new- jrddiadur hwnw:- Y mae ers amser maith wedi peidio bod yn worth y drafferth o ddilyn cwrs y cweryl l;j. ddarfod hwn yn y fun a'r lis, oblegid ni fu y diwedd sicr-hyny yw, buddusoliaeth laddol ond cyflawn penderfyniad Arglwydd Penrhyn i sicrhau rhyddid, llywcdraethol-erioed mewn amheuaeth. Ond y mae adroddiad majith yn y "North. i, ales Chronicle" am y 7fed o Daca- wedd am gyfarfod mawr o'r streicwyr o ddydi- ordeb ni bychaln fel arddangosiad o nodwedd y sefyllfa. Nis gellir yma roddi yr adroddiad yn llawn, ond yr wyf wedi ei dcJadansoddi i t dyben o wneud y pwyntiau pwysicaif yn eglar. xmddengys fod cyfarlodydd wyth nose 1 yn dal i gael eu cynai yn Neuadd y Farchnad, Beth- esda. Yn yr un crybwylledig aq y rhoddir ad- roddiad o hono, fe lywyldid trail Mr Henry Jtoies, ac mae a ganlyn yn grynhodeb or -gwf.ithrediadau Wedi i'r Cadeirydd wahcdd y dynion i ddat- gan eu barn yn rhydd, darfu i diyn o ganol y llawr gynyg fod y streic yn cael ei therfynu, pryd y gofynwyd iddo ar unwaith gan un arall a oedd efe wedi treio myned' i'r chwarel a chael •ei wrthod ? Yna dywedodd un Griffith Solomon Griffiths y byddai "rhoddi i fyny y streic yn y dull gynygp.wyd vn aw-r yn afreolaidd," a dat- ganodd obaith na wnai'r dynion benderfyuu myned i weithio heb yn 7fntaf sdywed gan y pwyllgorl sut yr ceddynt yn sefvll, a gobeith- iai yn mhellach y gwnai'r pwyllgor roddi yr liysbysrwydd angenrheicliol. I hyn atebodd y Cadeirydd na chymerai y pwyllgor y cyfrifoldeb o gynghori'r dynion pa. beth i'w wneud, ac ych- waith Ilt wnai yntau roddi iddynt hysbysrwydd 0 nodwedd gyfrinachol oedd yn meddiant y plwyllgor. Dilynodd cryn lawer o srroesdynu poethlyd gyda golwg air y dymunoldeb o ym- gynghori a'r dynion yn Neheudir Cymru, cym- eryd ple'.dlais drwy'r balot, ac felly yn mla^n. Ar ol hyny sylwodd yf Cadeirydd nad oedd neb wedi edlio y eynyg gwreiddiol. Ar unwaith cododd dyn i fyny i eilio, aa mae yn werth dar- llen talfyriad o'i araeth. "Y oedd ef wedi gadaeV y enwarel, meddai, yn erbyn ei ewyllvs, ac wedi sefyll yn ffyddlon wrth benderfyniad'au y mwyafrif hyd hyny; etd nis trailai anghofio fed dynicn eisoes wedi myned i'r chwarel i weithio ag yr oedd efe wedi crefu arnynt beidio dechreu y streic dair blyn- edd yn ol. Yr oedd dyeithriaid, yn nghyda dynion fu'n cael eu cad'w yn segur aim dair blyn- edd gan eu (tydweithwyr, yn cymeryd llefydd y rhai oeddynt yn erbyn y streic, ond a rodd- asant ffordd i'r mwyafrif. Un waith erioed y oawsai ef arian streic; cafodd waithr-mewn le arall, aci yr oedd wed'i dychwelyd adref oher- wyddl fod ei wraig yn glaf. Nis gallai edry "h ar ei wraiig glaf yn llwgu, a rhaid oedd iddo ddweyd ed fod yn gorfod ymofyn gwaith yn v chwarel." I bob meddwl teg, ymdd'engys hwn yn fyn egiad plaen a gjresynus dyn oedd wedi treio gwneud. ei ddyledswydd tuagat ei Undeb er .gwaethaf eii gymhelliadau mewnol a'i faxn rag- orach. Ond fel arall y meddyliai'r Cadeirydd. Darfu iddo yn bendant "reoli y penderfyniad i fyned i weithio" aJlan o drefn, oherwydd i'r eilydd' ddweyd yr ymofynaii am waith dan Uil- o rhyw amgylchiad, at chan hvny na feddai hawl o gwbl i siarad ar yI cynygiad." Yn sicr n fu erioed y fath Teoli-ad dyeithrol gan gad- eirydd, hyd yn nod mewn cyfarfod o "streic- wyr;" ond carfodd ei dderbyn, er y cwbl, a darfu i'r cyfarfod o'r diwedd basio i sefyll wrth benderfyniad y mwyafrif'a chvmeryd pleidlais, nid trwy y balot, o'r holl'-streicwyr" yn Meth- esda. a Dehoudil4 Cymru. Yr pda y bleidlais h' -to i'w •'liyiru*rv 1, rhyw ffordd neu gilydd, ddydd Sadwrn di- weddaf; ond y gresyn ydyw, iiad oedd can- lymiad y bleidlais ond o bwysigrwydd pur fychan. Tybier, am eiliad, fod y mwyafrif yn penderfynu "myned i weithio," yr unig effaith ymarferol pvnyrchid fyddai y buajsai i'r dynion fuont ffyddlon i'r Undeb a'r pwyll- gor, serch fod llawer o honynti yn erbyn streic o'r dechreu, deimlo yn iawn ynddynt aoelio am waith. Yn anffodus cddynt hwy, nid yw ar un cyfrif yn dilyn y bydd eu hapel yn llwyddianus. Yn yr un rhifyn o'r "North Wales Chronicle" y mae hysbysiad swyddogol fod, yn ychwanegol at y 101 dynion aiethant i weithio yn ystod y mis chwarel diweddaf, 41 yn rhagor wedi dechreu gweithio yn ystod yr wyth niwrnod diweddaf, "a bod nifer fawr o apeliadau eraill yn cael delio a hwy mor gyflyto ag oedd bosibl." Gyda g,olw- ar y nifer fawr dynion sydd eisoes yn y chwarel, yn cynwys llawer o ddwylaw newyddion, gallant deimlo yn berffaith ddiogel y cedwir hwy yno, a chaniatau, wrth gwrs, eu bod o ymddygiad da; pan y cofier eu bod wedi cael fel effaath trefniadau diwygiedig (y rhai, gyda Haw, ydynt yn fynych yn ffrwyth strecc- iau), y gellir oynyrchu digon o lechi gyda llawer llai o ddynion, mae yn amlwg fod y rhagolygcn am waith i'r rhai sy'n dal allan yn gymylog ialwn yn wir. Hwy a allant gy- hoeddi'r streic ar ben-yr oedd drosodd ers amser maith; hwy & allant benderfynu "myn- ed i weithio;" ond rhaid iddynt wynebu y • fla.:th noeth nad oes yn agos ddigon o waith i bawb, y gall Arglwydd Penrhyn a Mr Young gymeryd eu dewisl o blith y rhai atpeliant am waith, a.c mai ofer meddwl na roddir blaen- o-ria,eth i'r apelwyr hyny a ymddangosiant, oddiwrth eu hanes blaenorol, y dynion mwy- af medrus yn gystal afr rhai tebycaf o weithio mewn heddwch a distawrwydd. Yn fyr, waeth beth a ddigwyddo, y mae canoedd o ddynion wedi colLii lleoedd ag, y buont yn eu meddianu bron cyst-al a "freehold" iddynt,, eu hunain, cyhyd ag y gwnaent) watith gonest a bihafio eu hunain yn briodol; ac am vr ystad yna ar bethau nid oes ganddynt ond beio eu ffolineb eu hunain yn ymddiried eu hachos i'r rhai alwent eu hunain yn "gyfeillion y chwarel- wyr." i fydd penderfyniiad i fyned yn ol i weithio yn ddim amgen na chyfaddaf y gorchfygiad sydd wedi bod yn amlwg i bawb, sef gorchfygiad cihwarelwyr Bethesda, ers llawer o fisoedd. Ac yn mhellach, nid oedd ond y caoilyniad sior a ragwelwyd o'r dechreu gan y rhai oeddynt gynefin a Cciwarcl y Pen- rhyn.

HEDDWCH YN Y PENRHYN.

DAILY MAIL." I

"MANCHESTER GUARDIAN."

Y "DAHLY NEWS."

Y "GLOBE."

"PALL MALD GAZETTE"

"FINAiNOEKR."

Y "STAiNDAJRD."

"LEEDS DAILY NEWS."

"THE -AMY, GRAPHIC."

"M.AJNOHrFJSTER EATCNING NEWS."

"WESTERN MERCURY" (PLYMOUTH).

"MANCHESTER DESPATCH."

"GLASGOW EVENING TIMES."

"BURTON MAIL."

" BRISTOL TIMES " . ^ j '…

GAJU-ADRODDI-ADAU AC YMDDIHEURAD.

YMDDIHEURAD. -

ICyhuddiad Difrifol yn erbyn…

-----Mrs George Cornwallis…

---__-----_" Gwerthu" Gwraig…

Family Notices

CARNARVON.

,HOLYHEAD.

PCXRTMADOC

[No title]

Advertising

Eacir g Fixtures.

Hunting Appouitmentp.