Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

--_-.__-AT GOHEBWYR.

Advertising

HOLLTI Y BLEWYN.

News
Cite
Share

HOLLTI Y BLEWYN. Prin y mae bleidwyr diwygiad cyllidol gyngreiriad mwy defnyddicl, o Mr Chamber- lain i lawr, nag Arweinydd presenol Gwrth- blaid ei Fawrhyd i. Mae'n sicr y digia Syr OEfonry Gampbell-Bannerman am ddweyd y fath both am dano, ond efe mewn gwirionedd sydd gyfidfol am hyny, gan ei fod wedi ei ddwyn arno ei hun trwy ryw ddawn naturiol a arddengys efe o wneufchur gwasianaeth gwerth- fawr i unrhyw iblaid y byddo yn amcanu ei di- fodi. Ni fydd byth yn methu taflu rhywfaint o fywiogrwydd i'r coeg-chwareu politicaidd y foment y dechreua farweiddio; ac yn awr y mae wedi bod yn posio fel "Alice in Wonder- land" yn myd gwleidyddiaeth. Mae ei lythyr i Mr Joseph Stuitgo, o Biitmingham, yn myned i ddanigos ei linell o resymu mewn maiterion oyllidol. Yin yr epistol hwn fe ymddengys y mynegiiadau clanlynol: —"(1) Ni ddywedais i fod 12,000,000 o'n pobl ni bob amser ar fin ncwynu. Siarodais am danynt yn fy araeth yn Perth, ar y 5ed o Fehefin, fel rhai yn cael rhy fyehian o ymborth ac ar fin eisieu bwyd, yr hyn nad yw yn hollol yr un peth ac yn (2), ni ddywedais i hyn ar fy 'awdurdod' fy hun, ond cyfeiriiais yn bendant at yr ymohwiliadau cyf- undrefnol wnaethai Mr Booth a Mr Rown- tree, y rbati ydynt wedi cael allan fod 30 y cant yn y sefyllfa hono yn mhoblogaeth Efrog a Dwyreinbarth Llundain. Os cymhwys- 4 wn ni y cyfartaledd ynai i'r oil o'n poblogaeth, yr ydymyn cyrhaeddaty ffioiiwro 12,000,000." Gadawer i ni edryohi am funud i ddull syml- ddigrif Syr Henry o amcangyfrif. Credwn fod ystrydoedd neillduol yn East End Llundain lie mae 50 y cant o'r preswylwyr yn uerthyn i'r dosbarth troseddol. Diamheu y buasai Syr Henry, wrth dcLarllen y myneoiad hwn yn ei bapyr hwyrol, yn neidio o'i gadair gyda* dyohryn yn argrapjnedig ar ei wynebpryd, obl4gicl buasai ei feddwl .gwyddonol yn pen- derfynu mewn eiliad y rhaid fod haner poblog- aeth Prydain Fawr, gan hyny, yn droseddwyr. Drachefn, y fath athiylith rosymejgol ydyw hono sy'n gweled gwahaniaeth rhwng "ar fin ne- wynu" ac "yn cael rhy fychain o ymborth ac ar fin angen." Fe addefa fod 12,000,000 o beir- sonau yn oael llai na digon o fwyd, fe ganiata eu bed ar fin angen ond y foment yr, arvvgrym- ir eu bod yn newynu, mae Syr Henry yn ,gwaeddi am aros. Mewn rhyw amser dyfodol hwyrach y bydd i Arweinydd yr Wrthblaid dynu allan atebion i'r fath gwestiynau a'r rhai hyn: Pa bryd y mae dyn yn cael ei dan- bcrthi ac heb fod ar fin angen. Pa bryd y mae dyn ar fin angen ac iteb fod yn cael ei dan- borthi? A pha bnyd y mae dyn yii cael ei damborthi ac ar fin anaen, ond heb fod ar fin newynu? Ni a am roddi y pedwerydd ymhol- iad A all dyn fod ar fin newynu heb fod ar fin angen? Bydd i fwba,ch -ein plentyndbd--Os costia penog a haner gelniog a dimai, pa faint a gostia dwtsin?—gael ed eirio yn wahanol i'r genhedilaeth neswf, yn debyg i hyn—Os tan-barthir 12,000,000 o bersonau, pa nifer sycld, ar fin newynu? Syr Henry ydyw Arweinydd eydinaibyddiedig' yr Wrth- blaid—hyny yw, fe skuredir am dano bob amsor fel Arweinydd y Blaid Ryddfrydol. Mae hwn yn dideffiniad gwahaniaeithol ynd'db'i hun gy<kÙ fath ganlynwyr, ond deffiniad gyda g.vahaniaetli, os oofiwn yngariiadau ei is-giaclbemaid. Nid yw i ni, imodld by nag, ymrwyistro dTos anhaiwsderau ei safle. Ein hunig ddymuniad ni ydyw pwyntio aJ!an y llinell o resymeg sy'n rhadeig trwy dda.dansoddi.ad yr Arweinydd Rhyddfrydol o sefyllfa o bwysigrwydld difrifol. Mae y cwiestiwn -0 ddlelio gyda'n pob'og- aefth isoddedig yn sicr o fod yn llawn ddigon, eitbrnis gallwn beidio gwiemr oherwydd y gogwydd gymerir i fyny gan aelod yn cynrychioli Plaid y Dndforio RhadL Mae yn seilio ei ffigyraiu air sylfaen afresym- ol; ac wedi gwneuthur hyny, a chael allan ei gani- gymeriad, efe a el rbagddo, nid i addef ei gam- gymeriad, ond i chwareu ar eiriau ac i dynu man wahaniaethau gwrthun a phlientynaidd. Dysgir ni fod disitawrwydd yn emraiddi; ac ar ol ei lyfhyir i Mm Sturge, buosid yn dis,gwyl y buasai ainlynwyr Syr Henry yn ckrbyn y dist;iwi-w\-<id hwnw yn ewyllysgar—ie, yn hvtrach, yn ei baynu yn llawen, hyd nod am y pris o aberthu y fath gri eux-,i,idd ar "Dbrth ddrud. Yr ydlym yn dieiall i un o oleuadau llai y Blaid Ryddfrydol, ar ol ei ddar- llen, fyned mor ehud a dwleydl y ibyddbi iddo ddadwneud yr holl d!da wnaethai'r ori am: drethiant bwyd i'w blaid ef. Gobeithiwn i'r brophwydoliaeth gael ei chyflawni, a gobeithiwn o gal on hefyd am i wTthwynebwyr Tariff Reform barhau i gael eu harwain gan arweinydd mor Iledchwith a Syr Henry Oampibell Bannerman. Nid boib dydd! y oawn Ar- wainydd "plaid1 fawr" yn goood acliosei wrtlmyneb- wjir mor gyflawn mewn ]-lie mor fyehan oherwydd, a aJlai fod yna gryfach cylmddgfwj'n yn eibyn ein polisi o DcLadfoiriad Rhad na'r mynegia-d cyfi'ronis hwn focl deiuddeng muliwn o'n poblogaeth wedi eui dwyn i "ymylon an,gt-n" o dan "fendithion Mas- nach Rydd?" Nid: ym ni yn dieaibyn mynegiad- Syr Henry Campbell Bannerman nla,i ddull Quixot- aidtd o ymresymu. Ond yn sicr rhaidi i'r rhai a'i derbynia. gvfadldef fod dadl Mr Clianibar- ladn dros ymchwiliad wedi ei sefyd'lu.

0 Ben y Garnedd-

Digwyddiad Galarns yn Chicago.