Hide Articles List

19 articles on this Page

-""'II!I'"--.,-:--:.-...;.-;."::Y-:'ala.....-A…

DEMON ST HA SI W N C'EIDWADOL…

-"..," -;JC— ' V EISTEDDFOD…

I WElttJDO,

[No title]

COLOFN GYSTADLBUOL " GWALIA/'

[No title]

ARAETH AIIGUWVDD SALISBURY…

i MR CiIAMlii:aLAIN O DA Y…

CAMP Y&LADJWA.,

[No title]

HAWL MESIC 11 ED I BREGETHU;…

* COFHNT MR CHA ^ J^-

ElcnySfiol, CejitiDorcI, !!-,

News
Cite
Share

ElcnySfiol, CejitiDorcI, Can Newydd, gan Lewis Morri^Ysw,, Awdwr Epio of Hades, See. Y mddengys y gan hon gyda chyiieithiad Cymraeg gan Bariali Gwynfe Evans, yn Nght/faill yr Aelwyd, am Ionawr. Aufon wyd i ni gopi o bummed rhifyn The Lark, misolyn Seisnig ceiniog, neillduol o ddestlus, dan olygiad Mr W. C. Bennett. Cynwysa ganeuon, baledi, a darnau priodol i adrodd, wedi eu dethol o weithiau C. It. Sims, Awstin Dobson, Iarll Lytton, J. R. Lowell, Syr Theodore Martin, Edmuud Yates, Shakespeare, Syr E. Ferguson, Whyte Melville> Brefc Harte, Tennyson, See. Yn rhifyn Ionawr bydd darnau o waith Mr Gladstone, Arch- esgob Dublin, Arglwydd llaughton, Mri Moms, Lewis Morris, &c. Niae yr ymgais lion i ddwyn barddoniaeth uchehyw i gyrhaedd y weriu Seisnig yn un dra chymeradwy, ac ynddi ei hun yn ddigon o reswm dros y cylchrediad sydd i'r cyhoeddiad. HEN DONAU. Y don Andalusia."—Fel ac y mynegais eisoes, cefais gyfleustra yn ddiweddar i weled cryn lawer o lien lyirau notes we li,en pricio. Rhai yn dwyn y dyddiadau caulynoLainynt 177,7, 1303, 1807, 1820, 1827, 1830, Mewnhen lyfr a welais gan W. Afgyiiams (Kos Graianog), cerddor o gryn fri, n'r. fiv dyn 1827 aruo, mae'r don Andalaeia," ac hefv' edi ei chodi yn ueckreu y llyfr, a thrachefn jii agos at ei diweddw Aiyyn y ddau le hyn, n'<te enw un Wofe Williams Avt'iiif turj*^c fel liyn y mae- Antia'lnsia, M.N., gan William Williams." A barnai Eos Graianog, yn ol a glywodd gan ei dad, yr hwn oodd gerddor rel. yutan, mai rliywun a ardal Bangor oedd y William Williams hwn. A all Xbywitti roddi hanes am ryw gerddor, oddeutu 50 i 60 mlynedd yn ol? Mewn hen (\£1: notes a welais, yr hwn a gprfwyd ,yn Bettws Garinon a'r dyddia^l83CNlrho, mae y lion Andalusia" ynddo, ond heb enw awdwr wrthi. Dywed yr hybarch St G. A. Williams, Llangybi, iddo ddechreu gwasanaethu Eglwys Bettws Garmo!i yn y flwyddyn 1827, ac ar ddeehreu ei weinidogaeth yno, copiodd y don Andalusia." Ac yr oodd cf bobamsiryn cueddwl mai dyn o'r enw "un ai John Griffith, neu Williams, o Gaernarfon," oedd ei hawdwr. Nid yw yr banes uchod, mewn un iiiodd, yn sicrhau awdnriaeth y don; ond yr wyf yn meddwl y dylid gwneyd sylw o'r enw William Williams. Cefais fy hysbysu gan Mr G. Rowlands (Asaph Betliesda), cerddor o satis ac awdurdod lied uchet, nad oedd IVillialti J-Ioberts, dnweddar o Dy'n-y-maes, "na chyfansotldwr nachanwr; ond ei fod yn ileall cerddoriaetli yn hynod. Yr oedd Asaph yn gyfaill -mawr iddo oad ni chafodd erioed ar ddeall ei fOd wedi cyfansoddi dim, yn enwedig felly y don "AndalUsia; oblegid, buasai yn bur debyg o'i dangos i'w gyfeillion yn yr ardal. Cred Asaph ydyw, na chytansoddodd Widl Roberts, Ty'n-y-maes, mo Andalusia." Gwaith difyrus i'r neb sydd yn ltofli hyny, ydyw clnvilio lieu lyfrau notes wedi eu pricio. 'i liawar tzil, a llawer enw, yn dyfod i'r, golwg v wneyd hyny. Gwelais hefyd y don "Caer- sa gyda nodyn neu ddau o wanhaniaetflTynddi, mewn hen lyfr notes o ardal Capel Curig, ac mae ei dyddiad yn lied bell yn ol. Wrth edrych yn fauwd i'r hen lyfrau hyn, canfyddaf fod gwahaniaeth dir- fawr rliwrig y i totiakl a arferid yn yr Eglwys cyn 1812, a rhai ar ol hyny. Yn yr hen lyfrait gyda'r dyddiad 1777. 1808, a 1809, mae tonan gan mwyaf o waith Sion Rhagfyr, Dafydd IJarries, E hvard Joties, Hugh Jones, Penybwtli, John Jeffreys^ William Wilson, Robert Griffith (Caernarfon), &c. Ond yn y rhai ar ddyddiad 1819, 1820, 1827, 1S30, &c., mae Lenox, Lingham, Arabia, kc. Mae feiiox yn cael ei galw yn ljtai o'r M.SS. hyn yn" American March." Os y bydd cyijjeustra, mi a sylvvaf ar yr beu dona;' ar anthemati, y rhai, pe cylioaddid Invent, hyd yn oed fel ag y maent, a barai sytvlod i'r cerddorion Cym- reig, oddigerth y rhai hyny na sy^laut rinwecld na tlieilyng.lod nttwn dim.ond yr. v ^gweiftlieu hunain. Mae ganfy nghyfaill Y11pAYiIhaHis^ai^aet h o hen gerddoriaetb, » gwn o r goreu had oes^l^»arotach nag ef i roddi cymhorth parth awdwr neu Ji^w hen hanes arall. Felly Sierlun, Troollwr, O. Geianj'dd Williams, Gwynl'ryn, &c. 0nd atolwg, cyn terfynu, a wyr rliywun pwy ydyw awd\vt- y don Hiisaus? Gwalais h'ithau mewn lie a lyfr notes Wtli ei" bricio, a'r dyddiad 1808 arno. Llanbevis. E03 Llkoiivd. AT "TRKMLYN." S v wneweh oliwi fod mor^yfeaig a rhoddi copi o alaw y don Dymunta'l," tSi a"; y cawsoch ef o 41eii lyfr notes Hugh Jones (Penybythod), Yr phvyf fillau wedi gweled alaw pur debyg i alaw, Dymaiii,t,-]," ae onw J. Williams, Dolgellau, wrth x Y mae'r adran gyntaf yn gywir yr un peth. Llanberis. Eds Lenoirvd. CYFARFOD CYSTADI.EUOL TEMLWVIl DA LERPWL. Cynhelir yr uchod yn nghapel Fitzclarence-street, ar gios Fercher, Rhagfyr 26ain, 188J1, derby ni wyd cyfansoddtadau ac enwau ymgeiswyr fel y caiilyii: Distadl, Dyagavwr, Miltonian, Cenhadwr, Cymvo, Templwr, Ninian, Y llai na'r lleiaf, lien Ddirwestwr, No License, Hrynfab, Young Optionist, ('ytnraes, Jenny Jones, lirythones, Delia, Anthusia, Richmal, Dirwestwr o galon, Daniel, lien Gyfaill, William, Wmphra Dafydd, Jdifon Bron Ffynon, Gwilym Firmfoot, Cigyild Claf, James, Idwallon Un yn caru eich lies, loan Cyfodwg, Benjamin Fychan, John Odo Jones, Anqurin. Amram, Trebor Hydrrf, Shake- speare, Morgrugyn Meirion, Egrynfab, Howell o'r Bryn, John Klias, Gwilym Lleitiad, Hermit, John Rees, t\ led fry n, Dewi, Yz, Dafydd, John Joteo. Nazarite, Rollo, Un a garai eich lies, ho OITen, Martha, Jonathan, H" E., Welsh Postman, Gruffydd Risiart, Tudur, Josi?pbus, Nazaread, Charity, AH Ilarri, Moreiddig, Amos, Llewelyn, Dirvve.stwr. Sychnant, Un o aelodau'r Urdd, Rhagluniwr y Rhaglen, Anmhwyllog, S8th, Un yn caru amryw- iaeth. Arho'iiad liv Lyfr Dr Richardson: 11 o enwau mewn liaw. Gwr Pollie, Gwyn ap Nudd, Addolgar, loan, Oymro o llywr, G wynedd, Registrar, Canwyll Frwynen, Gwan, Brysiog, Rhigymwr, Sala- raandar, Glanygors, Un hynod yn ei hanes, Hen Lane, Gogleddwr, Datn'r Gof, Arthur, Porcupine, y Dirwestwr, Craffvvr, Khys Penardd, Ap Tudiirj Tydain, AvthmvG-wyjPltfdyn, Llifon Lleiftad, Meirioo, Caswallon, Stiencyn Evan, Rhys Myrddin, TrebOr, Dwfrgarwr, Egwan, First Attempt, Ap Gomer, Oala Hen, Cor Parklleld a'r Harmonic Society, Cor Park- field (No. 2), The Everton Glee Pariy, Hywel a'i gy-' feillion, The four beginners, U. C. D. a'i gwmni, Mail* a Martha, Two ^'fiends, Ymgeiswyr, II ywcl ac Arthur. The Two Youths, D. O. ai fi'rynd, Mair, Jonah, ArthuT, Dewi, Garston, Glanerch, Llewelyc, Telyinor, Marba Senog, O. J., W. 11., GI&r Tegid, Alexander, Llew, Hywel, Rhuddlan, Owain, Gwilym, loan. Misiaiu, Ap Dulas, J. A., Miss Maggie Jones, Miss Harriet Roberts, The Sower, Andante, Ap loau, Gough, Alaw, Eryri, Cymro Glao Dovev, Dewi Bach, Eos EnlH, Dirwest, Llywelyi), W. IK., a. Compet-^or, Cyiienliiadau rhif 24, 25 (8-3 o gyfansoddiadau); ad- roddiadau rhif 26, 27, 28 (86 o ymgeiswyr); Sian Domos, LlaubsJr Goeb, Hannah, Elleu, Emma, loan, Myfanwy o'r Glyn, Cymraes, Gladys, Gwendolyn, Bloiwea Jones, Mabel, Blodwen, Jemimah, Either Dot, llugeiles, Dinah o'r llan, Thomasin, Martha, Mary Jones, Myfanwy, Leah, Prosperina, Nora, For- get-me-uot, Gwendoline, Un o ferched Eryri, Gwen- dolyn, Jemimah, Dorothy, Ruban Glas, Dirwestwr, I Bezer, Excelsior, T. G., lorwerlh, Ua o'r Brodyr, Cregyn Gwag. EELYNT Y TRAETHAWD CAN' GINI. FONEDDIGION,-Fe gofia eich darllen wyr fod pvryllgor Cymdeithas yr Eisteddfod Geiiediacth- ol wedi cynyg gwobr dda erbyn Eisteddfod Diabych, 1882, am y traethawd goreu ar Ilanes Llenyddiaeth Gymrcig o'r flwyddyn 1300 hyd y flwyddyn 1650." Aufouwyd tri thraethawd ar y testyn i Ddinbych. Y mddengys fod un o'r tri heb haner ei orphen, ond yr oedd mor ragorol, gan belled ag yr elai, ag i beri i un o'r beirniaid, sef Mr T. Marchant Williams, gynyg rlioddi haner y wobr i'r awdwr; ond dewisodd y Cymmrodorioa gynyg lOOpam draethawd erbyn Eisteddfod Caerdydd. Felly, yr oedd gan y tri ymgeisydd yn Ninbych flwyddya gyfan i ber- tie eu traethodau ar gyfer y gystadleuaeth yn Nghaerdydd, a phenodwyd y Mri T. Marchant Williams, T. Powell, a J. Rhys yn feirniaid. Paii ddaeth yr amser i draddodi'r feirniadaeth, fe ddeallwyd nad oedd unrhyw feirniadaeth wedi cael ei hysgrifenu, ac yn ol yr adroddiad yn un o'r newyddiaduroa dyddiol, fel hyn y saiai pethau:— Beiruiadaeth y traethodau ar Ilanes Llen- yddiaeth Gymreig o'r flwyddyn 1300 hyd y flwyddya 1650.' Gwobr, Can' Punt gan Gym- deithas yr Eisteddfod Gcnedlaethol. Derbyn- iwyd saith o gyfansoddiadau, Nid ocdd unrhyw feirniadaeth yn cael ei thraddodi na'i darllen. Mr Marchant VVilliams, B.A., un o'r tri beirniad, a ddywedodd fo(I saitheyfansoldiad wedi eu han- fon i law, ond nad oedd ei tidau gyd-feirniaid P. Powell a J. Rhys) wedi cael amser i'w dar- llen. Yr oedd efe (Mr, Marchant Williams) wedi eu darllen, ac ni phetrusai ddim i bwy y dylid dyfarnu y wobr; ond, ar yr un pryd, tybiai mai teg fyddai ei hatal hyd nes y caffai y ddan arali fyned trwy y traethodau, a barau eu teil- yngdod. A hyn y cytunwyd." Yn ol hyuyna, gellid cadw yr ymgeiswyr truain, am flynyddoedd, i ddisgwyl yn bryderus am fejrniadaethau "y ddau gyd-feirniaid; yr hyn sydd ya annheg ac afresymol. Dylasai y ddau 'gyd-feirniaid 'I hysbysu, pan gynygiwyd y gorchwyl iddynt, nas gallent gael ataser, neu nad oedd. cytlwr eu hiechyd yn caniatau iddynt gyflawni y gwaith yn brydlawn; canys ym- ddeng'ys i bob dyn rhesymol bod mor deg i'r ym- geiswyr gael gwybod eu tyngcd yn yr Eistedd- fod ag oedd iddynt hwythau (yr ymgeiswyr) anfon eu cyfansoddiadau i mewn erbyn yr amser apwyntiedig. Os nad oedd y Meistri Powel a Hhys yn meddu digon o hyder yn eu hiechyd, eu hamser, a'u gallu, i gyflawni y gwaith yr ym- gymeraant ag ef, dylasent ei wrthod, yn ol pob rheswiii. Taenwyd y gair fod Mr W. Cad. Davies wedt¡ ei ddewis yn He Mr Powell; ond ymddengys. erbyn hyn fod Mr W. C. Davies yn llawn mor h wyr fry dig ag ydy w'r Hall (y Proffeswr TlVysj; neu ynte bod yr ohê yn paruaai fethu cael amSer i'w ds»xien." Diau y cyd-farna pob dyn eydwyl^aol a deallgar bod hyn yft, anghyfiawn- der-^ ymgeiswyr. Ac nid yw'r tipyn ysgwib- racli a gyruerthleyr wythnos^ddiweddaf cyd- rhwng Gohebydd Llundain i'r South TVales Daily News a Mr Tudor Evans, ysgrifenydd diweddar Eistedafod Caerdydd, yn taflu dim goleuni ar y .tryblith. Os oes un o'r traethodau yn haeddu'r wobr, paham aa wneid yn hysbys pwy yw'r bjttddugwr, a pliaham na ddanfomd y^C'aii' Punt iddo ? llcb wneyd liyna nid oes gan na Chytn- dcitlias yr Eisteddfod Genedlaethol na Mr 10dor<Eraus Ifewl i gyhoeddi-^tracthawiigoreu. Cofied y darllenydfll'iias afc^liwyd y wobr o gwbl oherwydd anheUj^ngdod, eithr yn unig er m^'yiv rhoddi mwy o amser i'r Meistri Powell a Ilhys. Yn awr, os ylngymerodd Mr W. Cadwahidr Ily Davies a beirniadu yn lie Mr Powell, ac o,s ydyw ef o'r un farn a Mr Marchant Williams, gallant gyhoeddi cu dedfryd ar uiiwaiih; eanys gWYI. pawb mai" trech dau nag un." Gwneler cyfiawniler pe y s'yrtiiiai y nefoedd! Disgwylir cyfiawnder dioed oddiar lidwylaw'rMri Marchant Williams a W. O. Davies, hyd yn nod pc bydd- ai'r Proffeswr John llhys am flwyddyn arall yn U mcthu cacl amser i feiruiadu." y Gan ddisgwyl y bydd i'r Mri Marchant Wil- liams, J. Rhys, W. Cadwaladr Davies, a Tudor Evaus dalu sylw dioed i'r .pWIlC difrifol hwn (canys y inae ya wir ddifrifol i'r eystadleuwyr, yn enwedig y buddugwr, pwy bynag ydyw), terfynaf fy Ilith-am yr wythnos lion. LI.KNOH.

(ODDIWRTH EIN GOHEBYDJ& NHILLUCCL).I

[No title]

1- i^asfnarOoI, kt. - „—,:-

MANION AMAETlIYDDOl, OR AMERICA.

[No title]